«Κοντά στις ράγιες»

Το «Κοντά στις ράγιες» της Άλκης Ζέη γίνεται graphic novel

Τις ράγιες που «οδηγούν» σε μια καινούρια ζωή κοιτάει κάθε μέρα από το παράθυρό της η δεκάχρονη Σάσα.
Το Κουκούτσι, όπως τη φωνάζει ο πατέρας της, αναζητά απαντήσεις σε χιλιάδες ερωτήματα που ξεφυτρώνουν κάθε λίγο και λιγάκι σαν μανιταράκια στο κεφάλι της. Ποιος θα της λύσει τις απορίες; Η μαμά της και η Ντούνια, που δουλεύει χρόνια στο σπίτι τους, δεν έχουν πολλή υπομονή για εξηγήσεις. Μόνη της ελπίδα ο πατέρας της που την ακούει προσεκτικά και στον λιγοστό ελεύθερο χρόνο του της εξηγεί όσα εκείνη διψάει να μάθει. Ο Σουσάμης –έτσι τον φωνάζει η κόρη του– είναι γιατρός και δε διακρίνει τους αρρώστους σε πλούσιους και φτωχούς, ούτε σε Ρώσους και Πολωνούς ή Εβραίους, ούτε σε χριστιανούς και αλλόθρησκους.
Με αυτές τις αξίες μεγαλώνει η Σάσα στην προεπαναστατική Ρωσία καταφέρνοντας να υψώσει το ανάστημά της στην αδικία και να μάθει τι σημαίνει να είσαι αληθινός ήρωας. Παρακολουθεί όσα συμβαίνουν γύρω της και περιμένει με λαχτάρα και ενθουσιασμό, που μόνο τα παιδιά μπορεί να έχουν, τη μεγάλη αλλαγή που χτυπάει την πόρτα της.

Το νέο graphic novel κυκλοφορεί από το Μεταίχμιο

Οι δημιουργοί Γεωργία Ζάχαρη και Στέλλα Στεργίου γράφουν γιατί επέλεξαν να διασκευάσουν το συγκεκριμένο έργο της Άλκης Ζέη και μας εκμυστηρεύονται τις σκέψεις τους κατά τη διαδικασία της διασκευής.

