07/08/2020

Στο αυτί της αλεπούς – Η Ευγενία Φακίνου ζωγραφίζει την ελλάδα με λέξεις


Από την πρώτη σελίδα, λέξη-λέξη η Ευγενία Φακίνου παρουσιάζει ένα ντοκουμέντο για την Ελλάδα που δεν ξέρουμε, την παλιά, εκείνη των βιβλίων της ίστορίας, αλλά και για την Ελλάδα που μάθαμε στο σχολείο, και την Ελλάδα που ζήσαμε στους δρόμους, και στις πορείες.

Το καινούργιο μυθιστόρημα της Ευγενίας Φακίνου, “Στο αυτί της αλεπούς”(εκδόσεις ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ) είναι ένα πανόραμα της ιστορίας της Ελλάδας, μια τεράστια εικόνα που μόλις την πλησιάσεις βλέπεις μικρές εικόνες που τη συνθέτουν.
Εικόνες που μας έχουν μεταφερθεί, εικόνες που έχουμε ζήσει στο σπίτι μας, εικόνες που έχουμε ζήσει έξω από το σπίτι, στο Πανεπιστήμιο, στο πεζοδρόμιο, στην τηλεόραση.

Διάβασα το βιβλίο και το κυριάρχο μου συναίσθημα ήταν μια ζεστή οικειότητα. Πολλές φορές η Ελλάδα-Αννέζω μου θύμισε τη γιαγιά μου, η Ελλάδα-Άννα μου θύμισε ακόμη και τον εαυτό μου στην εφηβεία του και όχι μόνο.
Η Ευγενία Φακίνου με πολλά αυτοβιοργαφικά στοιχεία και μεγάλη έρευνα (όπως μου λέει παρακάτω) έφτιαξε για μία ακόμη φορά ένα ξεχωριστό βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί.

Τρεις γυναίκες που αντιπροσωπεύουν την Ελλάδα, με τις αγωνίες, τις περιπέτειες, τα προβλήματά τους δίνουν η μια στην άλλη τη σκυτάλη ή αν προτιμάτε το νήμα της διήγησης και μας ταξιδεύουν από την Ύδρα στη Δραπετσώνα, στο κέντρο του Πειραιά, στην Κυψέλη, στα βουνά της Ελλάδας, μια μικρή βόλτα στα νησιά της εξορίας, και τέλος στην Ναύπακτο.
Δεν μας “ξεναγούν” αν και μια από τις ηρωίδες, όπως και η συγγραφέας ήταν, είναι ξεναγός. Μας βάζουν μέσα στις ζωές τους, στις ζωές που έχουν ζήσει οι συγγενείς μας και εν τέλει εμείς οι ίδιοι.
Α, υπάρχει και ο μυστηριώδης κύριος Ντίκενς, μια κούκλα…
 

Με αφορμή αυτό το εξαιρετικό βιβλίο είχα την ευκαιρία να συναντήσω για μια ακόμη φορά την αγαπημένη μου Ευγενία, και όπως πάντα η κουβέντα μαζί της ήταν συναρπαστική! Άσε που την είδα με τσάντα των αγαπημένων μου Placebo και τρελλάθηκα!
Ξεκινήσαμε την κουβέντα με αφορμή μία από τις ηρωίδες της και φτάσαμε… στους φόβους και τις δικές της αλήθειες!

Ευγενία, αντέχει το “σήμερα” μια ανύπαντρη μητέρα;

ΕΦ Υπάρχουν κορίτσια που το ρισκάρουν γιατί πιέζονται από τον χρόνο ή δεν έχουν άλλη επιλογή αλλά πρέπει να είναι μια πάρα πολύ δύσκολη διαδικασία. Πάρα πολύ δύσκολη. Η οικονομική κατάσταση είναι αυτή που βαραίνει περισσότερο, παρά η κοινωνική αποδοχή του γεγονότος.

Μπορεί η Ελλάδα να είναι μία μόνο από τις ηρωίδες του βιβλίου σου;

ΕΦ Μα είναι όλες! Πρώτη η Αννέζω είναι από το 1900 μέχρι το 1958, άρα πιάνει τον μισό αιώνα και κάτι, η δεύτερη, η εγγονή της η Άννα, γεννημένη το 1945 μέχρι τις μέρες μας πιάνει το υπόλοιπο, με όλες τις δυσκολίες του πολέμου, του εμφυλίου, των μετεμφυλιακών χρόνων, της χούντας, της μεταπολίτευσης μέχρι τις μέρες μας, και το τρίτο πρόσωπο, ένα έκθετο παιδί που αναλαμβάνει να το μεγαλώσει η Άννα, παίρνει το ρίσκο να το μεγαλώσει, έχει όλα τα γνωρίσματα των νεαρών κοριτσιών της σημερινής εποχής.

