Ο Γιώργος Κουτλής διασκευάζει το έργο του Arnold Wesker σε ένα δράμα 14 χαρακτήρων με τον Μιχάλη Σαράντη στον πρωταγωνιστικό ρόλο.
Η παράσταση Κουζίνα παρουσιάζεται στο Θέατρο Κιβωτός από Τετάρτη έως Κυριακή. Βασίζεται στο θεατρικό έργο του Βρετανού συγγραφέα Arnold Wesker, γραμμένο το 1958, που έχει μεταφραστεί και ανέβει σε πάνω από 30 χώρες. Το έργο έχει μεταφερθεί δυο φορές στον κινηματογράφο (1961, 2024) και στην τηλεόραση (1971, BBC). Στην Ελλάδα είχε ανέβει τελευταία φορά το 2018 από τον Γιώργο Νανούρη στο Θέατρο Αποθήκη.
Υπόθεση: Η δράση εκτυλίσσεται στα σπλάχνα ενός πολυσύχναστου εστιατορίου κατά τη διάρκεια μιας ακόμα εξαντλητικής ημέρας. Μάγειρες από διαφορετικές χώρες δουλεύουν αδιάκοπα σ’ αυτό το καζάνι που βράζει για να εξυπηρετήσουν έναν ατελείωτο όγκο παραγγελιών. Στη δίνη αυτού του αμείλικτου ρυθμού, προσπαθούν να βρουν μια ρωγμή χρόνου για να ονειρευτούν, να ερωτευτούν, να ζήσουν. Και ίσως – να διεκδικήσουν κάτι καλύτερο.
Μια παράσταση-κραυγή για τον κατακερματισμένο άνθρωπο του σήμερα,“η κουζίνα”, είναι μια διασκεδαστικά τρομακτική, πολιτική αλληγορία για το πώς η πίεση για παραγωγικότητα αποκτηνώνει την ίδια τη ζωή. Ένα δυναμικό σύνολο ηθοποιών και μουσικών ζωντανεύει με ρυθμό, ένταση και σαρκασμό το ασφυκτικό σύμπαν της σύγχρονης καπιταλιστικής “κουζίνας”.
Η διασκευή του Κουτλή
Ο Γιώργος Κουτλής δε δίστασε να επεξεργαστεί δραματουργικά το πρωτότυπο, «καθαρίζοντας» το, συμπυκνώνοντας το κείμενο και μειώνοντας τον αριθμό των χαρακτήρων από περίπου 40 σε 14. Μάλιστα, τα ονόματα που έδωσαν στους χαρακτήρες δεν ανταποκρίνονται στο πρωτότυπο. Μαζί με τον Μιχάλη Πητίδη και τον Πρόδρομο Τσινικόρη έκαναν μια «γενναία» διασκευή που εστιάζει στην ουσία του έργου, τους φρενήρεις ρυθμούς μιας κουζίνας, το καπιταλιστικό σύστημα που συνθλίβει τα όνειρα και τις φιλοδοξίες, τις σύγχρονες σχέσεις.
Ο περιορισμός των προσώπων, τον βοήθησε να προσαρμόσει το έργο στους 14 ηθοποιούς της διανομής διαμορφώνοντας ένα σύγχρονο θεατρικό μονόπρακτο. Στο επίκεντρο βάζει τον Αντρέι, έναν σεφ και τη Μονίκ, μια παντρεμένη σερβιτόρα που έμεινε έγκυος από τον συνάδελφό της. Βασικό θέμα της δραματουργίας πέραν από το σχόλιο στον καπιταλισμό και τις ανθρώπινες σχέσεις, είναι η πολυπολιτισμικότητα. Κάθε ήρωας της κουζίνας στο Tivoli του Λονδίνου φέρει και μια διαφορετική πολιτισμική ταυτότητα -Γαλλία, Γερμανία, Πολωνία, Αλβανία, Ελλάδα, Νιγηρία κλπ-. Το έργο μπορεί να γράφτηκε 7 δεκαετίες πριν, αλλά σήμερα -με τις απαραίτητες προσαρμογές της διασκευής- φαίνεται ακόμα κοινωνικά αναγνωρίσιμο και δραματουργικά επιδραστικό.
Η παράσταση
Μπαίνοντας στο Θέατρο Κιβωτός, μπαίνουμε σε μια ρεαλιστικά αποδομένη κουζίνα σε σκηνικά Ελένης Στρούλια. Μάλιστα, όσο μπαίνουν οι θεατές ορισμένοι ηθοποιοί βρίσκονται ήδη στην κουζίνα κάνοντας δουλειές υποβάλλοντας το κοινό απευθείας σε μια ατμόσφαιρα. Οι ρυθμοί της παράστασης αντανακλούν τους φρενήρεις ρυθμούς μιας πραγματικής κουζίνας εστιατορίου. Ο Γιώργος Κουτλής αποδεικνύεται για άλλη μια φορά ένας ικανότατος σκηνοθέτης στη διαχείριση συνόλου ηθοποιών και στη δημιουργία μιας χοροθεατρικής παρτιτούρας (χορογραφία Αλέξανδρος Σταυρόπουλος) που ευνοεί τη δραματουργία και προσφέρει σκηνικά ενδιαφέρουσες εικόνες.
