O σκηνοθέτης και πρωταγωνιστής της παράστασης, «Αy Carmela!», Kωνσταντίνος Κυριακού μιλάει στο viewtag με αφορμή τον δεύτερο χρόνο των παραστάσεων στο Θέατρο Μεταξουργείο του εμβληματικού έργου του Χοσέ Σάντσις Σινιστέρρα. Η πρεμιέρα της δεύτερης σεζόν θα γίνει στις 30 Οκτωβρίου.
Δεύτερη χρονιά για το “Ay, Carmela!”. Τι σας κέρδισε στο έργο του Σινιστέρρα;
Αυτό που μας κέρδισε την Κατερίνα Μπιλάλη και εμένα, ως THEARTES, να παρουσιάσουμε αυτό το πολυβραβευμένο θεατρικό έργο τού Σάντσις Σινιστέρρα, είναι ότι καταφέρνει ένα εξαιρετικά δύσκολο εγχείρημα, καθώς με όχημα το χιούμορ μιλάει για πολύ σοβαρά κοινωνικοπολιτικά ζητήματα. Είναι ένα αντιπολεμικό έργο, ένα έργο κατά των αδελφοκτόνων εμφυλίων πολέμων, μα πάνω από όλα ένα έργο αντιφασιστικό που με όχημά του το χιούμορ, την ευαισθησία και την ποίηση, αναφέρεται σε ζητήματα δημοκρατικών αγώνων, αλληλεγγύης, αλληλοσεβασμού, αγάπης, ελευθερίας, ισότητας, δικαιοσύνης, ηθικής, αξιοπρέπειας, θάρρους, και θίγει τη σπουδαιότητα να μην περάσει στη σφαίρα της λήθης η συλλογική ιστορική μνήμη. Εν ολίγοις, είναι ένα έργο έκκληση υπέρ της μνήμης, της θύμησης, το οποίο μιλάει και απευθύνεται σε κάθε άνθρωπο που θέλει να λέγεται Άνθρωπος.
Και πού θεωρείτε ότι οφείλεται η επιτυχία της συγκεκριμένης δουλειάς;
Η επιτυχία της παράστασης οφείλεται αποκλειστικά στην αγάπη τού κόσμου, ο οποίος μέσω της διασκέδασης, διέρχεται από το στάδιο της ψυχαγωγίας και καταλήγει στην κάθαρση. Το έργο, μολονότι πραγματεύεται ένα ιστορικό γεγονός που έλαβε χώρα στην Ισπανία πριν από ογδόντα πέντε περίπου χρόνια, αγγίζει το κοινό χορδίζοντας ευαίσθητες χορδές του σε τέτοιο σημείο που το κάνει να αντιληφθεί ότι κάτι που έγινε κάπου κάποτε, δεν είναι διόλου απίθανο και δύσκολο να συμβεί εδώ και τώρα.
Η υπόθεση εκτυλίσσεται την περίοδο του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου και μεταξύ άλλων εξετάζει τι μπορεί να συμβεί όταν βρεθείς στη λάθος πλευρά της ιστορίας. Ποιες είναι οι αναλογίες του με το σήμερα;
Οι βασικές αναλογίες με το σήμερα εντοπίζονται σε κάθε γωνιά του πλανήτη μας. Σχεδόν σε κάθε σημείο τού ορίζοντα εκτυλίσσεται ένας εμφύλιος πόλεμος ή λαμβάνει χώρα μία πολεμική σύρραξη μεταξύ γειτονικών χωρών. Το ζήτημα δεν είναι εάν κάποιος βρίσκεται στη λάθος πλευρά της Ιστορίας, αλλά εάν λαμβάνει μέρος σε ένα λάθος και απονοημένων βιαιοτήτων ιστορικό συμβάν, όπως είναι ένας πόλεμος. Οι ήρωες του έργου τού Σάντσις Σινιστέρρα δεν σκοτώνουν άμαχο πληθυσμό –ούτε καν ένοπλο–, δεν βιάζουν γυναίκες, δεν θανατώνουν παιδιά, δεν εξοντώνουν τα ζώα, δεν καταστρέφουν τον Πολιτισμό, τη Φύση, το Περιβάλλον, δεν ξεθεμελιώνουν κατοικήσιμες περιοχές, απλώς καλούνται να διασκεδάσουν τα αντίπαλα-φασιστικά στρατεύματα με αντάλλαγμα τη ζωή τους.
