21/02/2020

Λίλλυ Καρατζαφέρη: Ας βάλουμε το νου στην άκρη όταν ακούμε μουσική

Συνέντευξη με τη ραδιοφωνική παραγωγό του Αθήνα 98,4

Λίλλυ

Η Λίλλυ Καρατζαφέρη κάνει ίσως την δυσκολότερη δουλειά στο ραδιόφωνο. Μια εκπομπή κλασικής μουσικής. «Διαχρονικής μουσικής» προτιμά να τη λέει η ίδια, πιο σωστά, η δυσκολία όμως παραμένει.

Σε μια εποχή που τα (περισσότερα) ραδιόφωνα έχουν γίνει ένας πολτός προκάτ μουσικής από playlist, και «παραγωγούς» που ίσα ψελλίζουν τον χορηγό, τον καιρό και την κίνηση στους δρόμους, η κυρία Καρατζαφέρη, κάθε βράδυ στον «Αθήνα 98,4» (που εκπέμπει στους 98,3) καταφέρνει να κάνει μια εκπομπή υψηλής αισθητικής, χωρίς πόζες και όλα τα στερεότυπα που μπορεί να έχει κάποιος στο μυαλό του όταν ακούει τον όρο «κλασική μουσική».

Συνήθως την ακούω καθώς επιστρέφω σπίτι μου και, πιστέψτε με, υπάρχουν φορές που παρκάρω και περιμένω να τελειώσει πριν βγω από το αυτοκίνητο.

Η εκπομπή, με ραδιοφωνικούς όρους μιλώντας, είναι άρτια. Ευγένεια στη γλώσσα, ενδιαφέροντες καλεσμένοι, ωραίες μελωδίες, και ιστορίες πίσω από τα κομμάτια που ακούς. Καλοδουλεμένη, με έρευνα και σεβασμό στον ακροατή.

Μια καλή αφορμή για να γνωρίσουμε μια πολύ καλή συνάδελφο λοιπόν!

Πόσους αφορά μια εκπομπή κλασικής μουσικής;

Η αλήθεια είναι πως πάντα προτιμούσα το «Διαχρονική Μουσική». Είναι η μουσική που  αντέχει στους αιώνες. Πόσους αφορά, εξαρτάται, από τον τρόπο παρουσίασης. Αν πχ είσαι αγέλαστος, με αυστηρό ύφος, διαβάζεις το «ποιηματάκι» σου, χρησιμοποιείς συνεχώς μουσικούς όρους άγνωστους σε όσους δεν έχουν ασχοληθεί με τη μουσική, τότε απευθύνεται σε λίγους και κάνεις πολλούς να αισθάνονται απ’ έξω. Αν είσαι χαμογελαστός, οικείος, δίνεις τις πληροφορίες με τρόπο κατανοητό, όπως όταν μιλάς σε αγαπημένους σου ανθρώπους, τότε απευθύνεται σε όλους! Δεν θα ξεχάσω, ένα βράδυ, έπαιζα μια άρια με τη Sumi Jo. Μου τηλεφώνησε ένας κύριος και μου ζητούσε όλες τις πληροφορίες για να σημειώσει το δίσκο. Στο τέλος, μου είπε: «Συγγνώμη για τις πολλές ερωτήσεις, αλλά σας έπιασα τυχαία και δεν είχα ξανακούσει τέτοια μουσική. Εγώ ρεμπέτης είμαι. Και τώρα έχω μαγευτεί…». Ήταν το καλύτερο δώρο! Και ίσως και η καλύτερη απάντηση στην ερώτηση…

Η κλασική μουσική είναι σήμερα ταμπέλα ελιτισμού;

Όχι κατά τη γνώμη μου. Δυστυχώς υπάρχει από κάποιους αυτή η αντίληψη.

