23/02/2024

Μάνος Καρατζογιάννης: Και ως ηθοποιός και ως σκηνοθέτης πάντα μια ιστορία λες!

Συνέντευξη με αφορμή τον μονόλογο «Όταν μεγαλώσω θέλω να γίνω Νανά Μούσχουρη»

Μάνος Καρατζογιάννης

Καθώς οι μέρες για την παράσταση «Όταν μεγαλώσω θέλω να γίνω Νανά Μούσχουρη» φτάνουν στο τέλος τους (δες στο τέλος του άρθρου κριτική και πληροφορίες) ο Μάνος Καρατζογιάννης μας μιλάει για το πολύ ιδιαίτερο αυτό έργο που ερμηνεύει με έξοχο τρόπο στο Θέατρο Σταθμός και όχι μόνο.

Στην πολύ ενδιαφέρουσα κουβέντα που κάναμε διέκρινα το πάθος του για το νεοελληνικό θέατρο και την ανάγκη του να το πάει ένα βήμα παρακάτω μαζί με τους ομότεχνούς του. Μιλήσαμε, δηλαδή ο ίδιος μοιράστηκε μαζί μας έναν χείμαρρο σκέψεων, για το πόσο σημαντική είναι για το νεοελληνικό θέατρο και τον πολιτισμό η Λούλα Αναγνωστάκη, τα όνειρα και πού μπορεί να οδηγήσουν κάποιον, την αγάπη των παππούδων και των γιαγιάδων και πόσο σημαντική είναι για τα εγγόνια.

Διαβάστε την συνέντευξη του Μάνου Καρατζογιάννη και κλείστε τις θέσεις σας για έναν μονόλογο που θα τον θυμάστε για πολλά χρόνια!

Μάνος Καρατζογιάννης

Πώς ήρθατε σε επαφή με το έργο «Όταν μεγαλώσω θέλω να γίνω Νάνα Μούσχουρη»;

Ο συμμαθητής μου από τη σχολή και σκηνοθέτης της παράστασης Ελισσαίος Βλάχος μου μίλησε πρώτη φορά για το έργο. Έπειτα, γνώρισα και τη μεταφράστρια Αγγελική Βουλουμάνου. Και κάπως έτσι ξεκίνησαν όλα…

Ποιο στοιχείο της προσωπικότητας του ήρωα δυσκολευτήκατε να αποδώσετε;

Εκείνου του άνευ όρων θαυμασμού για ένα πρόσωπο που δεν είχε ακόμα γνωρίσει, στη συγκεκριμένη περίπτωση για τη Νάνα Μούσχουρη. Είναι βέβαια το στοιχείο που με γοήτευσε και περισσότερο στο έργο.

Έχετε συναντήσει ανθρώπους όπως ο Μιλού που παλεύουν για την ταυτότητά τους;

Μάνος Καρατζογιάννης

Μα όλοι οι άνθρωποι παλεύουμε με υπαρξιακά ζητήματα, όπως η ταυτότητα μας. Απλώς αντιδρούμε διαφορετικά ανάλογα με την ατομικότητα μας. Εκεί, άλλωστε κρίνεται και η δημοκρατία μας. Στον σεβασμό που δείχνουμε σε αυτές τις αντιδράσεις. Στην προσωπική ιστορία του εκάστοτε «Άλλου».

Το σπίτι ή ο κοινωνικός περίγυρος μπορεί να πνίξουν περισσότερο τα «θέλω» και τα όνειρα κάποιου;

Ο εαυτός μας είναι που το κάνει. Οφείλει να υπερνικήσει αυτά τα εμπόδια που σαφώς είναι άλλοτε το σπίτι άλλοτε ο κοινωνικός περίγυρος και καμιά φορά και τα δύο. Αλλά η επιλογή είναι δική μας. Και οφείλουμε να παλεύουμε καθημερινά για αυτήν.