Στα δύο προηγούμενα σου βιβλία, είχες μια “λατινοαμερικάνικη” αισθητική στη διήγηση. Τώρα αισθάνθηκες την ανάγκη να πατήσεις πιο γερά στη γη για το “Αυτί της Αλεπούς”;

ΕΦ Κάθε θέμα απαιτεί τη δική του προσέγγιση. Αυτό το βιβλίο είναι απολύτως ρεαλιστικό, επειδή όμως ασφυκτιούσα μέσα στο ρεαλισμό, έχει κι εδώ δύο τρία σημεία που ξέφυγα λίγο. Το ένα είναι στη συνάντηση στο κατάστρωμα ενός πλοίου, το 1962, με έναν άντρα γέρο ναυτικό που σαφώς παραπέμπει στον Καββαδία. Κι ένα άλλο “πρόσωπο” ο κύριος Ντίκενς ο οποίος είναι μια ανδρική κούκλα βιτρίνας που η ηρωίδα μου για να καλύψει τη μοναξιά της, τον έχει ντύσει με αντρικά ρούχα, τον έχει καθίσει απέναντί της στο τραπέζι και του εκμυστηρεύεται τα πάντα και συζητάει μαζί του δίνοντας η ίδια και τις απαντήσεις. Είναι ο σύντροφός της και το άλλο της εγώ ίσως!

Τα παιδιά δεν έχουν συνήθως έναν φανταστικό φίλο, που του μιλάνε, τους κρατάει συντροφιά…

ΕΦ Αυτούς τους φανταστικούς φίλους τους κουβαλάνε και μεγάλοι, που έχουν διατηρήσει την παιδικότητά τους ή που έχουν τα κενά τους ακόμη!

Σε προσωπικό επίπεδο, εσύ μετά το “Τρένο των νεφών” θέλησες να κινηθείς αλλιώς;

ΕΦ Βασικά αυτός είναι τρόπος της αφήγησής μου.

Όχι ο μαγικός ρεαλισμός, ένας ποιητικός ρεαλισμός. Σε αυτό μου το βιβλίο δεν χώραγε, έπρεπε να υπάρχει μόνο ρεαλισμός. Εντάσσω τα γεγονότα σε ιστορικές στιγμές. Δεν χωράνε “πετάγματα” άλλου τύπου. Κάθε θέμα έχει τις δικές του ανάγκες αφήγησης.
Ως συγγραφέας υποτάσσομαι στο θέμα μου

 

Ποιες στιγμές έχεις ανάγκη καταφυγίου τη φαντασία και πότε χρησιμοποιείς την ιστορία ως καταφυγή;

ΕΦ Τρελαίνομαι για τα ιστορικά ντοκιμαντέρ, διαβάζω ιστορία, μην ξεχνάς ότι υπήρξα ξεναγός στα νιάτα μου, που σημαίνει ότι έχω μια τριβή με την ιστορία. Οι φανταστικές αποδράσεις είναι η προσωπική μου ανάγκη. Δεν μπορώ να ζήσω χωρίς αυτό.

STO AFTI TIS ALEPOUS-EVGENIA-FAKINOY-2-VIEWTAG

Ποια εικόνα ανακαλείς το βράδυ, πριν κοιμηθείς;

ΕΦ Ανάλογα με τον καιρό, την εποχή, και τα άγχη. Ένα παιχνίδι συνηθισμένο – στο πλαίσιο της αέναης συνομιλίας με τον εαυτό μας – είναι: έλα να θυμηθούμε τις πιο ωραίες παραλίες ή τα πιο ωραία βουνά. Αυτό είναι μια διαφυγή για μένα.

Πάμε τώρα σε ένα άλλο θέμα: Συγγραφείς, συνάδελφοί σου και Facebook.

ΕΦ Μου προκαλεί μεγάλη ενόχληση η διαρκής ενασχόληση κάποιων συναδέλφων μου, από το πρωί ως το βράδυ με προσωπικά τους θέματα, σχεδόν προβοκατόρικα λες και δεν κάνουν τίποτα άλλο.