Γιατί υπάρχει το στερεότυπο περί δυσκολίας αντίληψης της κλασικής μουσικής;

 Να, εδώ είναι η παγίδα! Μιλάμε για «αντίληψη» σα να είναι μόνο για… διάνοιες ή για σπουδασμένους μουσικούς. Κι αυτό, φοβίζει. Ενώ, όταν ακούμε μουσική – οποιαδήποτε μουσική- προκαλούνται συναισθήματα. Νοιώθουμε περισσότερο παρά αντιλαμβανόμαστε. Γαλήνη, χαρά, μελαγχολία, ακόμα κι εκνευρισμό. Ας αφήσουμε ελεύθερη την ψυχούλα μας λοιπόν και ας βάλουμε το νου στην άκρη όταν ακούμε μουσική. Ένας μουσικός, σαφώς μπορεί ΚΑΙ να «αντιληφθεί» διαβάζοντας, μελετώντας μια παρτιτούρα. Αλλά η μουσική δεν γράφτηκε για να την ακούνε μόνο μουσικοί.

Ένα άλλο στερεότυπο είναι ότι οι ακροατές κλασικής μουσικής είναι πιο καλλιεργημένοι από μη ακροατές. Τι πιστεύεις;

Ξέρω έναν αναλφάβητο ψαρά που δακρύζει όταν ακούει Μαρία Κάλλας και ξεχωρίζει αμέσως τη φωνή της. Ξέρω ανθρώπους που πήραν μόνο τη στοιχειώδη εκπαίδευση και παρακολουθούν φανατικά την εκπομπή. Όπως και ανθρώπους με μεταπτυχιακά που δεν έχουν πλησιάσει αυτό το είδος μουσικής. Όπως και τα εντελώς αντίθετα. Οι ακροατές της κλασικής μουσικής είναι οι άνθρωποι που έχουν ανοιχτή ψυχή. Αυτό έχω καταλάβει από τις «Παρτιτούρες». Για μένα, τουλάχιστον, αυτή είναι η ουσιαστική καλλιέργεια. Να καλλιεργείς την ψυχή σου, και μετά τις γνώσεις σου.

Πότε άκουσες συνειδητά ένα έργο κλασικής μουσικής, ποιο ήταν;

 Η μητέρα μου άκουγε πάντα υπέροχη μουσική στο σπίτι. Αυτό που με ξετρέλαινε από τότε που ήμουν… δύο ετών ήταν (και εξακολουθεί να είναι) το 2ο Κοντσέρτο του Ραχμάνινωφ! Χάνομαι όποτε το ακούω ή όποτε….μπλέκω με την παρτιτούρα του…

Πώς αποφάσισες να προτείνεις μια εκπομπή για την κλασική μουσική;

Σπούδασα πιάνο, ξεκίνησα 4 ετών, διδάσκω από τα 18 μου και πάντα λάτρευα τις ιστορίες πίσω από τις παρτιτούρες. Εκπομπές κλασικής μουσικής, αλλά και ραδιόφωνο, ξεκίνησα χωρίς να το περιμένω το 1993 νομίζω. Ήταν μια πρόταση του τότε διευθυντή του ρ/σ Flash, όπου ξεκίνησα, Πάνου Κολιοπάνου. Εκείνος το πρότεινε! Δίστασα στην αρχή, φοβόμουν απίστευτα! Αυτό που ήθελα να κάνω ήταν αυτό που έκανα και με τους μαθητές μου. Να αναδειχθεί, η γοητευτική ιστορία της κάθε παρτιτούρας, η ζωή των συνθετών, αλλά και άλλες πλευρές της παρεξηγημένης κλασικής μουσικής. Με εύληπτο τρόπο, με παραδείγματα. Εκείνη την εποχή, όταν άκουγαν κλασική μουσική ρωτούσαν «ποιος πέθανε ρε παιδιά;». Κι όμως… Υπάρχουν τόσες πολλές «κεφάτες» παρτιτούρες, «χαμογελαστές» παρτιτούρες, «χορευτικές», με «χιούμορ». Τόσοι συνθέτες που δεν γνωρίζουμε, που έχουν γράψει διαμάντια!  Έτσι λοιπόν, ήθελα να δείξω …την άλλη όψη της Σελήνης! Αυτή που είναι γεμάτη φως, ιστορίες και χαμόγελα, έως και γέλια, χωρίς να λείψουν και άλλα στοιχεία βέβαια. Ήθελα ένα διαφορετικό τρόπο παρουσίασης. Και σε αυτόν επιμένω ακόμα. Στον Αθήνα 9.84, ο τότε διευθυντής Τάκης Καμπύλης μου πρότεινε να κάνω καθημερινή ζώνη κλασικής μουσικής. Πέταξα τη σκούφια μου!

