11/07/2020

Πού στοχεύουμε για την επόμενη μέρα;

στοχεύουμε

Η προσήλωση της χώρας μας στο προϊόν του τουρισμού ως πηγή εξασφάλισης ενός σημαντικότατου μέρους του ετήσιου εθνικού εισοδήματος είναι ένα νόμισμα με δύο όψεις. Η υπερτουριστικοποίηση με αποκορύφωμα τις πλατφόρμες βραχυχρόνιας εκμίσθωσης κατοικιών ήταν η εύκολη λύση στα μάτια όλων, για την επίτευξη της οικονομικής ανάπτυξης μιας χώρα με ανεπαίσθητο δευτερογενή τομέα και εξαιρετικά υποβαθμισμένο πρωτογενή. Ήταν η εύκολη λύση για το κράτος και τους πολίτες, οι οποίοι βρήκαν ένα τρόπο να εκμεταλλευτούν τα ακίνητα τους, τα οποία αποτελούν την κυριότερη επενδυτική κατεύθυνση της μεσαίας τάξης και όχι μόνο στην Ελλάδα.

Η υπερδιόγκωση του τουριστικού προϊόντος από Ιούνιο μέχρι Σεπτέμβρη αποτελεί το σημαντικότερο εισόδημα της Ελληνικής οικονομίας. Το πρόβλημα αυτού του προϊόντος είναι οι ευμετάβλητες συνθήκες που επηρεάζουν την απόδοση του σε καταστάσεις όπως αυτή που ζούμε σήμερα και όχι μόνο.

Τέσσερεις δεκαετίες τώρα επικεντρωθήκαμε σε ένα παραγωγικό μοντέλο που βασίζεται κατ’ αποκλειστικότητα στην κατανάλωση και τον Τουρισμό, εγκαταλείποντας χωρίς δεύτερη σκέψη τον πρωτογενή τομέα χάριν της βολής και της άνεσης που προσφέρει ο αστικός τρόπος ζωής και τα επαγγέλματα που τον περιτριγυρίζουν. Με εξαίρεση κάποιες περιοχές, η πλειονότητα των αγροτικών χεριών είναι μετανάστες που χωρίς την παρουσία τους στην Ελληνική ύπαιθρο, η αγροτική παραγωγή δεν θα ήταν απλώς υποβαθμισμένη αλλά ανύπαρκτη. Κάνουν τις σκληρές δουλείες που αρνούμαστε να κάνουμε οι Έλληνες.

Έχοντας δεχτεί εκούσια ή ακούσια τον ρόλο του καταναλωτή και θερινού διασκεδαστή στον διεθνή καταμερισμό εργασίας, ως μια διέξοδο από το χρόνιο οικονομικό αδιέξοδο της Ελληνικής οικονομίας, παρατήσαμε την όποια παραγωγική διαδικασία η οποία μας προσέδιδε έστω και μικρές δυνατότητες αυτάρκειας. Τις πιθανότητες να παράγουμε έστω και ένα αξιοπρόσεκτο ποσοστό αυτών που καταναλώνουμε πρωτίστως διατροφικά και δευτερεύοντος τεχνολογικά, παρά την αντικειμενική δυσκολία του δεύτερου.

Μόνη επενδυτική κατεύθυνση για τις τάξεις που είχαν μια αξιοποιήσιμη συσσώρευση κεφαλαίου στις αναδιανεμητικές δεκαετίες που προηγήθηκαν αποτελούσε η αγορά ή κατασκευή ακινήτων με σκοπό την εκμετάλλευση τους. Το σίγουρο εισόδημα δηλαδή από την μακροχρόνια ενοικίαση της κατοικίας ή την βραχυχρόνια εκμίσθωση που αναπτύχτηκε μέσω των πλατφορμών την τελευταία δεκαετία, υποβαθμίζοντας το ζωτικό δικαίωμα στη στέγη παγκοσμίως. Κάτι που ανέχθηκαν όλες οι κυβερνήσεις από το 2010 και μετά με το επιχείρημα ότι δίνει ανάσα στις καταπιεζόμενες από την κρίση τάξεις, οι οποίες είδαν τα εισοδήματα τους να συμπιέζονται.