Αντιλαμβάνομαι τη χρησιμότητα του Facebook, μπαίνω και παρακολουθώ μια φορά την ημέρα – τα χαράματα που ξυπνάω – αλλά παρεμβαίνω ελάχιστα. Ακόμη και τώρα που βγήκε το βιβλίο μου, έχω υποσχεθεί στον εαυτό μου να μην τρελάνω, να μην ζαλίσω τους ανθρώπους με συνεχείς αναρτήσεις. Δεν το θεωρώ αισθητικά ωραίο.
Μπορείς ανακοινώσεις ότι θα γίνει μια παρουσίαση, ή μια καλή κριτική, ή μια συνέντευξη αλλά μέχρι εκεί. Το να σχολιάζεις κάθε μέρα, να ανεβάζεις φωτογραφίες, να βομβαρδίζεις τους ανθρώπους δεν μου αρέσει!

Θα έμπαινες σε έναν “διαδικτυακό” καβγά;

ΕΦ Ποτέ! Δεν μπλέκω σε καβγάδες έτσι κι αλλιώς. Είμαι ένα πολύ τρομοκρατημένο παιδί και μεγάλη είμαι τρομοκρατημένη. Είμαι δειλή, είμαι φοβιτσιάρα. Παρ' όλα αυτά κάνω το παράτολμο εγχείρημα να εκτίθεμαι με ένα βιβλίο. Δεν είναι λίγο…
Αλλά μακριά από μένα οι καβγάδες!

Στην εποχή της κρίσης, υπάρχει ένα κενό που οι πνευματικοί άνθρωποι θα μπορούσατε να γεμίσετε βοηθώντας τον κόσμο;

ΕΦ Βλέπουμε κατά καιρούς πνευματικούς ανθρώπους να παρεμβαίνουν. Από την άλλη να πούμε και μια αλήθεια: Τους πνευματικούς ανθρώπους η κοινωνία, ο κόσμος τους έχει στην άκρη. Δεν μπορεί λοιπόν όταν τους χρειάζεται να λέει “πού είσαστε;”
Πρέπει να τους έχει κοντά του όλον τον καιρό, και δεν τους έχει.

Το βιβλίο σου τελειώνει με το χαμό των ανθρώπων στη Μαρφίν. Πιστεύεις ότι κόσμος ακούει τις “φωνές” τους;

ΕΦ Δεν ξέρω, πιστεύω ότι κάποιοι θα “ακούνε”, δεν έχουν δικαιωθεί, ούτε ξέρω τι θα γίνει για τους υπεύθυνους της τραγωδίας.

Πώς γεννιέται ένα βιβλίο, τώρα που το “Αφτί της Αλεπούς” τυπώθηκε και είναι στα χέρια των αναγνωστών, ετοιμάζεσαι για το επόμενο; Έχεις σημειώσεις;

ΕΦ Το κάθε βιβλίο κυοφορείται για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ας πούμε πριν από πολλά χρόνια είχα την ιδέα ενός σφουγγαρά που είναι στα καΐκια που βρήκαν τον έφηβο και τον μηχανισμό των Αντικηθύρων αλλά δεν είναι Αυτός που βρήκε το άγαλμα και δεν μπορεί να ησυχάσει από το κατόρθωμα του συντρόφου του. Αυτό όμως ήταν κεφάλαιο ενός βιβλίου, δεν ήταν το βιβλίο. Είχε μείνει στην άκρη.
Κατά καιρούς μου ερχόντουσαν μέρη από το βιβλίο που μόλις τελείωσα που δεν κάνανε βιβλίο. Αποτελούσαν κεφάλαια βιβλίου.

Θέλω να εξηγήσω ότι τα βιβλία τα φέρουμε μέσα μας από χρόνια.

Δεν είναι κάτι που γεννιέται από τη μια στιγμή στην άλλη. Απλώς κάποια στιγμή έρχεται η αφορμή και αν η αφορμή πετύχει αυτό που λέω “τα παράθυρα ανοιχτά” τότε βλέπεις τα κομμάτια του παζλ να μπαίνουν στη θέση τους και το βιβλίο σιγά-σιγά να αποκτά τη ραχοκοκαλιά του.

Γι' αυτό το βιβλίο έχω κάνει μια απίστευτη έρευνα. Ο αναγνώστης δεν το αντιλαμβάνεται, κι έκανα μεγάλη προσπάθεια γι' αυτό.
Διαβάζεται πολύ εύκολα, όπως έχεις διαπιστώσει, και δεν δυσκολεύεσαι να θυμάσαι τώρα είναι οι βενιζελικοί με τους βασιλικούς. Περνάει μια περιρρέουσα ατμόσφαιρα η οποία επηρεάζει όμως τους ήρωες του βιβλίου.