Πριν από περίπου έναν χρόνο, τα τηλέφωνά μας χτύπησαν και ο αγαπημένος μας υπεύθυνος παιδικού βιβλίου στο Μεταίχμιο Θοδωρής Τσώλης μας είπε ότι το 2023 συμπληρώνονται 100 χρόνια από τη γέννηση της Άλκης Ζέη. Θα θέλαμε, μήπως, με αυτή την ευκαιρία, να διασκευάσουμε ένα ακόμα βιβλίο της; Κι ενώ σε άλλες προτάσεις διασκευών είχαμε πει «όχι», σε αυτήν είπαμε πολύ αυθόρμητα και με ενθουσιασμό «ναι». Εξίσου αυθόρμητα διαλέξαμε και το Κοντά στις ράγιες.
Φυσικά και σκεφτήκαμε το θέμα, εξετάσαμε και διαβάσαμε τα διαφορετικά βιβλία, αλλά μέσα μας ήμασταν απ’ την αρχή σίγουρες ότι αυτό το βιβλίο θέλαμε να ζωγραφίσουμεΜας άρεσαν το μεγάλο, ποικιλόμορφο καστ των χαρακτήρων, η χαρακτηριστική φωνή της πρωταγωνίστριας, η διαφορετική χώρα και η εποχή, αφού εξαρχής λέγαμε ότι δε θέλουμε να κάνουμε κάτι ίδιο με το Καπλάνι της βιτρίνας. Το βρίσκαμε επίσης από τα πιο αστεία βιβλία της Άλκης Ζέη, κάτι στο οποίο συμφώνησαν και οι φίλες ή οι συγγενείς που το είχαν διαβάσει (όλοι θυμόντουσαν την ατάκα της Σάσας για τη Γερμανίδα δασκάλα της: «…δεν έμαθε στη γλώσσα μας ούτε τις πιο απλές λέξεις για να συνεννοείται: “ψωμί”, “σκατά”, “στον διάολο”»). Η επιλογή μας επιβεβαιώθηκε με πολλούς τρόπους: ακόμα και τώρα, έπειτα από μήνες συχνά ζόρικης δουλειάς, ξέρουμε ότι θα διαβάζαμε άλλα πέντε βιβλία για τη Σάσα Βελιτσάνσκαγια και τις φίλες της.
Το βιβλίο, όπως είναι τοποθετημένο ιστορικά και τοπικά, και με το πλήθος των χαρακτήρων του, πραγματικά δημιουργεί έναν κόσμο μέσα στον οποίο νιώθεις ότι μπορείς να κινηθείς. Ενώ δουλεύαμε, συχνά ρωτούσαμε η μια την άλλη: πώς λες να γνωρίστηκαν ο Σουσάμης και η μαμά; Πώς λες να έφτασε η Πολίν στη Ρωσία; Πότε λες ότι ξαναβρέθηκαν ο Φεγγάρης Φεγγάροβιτς και η Σάσα; Πήγαν τελικά τα κορίτσια όλα μαζί στο πανεπιστήμιο; Αυτή η επιβεβαίωση δε συνοδευόταν μόνο από θετικά συναισθήματα και διασκεδαστικές υποθέσεις για τους χαρακτήρες. Το βιβλίο αυτό είναι πράγματι αστείο, αλλά, όπως και με το Καπλάνι της βιτρίνας, συνειδητοποιήσαμε ότι είναι επίσης πιο πολύπλοκο και πιο σκληρό απ’ ό,τι το θυμόμασταν. Κάπως όπως και ο κόσμος γύρω μας.
Μέσα στον χρόνο που δουλέψαμε το βιβλίο, είδαμε πολλά πράγματα να αλλάζουν. Όσο εμείς ήμασταν κλεισμένες στο γραφείο μας και δουλεύαμε χαμένες μέσα στον έκρυθμο κόσμο της προεπαναστατικής Ρωσίας, η πραγματική ζωή γινόταν όλο και πιο ταραχώδης με τρόπους που δεν μπορούσαμε να αγνοήσουμε. Από το δυστύχημα στα Τέμπη και το ναυάγιο στην Πύλο μέχρι τις πυρκαγιές του καλοκαιριού και τις πλημμύρες του φθινοπώρου, είδαμε τον δικό μας κόσμο να ταρακουνιέται. Ο τελευταίος μήνας δουλειάς μας στιγματίστηκε από τον σπαραγμό στη Λωρίδα της Γάζας, ο οποίος συνεχίζεται όσο γράφουμε αυτές τις γραμμές, χωρίς να ξέρουμε πότε και πώς θα υπάρξει κατάπαυση του πυρός. Είτε ήμασταν κοντά στα γεγονότα (όπως στις πυρκαγιές) είτε μακριά (όπως με την Παλαιστίνη), νιώσαμε την αδυναμία να παρέμβουμε και την αίσθηση πως η φωνή μας δεν ακούγεται, πως τα αιτήματά μας δε φέρνουν αποτέλεσμα μπροστά στα κρατικά και παγκόσμια όργανα. Μέσα σε αυτό το κλίμα, συχνά αισθανόμασταν απογοητευμένες, απελπισμένες, φυσικά και θυμωμένες.
Το κόμικ αυτό μας βοήθησε να μην κάνουμε επαναλαμβανόμενες, εμμονικές σκέψεις, να μην κοιτάμε τα νέα κάθε πέντε δευτερόλεπτα, αλλά και να αντλήσουμε δύναμη μέσα από τις πρωταγωνίστριές μας. Μας υπενθύμισε ότι δεν μπορούμε να είμαστε αποκομμένες από το περιβάλλον γύρω μας, και πως το να μας νοιάζει τι συμβαίνει στους άλλους, ακόμα κι όταν τα συναισθήματα είναι έντονα και δύσκολα διαχειρίσιμα, είναι λογικό και φυσικό για τους ανθρώπους. Τα κορίτσια, όπως κι εμείς, έχουν η μια την άλλη, κι έχουν επίσης κι ένα οικείο περιβάλλον μέσα στο οποίο νιώθουν ασφάλεια και μαθαίνουν πώς να χρησιμοποιούν τα προνόμιά τους για να δώσουν φωνή σε όσους δεν έχουν. 
Αυτά που κρατάμε εμείς από το Κοντά στις ράγιες σχεδιάζοντας και τις τελευταίες σελίδες είναι η αλληλεγγύη και η αγάπη που χρειαζόμαστε για να συνεχίσουμε. Όσο δουλεύαμε, είχαμε κι εμείς τη συνεχή στήριξη από τον περίγυρό μας και αυτό το κόμικ δε θα μπορούσε να φτάσει στα χέρια σας χωρίς την έμπρακτη και ψυχολογική βοήθεια των φιλενάδων μας. Δουλεύοντας νιώσαμε ότι είχαμε πάντα δίπλα μας τη φροντίδα της Μάσας, τον αυθορμητισμό της Σάσας, την υποστηρικτικότητα της Λίντας, τη γενναιοδωρία της Έλας και την τρυφερότητα της Κάτιας. Έτσι, δεν μπορούμε παρά να σας ευχηθούμε, τελειώνοντας αυτό το βιβλίο, να βρείτε κι εσείς τέτοιους φανταστικούς φίλους και φίλες.

Αθήνα – Βρυξέλλες, 2023
Γεωργία Ζάχαρη – Στέλλα Στεργίου

Σχόλια

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Διαβάστε ακόμα

Scroll to Top