Η επόμενη μέρα της πανδημίας θα μας βρει στο κατώφλι σημαντικών αποφάσεων για το πώς θέλουμε να πορευτούμε παραγωγικά από δω και πέρα. Είναι σχεδόν σίγουρο πως η προσπάθεια να βγάλουμε τα σπασμένα από τη δοκιμασμένη πλουτοπαραγωγική πηγή του τουρισμού θα είναι και πάλι προτεραιότητα. Εδώ είναι που θα πρέπει να υπάρξει μια κεντρική κρατική επιλογή, βασισμένη σε σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης που να δρομολογεί την ανάπτυξη παραγωγικών κλάδων που να μην είναι προσκολλημένοι στον τουρισμό και πέριξ αυτού. Δεν είναι εύκολο και δεν θα γίνει από τη μία μέρα στην άλλη, ειδικά έτσι όπως έχει προσηλωθεί στον τριτογενή τομέα η Ελληνική επιχειρηματικότητα και οι ροές δανεισμού που χρηματοδοτούν συγκεκριμένα επιχειρηματικά εγχειρήματα που σχετίζονται με την παροχή υπηρεσιών.

Η αιώνια ιστορία γύρω από την εκβιομηχάνιση της χώρας αποτελεί μια πονεμένη και σίγουρα θολή συζήτηση από άποψη ανταγωνιστικότητας για χώρες σαν τη δική μας. Το Ελληνικό κεφάλαιο ανέκαθεν απέφευγε το επενδυτικό ρίσκο της μικρής εγχώριας αγοράς και του εξωτερικού ανταγωνισμού ο οποίος με την κατάργηση των τελωνειακών δασμών έγινε σχεδόν απαγορευτικός για επενδύσεις στον δευτερογενή τομέα. Σε ένα τομέα όπου η Ελλάδα ακόμα και με πολιτικές προστατευτισμού δεν μπορεί να σταθεί εύκολα στο διεθνή ανταγωνισμό, από τη στιγμή που εισάγονται αδασμολόγητα προϊόντα από το εξωτερικό και σε συνδυασμό με την μη προτίμηση στα εγχώρια τα οποία θεωρούμε μη ποιοτικά.

Μόνη επιλογή για μεγάλες επενδύσεις στον τομέα αυτό αποτελεί κατά βάση το κράτος, το οποίο επωμίστηκε από καταβολής του το κόστος όλων των μεγάλων επενδύσεων σε έργα κοινής ωφέλειας όπως η ηλεκτροδότηση, η υδροδότηση, οι σιδηρόδρομοι κατά τον 19ο αιώνα και πολλά άλλα. Η επερχόμενη οικονομική ύφεση νομίζω θα το ξαναφέρει στο προσκήνιο παρά τη συστηματική και σε κάποια σημεία δικαιολογημένη υπονόμευση του την τελευταία δεκαετία. Δεν είναι τυχαίο πως σε καταστάσεις οικονομικής δυσπραγίας ο ιδιωτικός τομέας ανατρέχει για βοήθεια στην πιο σίγουρη και αξιόπιστη πηγή σωτηρίας μέσα σε αυτό το οικονομικό περιβάλλον. Το αποτέλεσμα αυτής της επιλογής κατά το παρελθόν ήταν να κοινωνικοποιείται το χρέος του ιδιωτικού τομέα μέσα από την κρατική βοήθεια που λάμβανε. Σε αυτή τη φάση το κράτος οφείλει να είναι πιο «προσεχτικό» στο που δίνει την βοήθεια και τη λαμβάνει ως αντάλλαγμα γι’ αυτή.

Η απόφαση της κυβέρνησης να ανοίξει τόσο γρήγορα τις πύλες για χάρη του τουρισμού γίνεται κατανοητή αν αναλογιστεί κανείς το τι προσφέρει στην οικονομία μας. Παρ’ όλα αυτά εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους εισαγωγής κρουσμάτων. Με αυτή τη βεβιασμένη κίνηση το ενδεχόμενο να γκρεμιστεί ότι κατάφερε ο Ελληνικός λαός αυτούς τους τρεις μήνες είναι παραπάνω από ορατό. Το παραγωγικό μοντέλο που υιοθετούμε τόσα χρόνια όμως το επιτάσσει. Μήπως ήρθε η ώρα να κοιτάξουμε και αλλού για τα προς το ζην;

Χάρης Φιλιππάκης

(Συνολικές Επισκέψεις 74, 1 επισκέψεις σήμερα)
THAO & THE GET DOWN STAY DOWN «PURE CINEMA», το Τραγούδι της Παρασκευής (Video)
JORDANA «I'LL TAKE IT BORING», το Τραγούδι της Πέμπτης (Video)

mm
About Χάρης Φιλιππάκης 48 Articles
Ο Χάρης Φιλιππάκης συχνά αυτοαποκαλείται ιστορικός. Έχει αποφοιτήσει από κάποιο τμήμα ιστορίας και αρχαιολογίας. Συνήθως μιλάει για ιστορία και πιο συγκεκριμένα για το Βυζάντιο και την αρχαία Ρώμη. Προσπαθεί βέβαια να μην κάνει διακρίσεις.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*