Πάσχουμε, ως κοινωνία, από ιστορική αμνησία; Και αν ναι, γιατί θεωρείτε ότι συμβαίνει αυτό;
Φυσικά και ναι! Γενικώς, ως κοινωνία, πάσχουμε από έλλειψη μνημονικής ικανότητας. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ως άτομα –σε παγκόσμιο, όχι μόνο σε εγχώριο, επίπεδο– αρχίζουμε σταδιακά να νοσούμε από “αμνησιακή αφασία”, στην οποία μας οδηγούν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και Κοινωνικής Δικτύωσης, έτσι ώστε να αποπροσανατολίζεται η σκέψη και η θύμηση του κοινού, προκειμένου να δυσκολεύεται να επαναφέρει στη μνήμη του γεγονότα, καταστάσεις, ανθρώπους, συμπεριφορές, και γενικά να μην πολυψάχνει και πολυσκέφτεται τα πράγματα.
Και ποιες προβληματικές προκύπτουν από αυτή μας την αμνησία;
Η συλλογική ιστορικήμνήμη είναι μία πρόληψη για την αποφυγή επαναλαμβανόμενων λαθών που οδηγούν σε δεινά. Είναι μία πράξη πίστης, έγνοιας, πεποίθησης, αγάπης. Η έλλειψή της και η μη εξάσκησή της οδηγεί στη χαύνωση και στην προβατοποίηση του λαού. Η αμνησία μάς οδηγεί σε μεγάλα λάθη και αποτελεί μία καταστροφική προσβολή απέναντι στους ζωντανούς, αλλά κυρίως μία απάνθρωπη προσβολή απέναντι στους νεκρούς, οι οποίοι έχασαν ό,τι πολυτιμότερο έχει μία ανθρώπινη οντότητα: τη ζωή τους· είτε εν καιρώ πολέμου, προκειμένου να ζήσουν οι επόμενές τους γενιές σε έναν καλύτερο κόσμο, είτε εν καιρώ ειρήνης, από τραγικά σφάλματα και παραλήψεις των ιθυνόντων. Κατά αυτόν τον τρόπο, οι νεκροί “βιώνουν” έναν δεύτερο θάνατο, καθόσον έχουν περάσει στη λήθη των ζωντανών.
Αναφέρετε ότι πρόθεση της παράστασης είναι να υπενθυμίσει ότι το τρίπτυχο Δημοκρατία-Ελευθερία-Δικαιοσύνη δεν είναι πολιτική στάση, αλλά δικαίωμα όλων. Σχολιάστε μας λίγο αυτή σας την τοποθέτηση, αλλά και τα μέσα που επιστρατεύετε για να περάσετε το συγκεκριμένο μήνυμα.
Μα ακριβώς αυτό είναι η πρόθεση της παράστασης! Το να μη θεωρείτε, αλλά και να μη θεωρείται, ότι το συγκεκριμένο τρίπτυχο Δημοκρατία-Ελευθερία-Δικαιοσύνη, στο οποίο θα προσέθετα και την Ισότητα, δεν είναι αυτονόητο δικαίωμα του καθενός και της καθεμιάς που ζει πάνω σε αυτόν τον πλανήτη. Δεν είναι τοποθέτηση δική μου, ή της σκηνοθεσίας, ή της παράστασης! Είναι αξίες για τις οποίες κάποιοι άνθρωποι αγωνίστηκαν προκειμένου να τις απολαμβάνουμε και να τις χαιρόμαστε, και θα περίμενε κάποιος να είναι δεδομένες και συνυφασμένες με τον άνθρωπο, καθώς είναι αναφαίρετα ανθρώπινα δικαιώματα, άσχετα αν στην πραγματικότητα δεν είναι, καθώς ζούμε σε έναν εικονικά δημοκρατικό, ελεύθερο, δίκαιο και ισότιμο κόσμο.