Και ποια ήταν η “αφορμή” που βρήκε “τα παράθυρα σου ανοιχτά” για την Αλεπού;

ΕΦ Δεν το ξέρουμε αυτό.

Πέρσι το καλοκαίρι, επειδή είχαν περάσει τρία χρόνια από το γράψιμο του προηγούμενου βιβλίου είχα πέσει σε μια βαθιά κατάθλιψη ότι “πάει, αυτό ήτανε δεν πρόκειται να ξαναγράψω”!
Ο συγγραφέας μετά από τόσα βιβλία και μάλιστα στην ηλικία μου πρέπει να είναι προετοιμασμένος ότι μπορεί να μην “έρθει” το επόμενο βιβλίο! Δεν έχουμε υπογράψει κανένα συμβόλαιο. Είχα στενοχωρηθεί στην ιδέα μπορεί και να είχα τελειώσει.
Και μια μέρα …έτσι ξαφνικά που λένε, μπήκαν τα πράγματα στη θέση τους.

Πόσες σημειώσεις για βιβλία έχεις;

ΕΦ Καμία, δεν δουλεύω έτσι. Όλα τα κάνω στο μυαλό μου, μέχρι να ωριμάσουν και να αποκτήσουν ένα εύρος και να ασκήσουν μια πίεση ώστε να με κάνουν να ασχοληθώ μαζί τους. Μόνο τότε θα καθίσω να κάνω την έρευνα, να σκιαγραφήσω τους χαρακτήρες, να κάνω μια σκαλέτα, έναν σκελετό με τις σκηνές. Έτσι δουλεύω.

Ντενεκεδούπολη 1976, σήμερα το 2016 ποιους ήρωες θα σκάρωνες για τα παιδιά, θα το τολμούσες;

ΕΦ Έχω απομακρυνθεί, ή μάλλον να το πω αλλιώς: δεν έχω την ευφρόσυνη διάθεση που χρειάζεται όταν γράφεις για παιδιά. Δεν το έχω πια, τό 'χω χάσει αυτό!
Η Ντενεκεδούπολη, παίζεται ακόμη στη γιορτή του Πολυτεχνείου στα νηπιαγωγεία, η πρώτη με τον Λαδένιο, και στην 25η Μαρτίου παίζεται ένα άλλο μου βιβλίο, “Τα Ελληνάκια”.

Τα βιβλία μου εξακολουθούν να πουλιούνται και να διαβάζονται. Και η “Ντενεκεδούπολη” αυτόν τον σκοπό είχε: να μπορεί να παρουσιαστεί από παιδιά ή από ανθρώπους που δεν είχαν εξειδίκευση!

Θα έγραφες ένα βιβλίο με φόντο το “προσφυγικό”

ΕΦ Ο συγγραφέας δεν είναι δημοσιογράφος να γράψει για κάτι. Χρείαζεται μια απόσταση. Δεν είμαι καθόλου έτοιμη. Αντιλαμβάνομαι και τις σκληρές και τις συγκινητικές στιγμές αλλά είμαι πολύ έξω από αυτό!

Σε ευχαριστώ πολύ για την κουβέντα!

Γιάννης Καφάτος

(Συνολικές Επισκέψεις 773, 1 επισκέψεις σήμερα)
Τα λοίσθια και τα οπίσθια
Yala: Το όνομα του ήταν Τρινιτά.

mm
About Γιάννης Καφάτος 1782 Articles
Γιάννης Καφάτος, Μπαμπάς, δημοσιογράφος, ραδιοφωνικός παραγωγός, tattoer, T-shirt maker, dj, και ποιος ξέρει τι άλλο (ακόμη). Σπούδασε πολιτικές επιστήμες αλλά πήρε πτυχίο από το ΡΟΔΟΝ και άλλα συναυλιακά "ιδρύματα". Ταξιδεύει λιγότερο από όσο θα ήθελε.

2 Trackbacks & Pingbacks

  1. Νυχτερινή ακρόαση, το καινούργιο βιβλίο της Ευγενίας Φακίνου κυκλοφορεί στις 11 Απριλίου - Αποκτήστε το υπογεγραμμένο - viewtag.gr
  2. «Γράμματα στη Χιονάτη», της Ευγενίας Φακίνου. Βιβιλιοκριτική από τον Γιάννη Καφάτο - viewtag.gr

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*