Όσο κι αν η δράση επί σκηνής ήταν συναρπαστική για τους θεατές, έκλεβα ματιές στην πρώτη σειρά, στα δεξιά που κάθονταν δίπλα-δίπλα ο Αχιλλέας ΙΙΙ συγγραφέας του έργου και ο Σπύρος Γραμμένος που έχει γράψει 4 τραγούδια ειδικά για την παράσταση που έστησε ο Όλγα Ποζέλη.
Μου φάνηκε πιο εύκολο να παρακολουθήσω μια παράσταση χωρίς εμφανείς ήρωες και μια ιστορία από τη δουλειά που έκανε η σκηνοθέτης του έργου που τόλμησε να βάλει τις λέξεις, τα νοήματα και τα υπονοούμενα να έχουν τον πρωτεύοντα ρόλο. Λαμπρή ιδέα να αναμετρηθεί θεατρικά με ένα τέτοιο κείμενο!
Η σπιρτάδα και ο σουρεαλισμός που επικρατεί στο βιβλίο του Αχιλλέα ΙΙΙ μας προσφέρθηκαν απλόχερα από τους τρεις ηθοποιούς Μιχάλη Αναγνώστου, Χρήστο Καπενή και Όλγα Ποζέλη στη σκηνή του θεάτρου Αλκμήνη.
Μια παράσταση που την προτείνω είτε σε όσους έχουν ήδη περιδιαβεί τις σελίδες του βιβλίου είτε θα πάνε στο θέατρο έτσι… αθώοι. Αμφότεροι πάντως θα έχουν την ευκαιρία να δουν ένα διαφορετικό παιχνίδι με τις λέξεις και μια παράσταση που εκτός από το γέλιο που βγαίνει αβίαστα, δίνει και τροφή για σκέψη!
Με αφορμή την παράσταση κάναμε μια μικρή συνέντευξη με τον συγγραφέα του έργου Αχιλλέα ΙΙΙ.
Η παράσταση που βασίζεται στο «Κομπλεξικό» με εξέπληξε δεδομένου ότι δεν ήταν μια παράσταση που αφηγείται μια ιστορία κάποιου ήρωα αλλά μπαίνει στο σπιράλ της δικής σου σουρεαλιστικής παρουσίασης της πραγματικότητας μέσα από τις λέξεις που εμπνεύστηκες. Πες μου πώς είδες το βιβλίο σου επί σκηνής;
Είναι πάντα πολύ παράξενο να ακούς τις λέξεις σου να προφέρονται από ξένα χείλη. Σε αυτή την περίπτωση, πέρα από τα λόγια, από όλες αυτές τις επινοημένες λέξεις και την αυθαίρετη ερμηνεία τους, η Όλγα Ποζέλη λειτούργησε ως φίλτρο η ίδια και, χρησιμοποιώντας τα λογοπαίγνια και τη σημασία τους ως δομικό υλικό, έφτιαξε κάτι πολύ διαφορετικό και απρόσμενο. Την ευχαριστώ για αυτό και χαίρομαι που διατήρησε στενή σχέση με τη φιλοσοφία του παιχνιδιού η οποία διατρέχει το «Κομπλεξικό» μου, αποφεύγοντας κάθε τι το βαρύγδουπο.
Είδαμε μια mainstream παράσταση σε ένα θέατρο του παραλόγου;
Σαφώς, η πρώτη ματιά φανερώνει μια αρκετά «pop», ή «mainstream», όπως την αποκαλείς, προσέγγιση του παράλογου κόσμου του βιβλίου μου ή του παραλογισμού του αληθινού κόσμου ο οποίος γέννησε πολλούς από αυτούς τους νεολογισμούς. Κατά κάποιο τρόπο, ωστόσο, την ίδια στιγμή ανάμεσα στις γραμμές γλιστράει η αμφισβήτηση όσων μας περιβάλλουν ως κάτι το δεδομένο, είναι παρών αυτό το παράξενο είδος κριτικής της πραγματικότητας, το οποίο εξ αρχής υπήρχε έντονο στο «Κομπλεξικό» και λειτουργεί ύπουλα και διαβρωτικά κατά της σοβαροφάνειας, αρκετά συχνά χρησιμοποιώντας τα ίδια της τα τεχνάσματα για να το πετύχει.
