21/02/2024

Κάτι παραπάνω από ρεαλισμός – Χένρι Κίσινγκερ

Γράφει ο Χάρης Φιλιππάκης

Χένρι Κίσινγκερ

«Θα υπενθυμίσω σε όλους πως είμαστε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και όχι κάποιο τμήμα πολιτικών επιστημών».

«Δεν υπάρχει κάποιος αμερικανικός λόγος για τον οποίο οι Τούρκοι δεν πρέπει να κατέχουν το ένα τρίτο της Κύπρου».

«Θα έρθει ο Καραμανλής, θα υπάρξει ένα βίαιο αριστερό κίνημα στην Ελλάδα, θα νομιμοποιήσει την αριστερά και σε δέκα χρόνια θα έρθει ο Ανδρέας Παπανδρέου στην εξουσία, αλλά θα τον αντιμετωπίσουμε και αυτόν, τον Ανδρέα τον ξέρω άλλωστε».

Τα παραπάνω αποσπάσματα τα οποία προέρχονται από το βιβλίο του Αλέξη Παπαχελά «Ένα σκοτεινό δωμάτιο 1967-1974», έχουν ειπωθεί από τον πρώην υπουργό εξωτερικών των ΗΠΑ Χένρι Κίσινγκερ και είναι σκιαγραφικά μιας κυνικής προσωπικότητας με πολιτικά χαρίσματα αλλά και πολλά αμαρτήματα στην πλάτη της. Να σημειωθεί ότι το τελευταίο απόσπασμα λέχθηκε εκ μέρους του το 1974.

Ο Κίσινγκερ πάτησε επί πτωμάτων κυριολεκτικά, χαράσσοντας την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ από το 1973 έως το 1977 και ότι βρέθηκε στο διάβα του το οποίο δεν συμπορευόταν με τα αμερικανικά συμφέροντα όπως εκείνος τα αντιλαμβανόταν, ποδοπατήθηκε θανάσιμα.

Κύπρος και Ανατολικό Τιμόρ είναι μερικά παραδείγματα, του τι παθαίνουν οι «τερμίτες» όταν εμπλέκονται εκούσια ή ακούσια στον «χορό των βουβαλιών», ήτοι στους στρατηγικούς σχεδιασμούς των ηγεμονικών δυνάμεων στην εκάστοτε περιοχή. Αν ήσουν «τερμίτης» απλώς δεν σε «έβλεπε».

Μπορεί, όπως με μεγάλη ευστοχία διέβλεπε, να κατάφεραν οι ΗΠΑ να συνεννοηθούν εν τέλει ακόμα και με τον Ανδρέα Παπανδρέου που παρά τις αντιαμερικανικές μεγαλοστομίες, συνειδητοποιούσε την κομβική σημασία των ελληνοαμερικανικών σχέσεων για τις ελληνικές στοχεύσεις, η πολιτική του όμως άνοιξε πολλές πληγές οι οποίες ακόμα και σήμερα δεν έχουν επουλωθεί.

Αναφέρομαι στο αντιαμερικανικό αίσθημα που κατακλύζει την Λατινική Αμερική έως σήμερα και που κατέκλυζε μέχρι πριν κάποια χρόνια και την χώρα μας. Θα αναρωτηθεί κάποιος… Εν τέλει οι ΗΠΑ δεν πήραν αυτό που ήθελαν σε κάθε περίπτωση; Το πήραν όσον αφορά την Ελλάδα ή καλύτερα δεν το απώλεσαν ποτέ. Ο Κίσινγκερ ήταν προφητικός.

Στην περίπτωση της λατινικής Αμερικής όμως η σκανδαλώδης παρέμβαση στα εσωτερικά χωρών που έρεπαν προς πιο σοσιαλιστικές οδούς, έφερε σφοδρές αντιδράσεις, που οι Αμερικάνοι κλήθηκαν να διαχειριστούν μετέπειτα με υπόγειες διεργασίες, προκαλώντας εμφυλίους σε χώρες όπως την Νικαράγουα, το Ελ Σαλβαδόρ και την Γουατεμάλα. Κλήθηκαν δηλαδή να «μπαλώσουν» με οικονομικό και πολιτικό κεφάλαιο τις αστοχίες που δημιούργησε ο κυνικός τρόπος σκέψης του Κίσινγκερ.