Στην παράσταση σας περιγράφετε με έναν εξαιρετικό τρόπο την σχέση του Μιλού με τη γιαγιά του και την επίθεση που δέχεται καθώς πηγαίνει τα ρούχα της στο νοσοκομείο. Πώς οι γιαγιάδες και οι παππούδες μπορεί να είναι στυλοβάτες μας; Το έχετε βιώσει/ σκεφτεί;

Τον χαρακτήρα μου, την όποια καλοσύνη αισθάνομαι ότι διαθέτω την οφείλω στον παππού και τη γιαγιά μου, από τη μεριά της μητέρας μου. Μεγάλωσα όλα τα καλοκαίρια μου σαν παιδί μαζί τους στην Κρήτη. Με αγαπούσαν χωρίς να περιμένουν κάτι από μένα. Χωρίς προσδοκία. Αυτό διαφοροποιεί τους παππούδες και τις γιαγιάδες από τους γονείς. Κι όταν πάω να σκεφτώ σκοτεινά και καχύποπτα, σκέφτομαι πάντα τη μεγάλη τους καρδιά και μαλακώνω.

Μάνος Καρατζογιάννης

Να έρθουμε τώρα σε εσάς και το διδακτορικό σας, που μου φέρνει την ερώτηση: Γιατί η Λούλα Αναγνωστάκη είναι τόσο σημαντική για το ελληνικό θέατρο;

Η Λούλα Αναγνωστάκη εξέφρασε όσο κανείς, όπως αντίστοιχα στην ποίηση ο αδελφός της Μανόλης Αναγνωστάκης, την ήττα και τα τραύματα του Νεοέλληνα. Η πρώτη φράση που ανταλλάξαμε άλλωστε αφορούσε μια προσωπική της ματαίωση: «Ήθελα να γράφω για τον κινηματογράφο»… Πόσοι ηθοποιοί δεν πραγματοποίησαν το θεατρικό τους ντεμπούτο μέσα από το έργο της –κανείς δεν έγραψε όσο εκείνη για νέους σε ηλικία χαρακτήρες– και πόσοι ομολογημένα μεταγενέστεροι Νεοέλληνες συγγραφείς δεν επηρεάστηκαν από το έργο της.
Με την τολμηρή της γραφή η Λούλα Αναγνωστάκη αποτέλεσε τη δραματουργική μας ρίζα στοχεύοντας κατ’ ουσία στην πολιτική μας αφύπνιση. Μέσα στα εγκλήματα του παρακράτους γράφει στη Συναναστροφή (1967) για μια «πόλη που γεμίζει στρατό» λίγο πριν διακοπούν κι οι ίδιες οι παραστάσεις του έργου της από τη Χούντα των Συνταγματαρχών μερικές εβδομάδες μετά την έναρξή τους.
Το 1981, όταν ο γιος του Γεώργιου Παπανδρέου Ανδρέας γίνεται κι εκείνος πρωθυπουργός, αναρωτιέται μέσα από τον Σπύρο στην Κασέτα: «Τι είναι η Ελλάδα, Γιωργάκη; Οικογενειοκρατία που αναπαράγεται στο φουλ». Ενώ το 2003, μέσα στην ευμάρεια των Ολυμπιακών αγώνων, προοικονομεί στο Σ’ εσάς που με ακούτε: «Όλη η Ευρώπη θα ‘ρθει τα πάνω κάτω. Λένε πως η ψαλίδα ανοίγει, ο φτωχός θα γίνει φτωχότερος…»
Ουδείς δεν προφήτευσε τόσο τολμηρά τα δεινά της πολιτικής και κοινωνικής νεοελληνικής ζωής, σκιαγραφώντας ήδη από το 1978 στη Νίκη τη διχόνοια ως αρχετυπικό στοιχείο της φυλής μας αλλά και υπογραμμίζοντας την αξία της ετερότητας και του σεβασμού στη διαφορετικότητα ως βασική προϋπόθεση της δημοκρατίας –τόσο στο Αντόνιο ή Το μήνυμα (1972) όσο και στο μεταγενέστερο Ουρανός Κατακόκκινος (1998): «Εγώ δε βολεύομαι. Δεν είμαι ο μέσος όρος. Δεν είμαι από αυτούς που ρίχνουν νερό στο μύλο των ισχυρών και νομίζουν πως είναι κάτι. Εγώ κάνω τη δική μου επανάσταση…»