Η παράσταση Κουζίνα έχει βρει ήδη τον ρυθμό της και έχουν μετρηθεί όλα στη λεπτομέρεια, στο παραμικρό σκηνικό αντικείμενο ανά δευτερόλεπτο. Οι έντονοι ρυθμοί της πλοκής, αναδεικνύουν τη θεματική του έργου, ενώ παρεμβάλλονται σκηνές ανάμεσα στον Αντρέι και την Μονίκ, που έχουν πιο χαμηλό, ευάλωτο και ρομαντικό τόνο.
Η διανομή
Η παράσταση έχει τον χαρακτήρα θίασου-ensemble, χωρίς να προωθείται σκηνικά κάποιος χαρακτήρας. Όλοι οι χαρακτήρες έχουν την στιγμή τους. Κεντρικοί ρόλοι στη συγκεκριμένη διασκευή φαίνεται να έχουν ο σεφ Αντρέι και η σερβιτόρα Μονίκ. Ο Αντρέι του Μιχάλη Σαράντη διακρίνεται για τον νεανικό ενθουσιασμό του, τον ονειροπόλο και παρορμητικό του χαρακτήρα. Ο ηθοποιός καταφέρνει να ξεδιπλώσει ισοδύναμα τις πτυχές του ήρωά του, από την «κάφρικη» και αμετροεπή συμπεριφορά του μέχρι τη ρομαντική και ονειροπόλα του διάσταση.
Δίπλα του η Ιωάννα Δεμερτζίδου ως Μονίκ, εκφράζει τις νευρώσεις της ηρωίδας της, που παίρνει μια δύσκολη απόφαση, αυτή της άμβλωσης.
Απέναντι στις αγωνίες των ηρώων και στη μάχη της επιβίωσης, ο ιδιοκτήτης του καταστήματος, ο Μαράνγκο που τον υποδύεται ο Πολύδωρος Βογιατζής. Ο χαρακτήρας του Μαράνγκο εκφράζει το στυγνό πρόσωπο του καπιταλισμού, που εμφανίζεται λουστραρισμένο και επικοινωνιακό, αλλά στην πραγματικότητα απειλεί με απολύσεις το προσωπικό. Ο Βογιατζής καταφέρνει να κάνει έναν αρνητικό χαρακτήρα ανάλαφρο με μια απολαυστική ερμηνεία που αντιπαραβάλλεται στις ψυχοφθόρες καταστάσεις των υπόλοιπων ηρώων.
Από τη διανομή να ξεχωρίσουμε τον Χρήστο Σαπουντζή στον ρόλο του Σεφ, που φαινομενικά μένει αμέτοχος στα τεκταινόμενα, αλλά προσδίδει βάθος στην ερμηνεία του και τον Γιώργο Κατσή που δίνει μια απολαυστική ερμηνεία ως Μαξ και ξεφεύγει από τις ερμηνευτικές ευκολίες του που έχουμε δει. Ο ηθοποιός συμμετέχει Δευτέρα-Τρίτη στην επίσης αξιόλογη δουλειά Σκυλιά σε σκηνοθεσία Ανέστη Αζά στο Δίπυλον.
Συνολικά, ο Γιώργος Κουτλής κατάφερε να δημιουργήσει τη δική του Κουζίνα, με άριστα υλικά και ένα ensemble ηθοποιών διαθέσιμο στην κάθε στιγμή, χωρίς να υπερθεματίζει. Η διασκευή που προτείνουν με τον Μιχάλη Πητίδη κολακεύει το έργο, χωρίς να το υπηρετεί πιστά. Από τα must-see της σεζόν!
Ταυτότητα της παράστασης:
- Μετάφραση: Ελένη Κουτσιούμπα
- Σκηνοθεσία: Γιώργος Κουτλής
- Διασκευή: Μιχάλης Πητίδης, Γιώργος Κουτλής
- Δραματουργία: Πρόδρομος Τσινικόρης
- Σκηνικά – Κοστούμια: Ελένη Στρούλια
- Sound design και Μουσική: Παναγιώτης Μανουηλίδης
- Sound design και Ηχοληψία : Αγγελος Κονταξής
- Ρυθμική διδασκαλία: Γιώργος Μπουκαούρης
- Χορογραφία – Κινησιολογία: Αλέξανδρος Σταυρόπουλος
- Φωτισμοί: Ελίζα Αλεξανδροπούλου
- Βοηθός σκηνοθέτη: Θάλεια Γρίβα
- Φωτογραφίες – trailer: Χρήστος Συμεωνίδης
- Γραφιστικός σχεδιασμός: Μαύρα Γίδια
- Επικοινωνία – Γραφείο Τύπου: Μαρία Τσολάκη
- Social Media – Διαφήμιση: Renegade Media, Βασίλης Ζαρκαδούλας
- Παίζουν (αλφαβητικά): Σαμουήλ Ακίνολα, Πολύδωρος Βογιατζής, Ιωάννα Δεμερτζίδου, Δανάη Καλούτσα, Ιλιάνα Καραπασιά, Γιώργος Κατσής, Ειρήνη Μακρή, Γιώργος Μπουκαούρης, Gary Salomon, Χρήστος Σαπουντζής, Μιχάλης Σαράντης, Αναστασία Στυλιανίδη, Πήτερ Τζέικς, Γιλμάζ Χουσμέν κ.ά.