Η παράσταση έχει και μια χιουμοριστική διάθεση. Πόσο εύκολο είναι να μπολιάσεις ένα αντιφασιστικό έργο για τη βαρβαρότητα με χιούμορ, ποιος ο σκοπός αυτής της ενέργειας;
Το μπόλιασμα είναι αρκετά εύκολο, ακριβώς επειδή το αντιφασιστικό και αντιπολεμικό μήνυμα του έργου προβάλλεται μέσα από την οπτική δύο ηθοποιών, που δεν είναι και πρώτης γραμμής. Έτσι, αυτό το μανιφέστο κατά της βαρβαρότητας διαποτίζεται από χιούμορ και ποίηση! Ο ευφυής και ευφάνταστος αυτός τρόπος απόδοσης από τον Σάντσις Σινιστέρρα σκοπό έχει να μη μετατρέψει το έργο του σε ένα καθαρά στρατευμένο πολιτικά έργο, “ενοχλώντας” τις συνειδήσεις και τις ιδεολογίες τού κοινού του, αλλά να περάσει στο υποσυνείδητο του κοινού, το οποίο θα τα επεξεργαστεί “στο σπίτι”, υποδορίως και τεχνηέντως τα μηνύματά του μέσα από αυτό το χιούμορ, το μαύρο όμως χιούμορ, των ιλαρών μέχρι δακρύων και των τραγικών μέχρι ξεκαρδίσματος καταστάσεων που βιώνουν αναγκαστικά δύο περιοδεύοντες ηθοποιοί, σύντροφοι στη ζωή και στη σκηνή.
Ποιοι είναι οι στόχοι της θεατρικής σας εταιρείας, των THEARTES και ποιο το μεγαλύτερό σας όνειρο;
Ως THEARTES στοχεύουμε στη σύζευξη σύγχρονων και παλαιότερων μορφών έκφρασης, μέσω του πειραματισμού, σεβόμενοι το κειμενικό υλικό. Στοχοθεσία μας είναι η εμπλοκή τού θεατή στη μυθοπλασία, τη μεταθεατρικότητα, την αμφισβήτηση του μύθου και του παραδοσιακού χαρακτήρα, έχοντας ως στίγμα στις παραστάσεις μας το “παιχνίδισμα” και την “εναλλαγή” των θεατρικών ειδών. Το μότο μας άλλωστε είναι ότι: το Θέατρο είναι το σημείο τομής μεταξύ πραγματικότητας και επιθυμίας, είναι μια μεταθεατρική περιοχή όπου η μυθοπλασία γίνεται πραγματικότητα, όπου όλα είναι δυνατά να συμβούν, επειδή όλα μπορούν να συμβούν σε ένα θέατρο, ακριβώς επειδή είναι Θέατρο.
Όσον αφορά στα όνειρά μας, αυτά υπάρχουν, μεταλλάσσονται, μεταβάλλονται, διαφοροποιούνται, εξελίσσονται, δεν είναι στάσιμα, δεν είναι νεκρά· τα όνειρά μας είναι ζωντανά! Αυτό που επιθυμούμε και επιδιώκουμε είναι να διατηρήσουμε την ελευθερία έκφρασης και την καλλιτεχνική μας αξιοπρέπεια σε όλη τη σταδιοδρομία μας.
Πατήστε Εδώ για να δείτε πληρφορρίες και να κλείσετε εισιτήρια για την παράσταση Ay Carmela
