Είχα πολλά χρόνια να αισθανθώ ότι πνίγομαι διαβάζοντας ένα βιβλίο. Ο Μίνως Ευσταθιάδης με το «Σου γράφω από την κοιλιά του κτήνους» (Εκδόσεις Μεταίχμιο) έχει υπερβεί κάθε κανόνα – αν υπάρχουν τελικά τέτοιοι στη μυθιστορηματική γραφή – και έχει φτιάξει μια ιστορία που κάνει τον αναγνώστη να αισθάνεται εγκλωβισμένος, ακίνητος σε ένα κελί που κλείστηκε άδικα.
Η μυθοπλασία φλερτάρει με τη δημοσιογραφική έρευνα, ο πολιτικός στοχασμός «παίζει» κρυφτό με τις μαρτυρίες και τελικά εμείς ως αναγνώστες απολαμβάνουμε ένα από τα καλύτερα βιβλία – αποφεύγω κάθε επιθετικό προσδιορισμό, ακόμη – της χρονιάς.
Στο βιβλίο υπάρχουν δύο ήρωες, καταδικασμένοι σε ισόβια κάθειρξη όχι γιατί έχει αποδειχτεί η ενοχή τους αλλά γιατί το κράτος, το πανίσχυρο γερμανικό κατεστημένο δεν επιτρέπει ρωγμές αμφιβολιών στην αποτελεσματικότητα ουδενός από τους θεσμούς που το αποτελούν. Κάτι τέτοιο θα ήταν καταστροφικό για την ίδια του την ύπαρξη.
Είναι τυχαίο ότι και οι δύο είναι μη σπουδαγμένοι, εργάτες στην ουσία; Μπορεί.
Το «μοντέλο» διοίκησης πάντως δεν επιτρέπει να υπάρχουν κενά που κάνουν τους πολίτες να αμφιβάλλουν για την αποτελεσματικότητά του και έτσι ο συγγραφέας επιλέγει ένα μοντέλο διήγησης που φλερτάρει με την αυστηρότητα του γερμανικού περιβάλλοντος που δρουν οι ήρωές του με το μεσογειακό ταμπεραμέντο που κυλάει στις φλέβες του.
Κερδισμένοι οι αναγνώστες που απολαμβάνουν δύο φαινομενικά διαφορετικές ιστορίες, τη διασταύρωσή τους και τις εκπλήξεις της δημοσιογραφικής έρευνας που μετουσιώνεται σε λογοτεχνική γραφή.
Ένας ανιψιός που θα ήταν ο χρυσός κληρονόμος της κατηγορείται για την δολοφονία με 24 σφυριές στο κεφάλι της ζάμπλουτης θείας του. Ένας νεοχίπης που ονειρεύεται ν’ αφήσει τη γερμανική επαρχία και τα χρέη του κατηγορείται για την απαγωγή και δολοφονία ενός μικρού κοριτσιού. «Το κορίτσι στο κιβώτιο» που στοίχειωσε για χρόνια τη γερμανική κοινή γνώμη. Και οι δύο καταδικάζονται ισόβια.
Ο συγγραφέας επισκέπτεται τον πρώτο παίρνοντας άδεια από το δαιδαλώδες σωφρονιστικό σύστημα. Ο δημοσιογράφος και ο συγγραφέας δημιουργούν μια ιστορία που η αλήθεια, ο θύτης και ο αφηγητής παίζουν με τον αναγνώστη ένα υπέροχο «παιχνίδι».
Δεν μπαίνω σε άλλες λεπτομέρειες της υπόθεσης. Γιατί περισσότερο από την «υπόθεση» η αφήγηση, το στιλ της γραφής του βιβλίου είναι που προσφέρει εκείνη τη μοναδική εμπειρία που σου έλεγα στην αρχή ότι με έκανε να νιώθω ότι πνίγομαι. Αυτό το «λες και με φυλάκισαν ενώ είμαι αθώος και δε μ’ ακούει κανείς» δε σημαίνει ότι έχω βεβαιότητες για τους ήρωες ιστορίας μας. Είναι όμως βέβαιο, είμαι όμως βέβαιος ότι το σύστημα τους χρειάζεται ως ενόχους.
Τελικά είναι το ίδιο… κατηγορούμενος, δράστης και ένοχος; Παίζει ακόμη και με αυτό ο Μίνως Ευσταθιάδης σε ένα έξοχο βιβλίο που είναι πολύ περισσότερα από το να πεις «αστυνομικό», θρίλερ, ή ο,τιδήποτε άλλο.
Απολαύστε το!
Γιάννης Καφάτος