Ποιοι είναι οι ακροατές σου;

Είναι κάθε ηλικίας και αυτό μου αρέσει πάρα πολύ! Είναι κάθε μορφωτικού επιπέδου, άνθρωποι διαφόρων επαγγελμάτων σχετικό ή μη, με την κλασική μουσική. Και ασφαλώς, οι μουσικοί, οι λυρικοί τραγουδιστές, οι μαέστροι. Είναι όπως έλεγα και πριν, κυρίως οι άνθρωποι με ανοιχτή ψυχή. Χαίρομαι πάρα πολύ όταν παίρνω μηνύματα από σπουδαίους καλλιτέχνες. Όπως χάρηκα ιδιαίτερα όταν ένας πιτσιρικάς υδραυλικός κάποτε με γνώρισε από τη φωνή μου επειδή άκουγε φανατικά. Η Μουσική ενώνει. Δεν διαχωρίζει.

Όταν είσαι χαρούμενη ποιο κομμάτι σε ανεβάζει ακόμη περισσότερο;

Το πρώτο που μου ήρθε τώρα στο μυαλό είναι μια παρτιτούρα του 1859! Το δεύτερο μέρος από τη Συμφωνία του Louis Moreau Gottschalk «Μια Νύχτα στου Τροπικούς».  

Σε… ξεβιδώνει στο χορό! Αλλά, μου φτιάχνει πολύ το κέφι επίσης και η εισαγωγή από την Κοπέλια του Leo Delibes… Ουουου είναι πολλά!

Εκείνη την εποχή, όταν άκουγαν κλασική μουσική ρωτούσαν «ποιος πέθανε ρε παιδιά;» λέει η κυρία Καρατζαφέρη για το μακρινό 1993 που ξεκίνησε τις εκπομπές της.

Τι άλλη μουσική ακούς;

Ότι δεν…γαβγίζει! Τραγούδια «πίστας» με τίποτα όμως! Θέλω μελωδία! Είτε είναι Σοπέν, Χατζιδάκις, Ηπειρώτικο, Μικρασιάτικο, ροκ, καντάδα, μουσικές του κόσμου, Βιβάλντι, Ζαμπέτας, Fados, Μπαρόκ… Θέλω μελωδία.  Να κάνει «μασάζ στην καρδιά» όπως μου είχε πει κάποτε μία ακροάτρια…

Είναι ακριβότερο ως χόμπι η κλασική μουσική από το ροκ, για να πούμε ένα παράδειγμα;

Εξαρτάται από την ποιότητα των οργάνων που αγοράζεις φαντάζομαι. Σε επίπεδο συναυλιών, νομίζω πως στην Ελλάδα βρίσκεις πιο φθηνά εισιτήρια για την Κλασική μουσική.

Η κλασική μουσική έχει υποστεί την ψηφιακή πειρατεία όσο άλλα είδη μουσικής;

 Υπάρχουν πια πλατφόρμες που μπορείς να ακούσεις πολλά έργα με διαφορετικές εκτελέσεις-ερμηνείες. Νομίζω όμως πως αυτό είναι πολύ χρήσιμο για να σε βοηθήσει να διαλέξεις ποια έκδοση θα αγοράσεις. Σε μια εποχή που ακούς πως το cd έχει πεθάνει, οι καλλιτέχνες που υπηρετούν αυτή τη μουσική εξακολουθούν να αποτυπώνουν τις ερμηνείες τους σε εκείνο, εις πείσμα των καιρών. Πάντως δε μου έχει τύχει να δω πειρατικά cd κλασικής μουσικής…

