Λίγες ώρες μόνο μου πήρε να ρουφήξω, κυριολεκτικά, το καινούργιο βιβλίο του Βαγγέλη Ραπτόπουλου, «Αθωότητα» που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Κέδρος.
Όπως αναγράφεται στην περιγραφή του βιβλίου είναι: Ένα μυθιστόρημα εμπνευσμένο από το Άνθρωποι και ποντίκια του Τζον Στάινμπεκ και, ταυτόχρονα, ένα από τα πιο αυτοβιογραφικά του Βαγγέλη Ραπτόπουλου.
Πράγματι ο μύθος είναι αυτός, με τον καλοκάγαθο γίγαντα και τον φίλο – κι εντέλει φροντιστή του, όμως στο βιβλίο οι δύο αυτοί ήρωες είναι η αφορμή για όλα τα υπόλοιπα που συμβαίνουν και …υπονοούνται! Ο Ραπτόπουλος πάντα ξέρει να αφουγκράζεται και να αποδίδει λογοτεχνικά την κοινωνική κατάσταση που επικρατεί γύρω του. Χωρίς διδαχές και κουνήματα δαχτύλου. Οι ήρωές του είμαστε εμείς και τα ζητήματα που μπαίνουν στο κεφάλι μας μετουσιώνονται σε υψηλή λογοτεχνία.
Οι ματαιωμένοι – καθένας για διαφορετικούς λόγους – άνθρωποι της εργατιάς και της ανάγκης αποτελούν τον ιδιότυπο «θίασο» που περιβάλλει τους δύο ήρωες της «Αθωότητας». Και μόνο η λέξη «αθωότητα» σε έναν κόσμο που κυρίως μισεί ότι δεν είναι ίδιο μ’ αυτόν είναι αρκετή για να φανεί η σκληρή πραγματικότητα των ηρώων του Ραπτόπουλου.
Άνθρωποι του μόχθου με ασπίδα προστασίας την αψάδα το θυμό και τη φοβέρα αλληλοεπιδρούν ως συνέπεια της καθημερινής επαφής και κάτω από τον κοινό κίνδυνο της ανεργίας. Προσπαθούν ν’ ανοίξουν ο ένας προς τον άλλον.
Η φιλία, ένα από τα συστατικά της «Αθωότητας» έχει κι αυτή το ρόλο της στο βιβλίο και τις ζωές των ηρώων. Όχι όμως γλυκανάλατα φτιασιδωμένη. Η φιλία, μέσα στο βιβλίο, αναδύεται όχι τόσο λεκτικά αλλά ουσιαστικά: μέσα από τις παραλείψεις αλλά και τις πράξεις των πολύ ξεχωριστών ηρώων που τόσο έντονα και αληθινά έχει σκιαγραφήσει ο συγγραφέας.
Ο Βαγγέλης Ραπτόπουλος καταφέρνει να μας βάλει στον κόσμο αυτών των ιδιαίτερων απόκληρων που σαν άλλοι καταραμένοι πάνω σε ένα πλοίο πλέουν προς την άβυσσο αναζητώντας τις ίδιες τους τις ζωές.
Παρούσα αλλά ως η αίσθηση του φόβου είναι η έννοια της ανεργίας που κατά τη δική μου γνώμη είναι μια από τις υπέρτατες μορφές βίας που συνταράσσει και εν τέλει μπορεί να μεταλλάξει το χαρακτήρα ενός ατόμου – όπως ακριβώς συμβαίνει και με τους ήρωες του βιβλίου.
Ο Βαγγέλης Ραπτόπουλος στην «Αθωότητα» μέσα από την ιστορία του διανοητικά ανάπηρου ήρωά του και του κολλητού του μιλάει για την εποχή μας και τη σκληρότητα που επικρατεί. Μπορεί να έχουμε γεμίσει με νέες λέξεις και έννοιες που τις ακούμε να ηχούν σαν τα χιλιάδες ροδάκια των αποσκευών από τους ερμπιενμπίδες στις γειτονιές μας, εντούτοις παραμένουν κενές περιεχομένου. Άλλωστε αυτοί που τις «έφεραν» στο δημόσιο διάλογο και βίο ενδιαφέρονται για την εικόνα (τους) και λιγότερο για το περιεχόμενο.
Τρυφερό και συνάμα σκληρό το καινούργιο βιβλίο του αγαπητού Βαγγέλη Ραπτόπουλου. Σαν τη ζωή που εύκολα τη μια στιγμή μπορεί είναι έτσι και την άλλη …αλλιώς με τον καθένα μας.
Γιάννης Καφάτος