Παίρνουν αυτό που θέλουν εν τέλει αλλά όχι όσο ανεπαίσθητα οι ίδιοι θέλουν. Τόσο όσο να δικαιολογεί το «δεν εμπλεκόμαστε στα εσωτερικά άλλων χωρών» που έχουν καθιερώσει σαν δήλωση, για να μην συγχέονται με τις παλαιές ιμπεριαλιστικές δυνάμεις που εφάρμοζαν εντελώς ωμές πρακτικές επιβολής.    

Οι ΗΠΑ ποτέ δεν θέλησαν να φορέσουν «αυτοκρατορικό μανδύα» σε επίπεδο ρητορείας τουλάχιστον, αλλά στο πεδίο, από την στιγμή που άρχισαν να γιγαντώνονται από τις αρχές του 20ου αιώνα, φέρθηκαν σαν τυπική ηγεμονική δύναμη με αποκορύφωμα την θητεία Κίσινγκερ.

Φέρθηκαν ψυχρά υπολογιστικά και χωρίς ίχνος συναισθηματισμού και σεβασμού στην αυτοτέλεια των άλλων χωρών. Με μία διαφορά από τις πάλαι ποτέ ιμπεριαλιστικές δυνάμεις. Την μάχη της επιβολής στα εσωτερικά των χωρών επέλεγαν να την δίνουν διά αντιπροσώπων συνήθως. Τέτοιοι ήταν ο Πινοσέτ στην Χιλή, ο Βιδέλα στην Αργεντινή και οι συνταγματάρχες εδώ. Πιόνια εσωτερικής επιβολής.  

Ο Κίσινγκερ έλεγε πως ένιωθε αδικημένος για το μένος των Ελλήνων εναντίον του. Υποστήριζε πως οι Έλληνες δεν βλέπουμε τις δικές μας ευθύνες στην τραγωδία της Κύπρου. Εννοώντας φαντάζομαι ότι παρά τις συμμαχικές σχέσεις, το κάθε κράτος οφείλει να προνοεί προσωπικά για τα συμφέροντα του και την θέση του και να μην εναποθέτει σε κανέναν τις τύχες της ασφάλειας του.

Εν ολίγοις, δεν υπάρχουν σταθερές φιλίες αλλά «σταθερά» συμφέροντα στο άκρως δυναμικό περιβάλλον των διεθνών σχέσεων. Το αν ως ελληνισμός εξαπατηθήκαμε διά μέσου της αφέλειας ή μη της χούντας, επειδή σε εκείνη την συγκυρία η Τουρκία ήταν πιο σημαντική για τα αμερικανικά συμφέροντα, είναι δικό μας πρόβλημα και δική μας υπαιτιότητα.

Είχε άδικο σε αυτό;

Είχε, διότι παρέβλεπε το πως εδραιώθηκε η δικτατορία στην Ελλάδα. Με την αμερικανική στήριξη και συγκατάθεση δηλαδή και χωρίς ίχνος δημοκρατικής νομιμοποίησης η οποία θα έδινε το δικαίωμα διαχείρισης τόσο βαρυσήμαντων ζητημάτων όπως αυτό της Κύπρου στην οποιαδήποτε κυβέρνηση.

Άνθρωποι σαν τον Κίσινγκερ απολάμβαναν και απολαμβάνουν να μας ξυπνούν βίαια όταν ονειρευόμαστε ένα διεθνές σύστημα που να ρυθμίζεται με τις αρχές του ανθρωπισμού ή κάτι κοντινό σε αυτό τουλάχιστον.    

Χάρης Φιλιππάκης


mm
About Χάρης Φιλιππάκης 111 Articles
Ο Χάρης Φιλιππάκης συχνά αυτοαποκαλείται ιστορικός. Έχει αποφοιτήσει από κάποιο τμήμα ιστορίας και αρχαιολογίας. Συνήθως μιλάει για ιστορία και πιο συγκεκριμένα για το Βυζάντιο και την αρχαία Ρώμη. Προσπαθεί βέβαια να μην κάνει διακρίσεις.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*