Η πραγματικότητα έχει ξεπεράσει όρους του «Κομπλεξικού»;
Η πραγματικότητα τελευταία, δυστυχώς, δείχνει να ξεπερνάει σε εξωφρενικότητα ακόμη και τη νοσηρότερη φαντασία, ενώ επιπλέον από αυτήν φαίνεται να απουσιάζει όλο και περισσότερο το χιούμορ που απαιτείται προκειμένου οι επιβαλλόμενες καταστάσεις να είναι κάπως πιο υποφερτές…
Σήμερα αν έγραφες ένα «Κομπλεξικό Vol II» ποια είναι η πρώτη λέξη που σου έρχεται στο μυαλό; – Αλήθεια έχεις σκεφτεί για μια «ανανεωμένη» έκδοση – όπως γίνεται σε κανονικά λεξικά;
Ελπίζω να μην υπονοείτε ότι το «Κομπλεξικό» δεν είναι κανονικό λεξικό… Συνεχίζω να συνθέτω νέες λέξεις, παρατείνοντας ό,τι για εμένα αποτελεί, καιρό τώρα, ένα πολύ ευχάριστο παιχνίδι.
Όσον αφορά στην επανέκδοση του πρώτου μου βιβλίου, φυσικά και τη σκέφτομαι, εμπλουτισμένη με κάποια από τα λήμματα που προέκυψαν στο διάστημα των δέκα ετών τα οποία έχουν μεσολαβήσει από την αρχική του έκδοση έως σήμερα, καθώς και με ό,τι άλλο προκύψει έως την εκτύπωσή του.
Μια λέξη που μου έρχεται στο μυαλό για το τώρα; Έτσι όπως ολόκληρος ο κόσμος μοιάζει να νεκρώνεται και να μεταβάλλεται σε κάτι άλλο, σε κάτι στεγνό και τρομακτικό που θυμίζει όλο και περισσότερο εφιάλτη, μου έρχεται η λέξη «παγκοσμουμιοποίηση», και σας την καταθέτω, ελπίζοντας να καταφέρουμε να πρόκειται για μια διαδικασία που θα πετύχουμε ως ανθρωπότητα να την αναστρέψουμε…
Οι τρεις ηθοποιοί της παράστασης, ποιους «χαρακτήρες» υποδύονται στη δική σου ματιά, ως συγγραφέα του κειμένου;
Νομίζω ότι οι χαρακτήρες που ερμηνεύουν έχουν κάτι το ρευστό και αποφεύγουν να συνδεθούν με έναν μόνο ρόλο ή με έναν τύπο. Αντιθέτως, κατά τη διάρκεια της παράστασης, τα γνωρίσματά τους μεταβάλλονται με ελεύθερο τρόπο και μεγάλη ταχύτητα, υπηρετώντας διαφορετικούς σκοπούς.
Θα άλλαζες ή θα προσέθετες κάτι στο τελικό κείμενο του έργου;
Πιστεύω ότι, παρότι εύκολα θα μπορούσα να ενδώσω στον πειρασμό της παρέμβασης, δεν θα έπρεπε να το κάνω. Ο δικός μου τρόπος έχει αποτυπωθεί στο βιβλίο. Αυτό που παρακολουθεί ο θεατής στην παράσταση είναι ο τρόπος της Όλγας Ποζέλη και των συνεργατών της. Είναι η δική τους ανάγνωση και το παιχνίδι που εκείνοι έστησαν για να μεταφέρουν ένα μήνυμα, παίζοντας με τα δικά μου παιχνίδια. Σε τελική ανάλυση αυτό είναι ένα από τα ζητούμενα: να βρει κανείς τον προσωπικό τρόπο προσέγγισης και ερμηνείας όσων προτείνονται από ένα κείμενο όπως αυτό του «Κομπλεξικού», με τα περισσότερα από 1.200 λογοπαίγνια και την αυθαίρετη ερμηνεία τους.