Υπάρχει κάποιος συνθέτης ή / και κομμάτι που σου ζητάνε πιο συχνά οι ακροατές σου;

 Τώρα που το σκέφτομαι όχι ιδιαίτερα. Χαίρονται όταν κάνω αφιερώματα σε συνθέτες, ή όταν ακούμε Μαρία Κάλλας πχ. Αλλά νομίζω, τους αρέσουν οι…εκπλήξεις. Κι έχει πολλές αυτή η μουσική.

Θα μας αυτοσυστηθείς μέσα από 5 κλασικά ή οπερετικά κομμάτια;

 Μόνο 5; Θα προσπαθήσω.

Ο ήχος που με σημάδεψε από πολύ μικρή, ήταν αυτό το κοντσέρτο.

Και πάλι Ραχμάνινωφ! Μια ζεστή αγκαλιά και χρώματα. Αυτό αισθάνομαι, αυτό «βλέπω», αυτό εκτιμώ στους ανθρώπους όποτε ακούω αυτό το μέρος της 2ης Συμφωνίας του.

Αυτό το θαυμάσιο κοντσέρτο του Σοπέν, νομίζω ότι μου μοιάζει. Ρομαντικό, τρυφερό αλλά και μέσα στην τρελή χαρά στο τρίτο μέρος του, χωρίς να λείπουν κάπου κάπου και… κάποιες εκρήξεις!

Αυτή, ίσως είναι η μικρότερη «όπερα» στον κόσμο! Σκηνές της Εξοχής. Λατρεύω την εύθυμη ρυθμική παρτιτούρα της, το κέφι της και φυσικά την εξοχή. Πάντα ονειρεύομαι ένα…μικρό σπίτι στο λιβάδι. Ή στο βουνό!

Αυτή η ζωηρή παρτιτούρα του Γιόχαν Στράους του Νεότερου, πάντα μου φτιάχνει τη διάθεση, με ξεσηκώνει! «Οι Φωνές της Άνοιξης». Άλλωστε, Άνοιξη γεννήθηκα κι εγώ, την εποχή που ανθίζουν όλα και ξετυλίγονται τα αρώματα. Είναι να μη τη λατρεύεις;

Δείτε τη σελίδα της στο Facebook:

Λίλλυ Καρατζαφέρη – Εκπομπή «Παρτιτούρες»

Εκπομπή Κλασικής μουσικής, στον Αθήνα 9.84 καθημερινά στις 20:00

Νότες και Ιστορίες “πίσω” από τις ωραιότερες παρτιτούρες από το μπαρόκ μέχρι της μέρες μας. Ποιοι τις εμπνεύστηκαν, πώς ήταν η ζωή τους ;

Έλληνες μουσικοί, στο στούντιο, που αξίζει να γνωρίσουμε, μοιράζονται μαζί μας ηχογραφήσεις του αρχείου τους και σημαντικές στιγμές της πορείας τους.

Καθημερινά, με τη Λίλλυ Καρατζαφέρη, στις 20:10 στον Αθήνα 9,84

(Συνολικές Επισκέψεις 176, 1 επισκέψεις σήμερα)
Εξάρχεια: Τριήμερο παζάρι βιβλίων στην Πλατεία, 20-23/12
Top 50, τα τραγούδια της Δεκαετίας #7. FATHER JOHN MISTY «PURE COMEDY»

mm
About Γιάννης Καφάτος 1693 Articles
Γιάννης Καφάτος, Μπαμπάς, δημοσιογράφος, ραδιοφωνικός παραγωγός, tattoer, T-shirt maker, dj, και ποιος ξέρει τι άλλο (ακόμη). Σπούδασε πολιτικές επιστήμες αλλά πήρε πτυχίο από το ΡΟΔΟΝ και άλλα συναυλιακά "ιδρύματα". Ταξιδεύει λιγότερο από όσο θα ήθελε.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*