Μάνος Καρατζογιάννης

Ποια είναι η πρώτη σας θεατρική ανάμνηση που σας έβαλε το «σαράκι» για να ανεβείτε στο σανίδι;

Νομίζω ότι όταν άκουσα ηχογραφημένες τις φωνές της Λαμπέτη και του Χορν, ένιωσα μια περίεργη έλξη προς το θέατρο. Νομίζω ήταν το «Τελευταίο Βαλς» του Σώμσερτ Μωμ.

Σκηνοθεσία ή ερμηνεία. Δε θα ρωτήσω τι προτιμάτε αλλά ποια ανάγκη σας οδηγεί στον ένα ή τον άλλο «ρόλο»;

Για μένα, ενώ είναι σίγουρα δυο διαφορετικές δουλειές, δεν υπάρχει διαφορά. Πάντα μια ιστορία λες. Είναι φορές που μου φαίνεται πιο εύκολο το ένα και άλλοτε το άλλο. Άλλοτε πάλι, δυσκολεύομαι και με τα δύο. Νομίζω πως έχει να κάνει με το νευρικό μου σύστημα και την ευμετάβλητη ψυχολογία μου.

Πόσο δύσκολο είναι για έναν σκηνοθέτη να …σκηνοθετεί τον εαυτό του;

Κάποιες φορές βοηθάει η ιδιότητα του σκηνοθέτη ώστε να βρεθεί η εξωτερική δράση στη σκηνή, άλλες πάλι μπορεί να υπονομεύσει η ίδια την  εσωτερική δράση. Υπάρχει δηλαδή ο κίνδυνος να κινείσαι ο ίδιος σε γνώριμες για εσένα περιοχές. Και τότε το παιχνίδι χάνεται, γιατί «ξέρεις». Κι έτσι η αθωότητα, προϋπόθεση για να «είσαι στην ώρα σου», πάει περίπατο.

Ποιος είναι ο στόχος σας για το Θέατρο Σταθμός, ως καλλιτεχνικός του Διευθυντής;

Να αποτελεί έναν πυρήνα έκφρασης ανήσυχων ανθρώπων και να παρουσιάζει ένα δυναμικό, τολμηρό και σύγχρονο ρεπερτόριο. Να εμπνέει τους καλλιτέχνες και τους θεατές, προσωπικά και συλλογικά. Και βέβαια να διατηρήσει τη συνέπεια και την εντιμότητά του.

Τι φοβάστε και πώς ξορκίζετε τους φόβους σας;

Η ποίηση και η τέχνη, άλλοτε μεγάλη κι άλλοτε «μικρή», με βοηθούν να ξορκίζω τους φόβους μου.  Και βέβαια η αγάπη!

Γιάννης Καφάτος

Διαβάστε κριτική και πληροφορίες για την παράσταση «Όταν μεγαλώσω θέλω να γίνω Νανά Μούσχουρη»


mm
About Γιάννης Καφάτος 2207 Articles
Γιάννης Καφάτος, Μπαμπάς, δημοσιογράφος, ραδιοφωνικός παραγωγός, tattoer, T-shirt maker, dj, και ποιος ξέρει τι άλλο (ακόμη). Σπούδασε πολιτικές επιστήμες πήρε όμως πτυχίο από το ΡΟΔΟΝ και άλλα συναυλιακά "ιδρύματα". Ταξιδεύει λιγότερο από όσο θα ήθελε.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*