Στην παράσταση ακούγονται και τέσσερα πρωτότυπα τραγούδια που έγραψε ειδικά ο Σπύρος Γραμμένος. Βλέπατε την παράσταση δίπλα-δίπλα. Τι είπατε μετά;
Μόλις τελείωσε η παράσταση οι δυο μας δεν είπαμε τίποτα, απλώς αρχίσαμε και γρυλίζουμε ο ένας στον άλλον και στη συνέχεια τσακωθήκαμε τόσο άγρια, ώστε έπρεπε να επέμβουν τρεις τέσσερις άνθρωποι για να μας χωρίσουν. Βλέπεις, εκείνος ήταν εξοργισμένος που είχε αναγκαστεί να γράψει τραγούδια γεμάτα με τις ακαταλαβίστικες λέξεις μου, οι οποίες του προκάλεσαν έντονο πονοκέφαλο, ενώ εγώ ήμουν έξαλλος που τόλμησε δημιουργήσει με τα λεκτέκνα μου πρωτότυπα κομμάτια που στέκονται ακόμη και εκτός του πλαισίου της παράστασης και, μάλιστα, μου άρεσαν πολύ. Όχι, ψέματα! Ασφαλώς, ψέματα! Η αλήθεια είναι ότι όταν τέλειωσε η παράσταση χαμογελούσαμε και οι δυο. Ο Σπύρος Γραμμένος είναι ένας ταλαντούχος τραγουδοποιός, και είναι φανερό ότι το διασκέδασε παίζοντας με τις λέξεις όπως θα διασκεδάσουν κι εκείνοι που θα ακούσουν αυτά τα τραγούδια. Μετά την παράσταση οι δυο μας συμφωνήσαμε ότι ο «Στεναχωρευταράς», το κομμάτι που κλείνει την παράσταση, πρόκειται να σαρώσει στα καλοκαιρινά κλαμπς!
Πώς έφτασε η Όλγα Ποζέλη, που σκηνοθέτησε και παίζει στην παράσταση, στο έργο; Είχατε μιλήσει; Πώς έγινε το «πάντρεμα»;
Η Όλγα έφτασε στα βιβλία μου μέσω της κοινής μας φίλης, επίσης, σκηνοθέτιδας, Μαρίας Σάββα. Από τα πέντε βιβλία μου αποφάσισε να τολμήσει να ασχοληθεί με το «Κομπλεξικό», προς μεγάλη μου έκπληξη, καθώς, λόγω της ιδιαίτερης φύσης του, είναι το τελευταίο από τα βιβλία μου που θα μπορούσα να φανταστώ να γίνεται θεατρική παράσταση. Η ίδια, από την άλλη, φαινόταν σίγουρη και ήταν αποφασισμένη να το επιχειρήσει, καταφέρνοντας τελικά να φτιάξει την θεατρική παράσταση με τα, κατά πάσα πιθανότητα, περισσότερα λογοπαίγνια σε παγκόσμιο επίπεδο…
Τι θα έλεγες σε κάποιον που θα καλούσες να δει την παράσταση «Κομπλεξικό»;
Να αφήσει τα συμπλέγματά που ήδη φέρει στην είσοδο, και να μην ανησυχεί καθώς τα παιδιά μέσα θα φροντίσουν να του προσφέρουν άλλα.
Γιάννης Καφάτος
Διαβάστε περισσότερα για την παράσταση εδώ και κλείστε τα εισιτήριά σας Εδώ
