11/04/2021

61o Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Τα βραβεία, η Online εμπειρία και η στήριξη του ελληνικού κινηματογράφου από την πολιτεία

Ρεπορτάζ: Έφη Παπαζαχαρίου

στήριξη

Φέτος, ακόμη και το “αντίο” του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, έγινε online με βίντεο των βραβευμένων δημιουργών που αποχαιρετούσαν με αγάπη και ενθουσιασμό τη διοργάνωση και το κοινό των προβολών τους.

Το κοινό, όπως και όλους τους 80.000 θεατές συνολικά, στις δεκάδες sold out προβολές και τις 177 ταινίες, οι δημιουργοί, για πρώτη φορά στην ιστορία του φεστιβάλ, δεν το γνώρισαν ποτέ από κοντά.

Σε αυτήν την πρωτόγνωρη κατάσταση, μόνο οι τοίχοι της Θεσσαλονίκης μαρτυρούν σήμερα και για αρκετό καιρό ακόμη, ότι εκεί, έγινε αυτό το φεστιβάλ, δίνοντας μια άλλη νότα, μια στιγμή αισιοδοξίας στους βιαστικούς περαστικούς της καραντίνας.

Τοίχοι γεμάτοι μικρές και μεγάλες πολύχρωμες αφίσες –η φετινή, μία από τις πιο χαρούμενες και όμορφες που είχε το φεστιβάλ ποτέ, του Βάσκου illustrator Λουίς Μαθόν, συνεργάτη των New York Times, New Yorker κ.α.

Τοίχοι γεμάτοι πανό με το σλόγκαν «σινεμά με κάθε τρόπο-φεστιβάλ με κάθε τρόπο» που δικαίως και συγκινητικά, κυριάρχησε. Η πόλη γεμάτη με έργα τέχνης, installations, όπως το «The Glasshouse Project» του Νίκου Ράκκα, με τα πολύχρωμα φώτα του να δεσπόζει στο Λιμάνι, την “πόλη” του φεστιβάλ, που τέτοιο καιρό πέρσι έσφυζε από ζωή.

Εικαστικά δρώμενα παντού, στις πλατείες και τις γειτονιές, στον δημόσιο χώρο, να αναπληρώνουν το χαμένο τοπίο του σινεμά, τη μεγάλη οθόνη που φέτος έγινε μικρή, την αίθουσα που φέτος ήταν το σπίτι μας.

Όμως το έργο των δημιουργών άνθισε και πάλι, γιατί τίποτα δεν το σταματά. Και βραβεύτηκε από ειδικούς και από κοινό. Ανάμεσα στις δεκάδες ταινίες από τις τέσσερεις γωνιές του κόσμου, έβγαλε τα λουλούδια του και το ελληνικό σινεμά που, διαρκώς, τα τελευταία δύσκολα χρόνια της κρίσης και της πανδημίας, επεκτείνει την εμβέλεια του φωτεινού του σήματος.

Λίγες ταινίες πήραν τα βραβεία -οι περισσότερες έχοντας ήδη ταξιδέψει σε ξένα καλά φεστιβάλ-,  με πρώτη ανάμεσά τους το «Digger» του Τζώρτζη Γρηγοράκη που μέτρησε συνολικά πέντε. Αλλά δεν ήταν λίγες εκείνες που άφησαν πολύ ωραίες  εντυπώσεις, έστω και χωρίς “αγαλματίδιο” και έχουν γόνιμο  μέλλον μπροστά τους.

Με τον Αργυρό Αλέξανδρο, το δεύτερο σημαντικότερο βραβείο στο Διεθνές Διαγωνιστικό τμήμα του φεστιβάλ, αλλά και με εκείνα του κοινού και των φοιτητών του ΑΠΘ επίσης, ο Τζώρτζης Γρηγοράκης βάζει, με την πρώτη του μεγάλου μήκους, πλώρη για το μέλλον. Η σύγκρουση πατέρα-γιου όπως και η σχέση του ανθρώπου με τη Φύση, ξεδιπλώνονται στην ταινία του, ένα, όπως κι ο ίδιος λέει, “σύγχρονο γουέστερν”, κυλώντας ορμητικά από τον ρεαλισμό στην ποίηση και το αντίστροφο, μέσα στο άγριο δάσος. Έχοντας ήδη πίσω του βραβείο στο σημαντικό Πανόραμα του Βερολίνου, αλλά και στο Σεράγεβο για την ερμηνεία του μοναδικού Βαγγέλη Μουρίκη κι ακόμη πιο πίσω αρκετές και εντυπωσιακές μικρού μήκους ταινίες που ταξίδεψαν πολύ στα φεστιβάλ του κόσμου, ο 37χρονος δημιουργός ανοίγει πλέον για τα καλά τα φτερά του.

Live και μάλιστα με επίσημη μακριά τουαλέτα σε κόκκινο χαλί -τέτοια πολυτέλεια πλέον!- έζησε την παγκόσμια πρεμιέρα της ταινίας της, «Ράφτης», στο φεστιβάλ του Ταλλίνν της Εσθονίας, παρέα με τους πρωταγωνιστές της, η Ελληνογερμανίδα σκηνοθέτις Σόνια Λίζα Κέντερμαν!
Ακριβώς την προηγούμενη της online προβολής της στη Θεσσαλονίκη, που την έκανε διπλά χαρούμενη. Με τρία βραβεία, της FIPRESCI, της ΕΡΤ και των φοιτητών, η δημιουργός, στην  πρώτη της μεγάλου μήκους χαρίζει αισιοδοξία και δύναμη στο κοινό μέσα από την ιστορία του εκκεντρικού 50άρη ράφτη –και υπέροχου Δημήτρη Ήμελλου-,  που ξεφεύγει από τον μικρόκοσμό του για να σώσει το μέλλον του.

Από την άλλη, ο εξαιρετικός Άρης Σερβετάλης μετράει ακόμη ένα Βραβείο Ανδρικού Ρόλου, από την ερμηνεία του στα «Μήλα» του Χρήστου Νίκου. Πρώτη μεγάλου μήκους επίσης ταινία του δημιουργού που είχε την τύχη να χαρεί, παρέα με συντελεστές και παραγωγούς, το φεστιβάλ της Βενετίας τον Σεπτέμβριο, έστω και χωρίς κόκκινο χαλί και ουρές κοινού, καθώς η ταινία του άνοιξε το διαγωνιστικό πρόγραμμα «Ορίζοντες», με ενθουσιώδεις κριτικές.

Μέσα από την “περιπέτεια” ενός άνδρα που έχει χάσει τη μνήμη του εξαιτίας μιας επιδημίας (!) αμνησίας, ο σκηνοθέτης – με δεκάδες συμμετοχές σε ξένα φεστιβάλ της προηγούμενης μικρού μήκους του και συνεργασίες με τον Λάνθιμο και τον Λινκλέιτερ-, μιλάει για την μνήμη, την ταυτότητα και την απώλεια, ρίχνοντας στην σουρεαλιστική ιστορία του δυνατές πινελιές μαύρου χιούμορ.

Αλλά είναι και ο συγκινητικός «Daniel ’16» του Δημήτρη Κουτσιαμπασάκου, που το κοινό επέλεξε από το διαγωνιστικό τμήμα Meet the Neighbors για να δώσει το βραβείο του, ανάμεσα σε αρκετές ξένες δημιουργίες. Η ιστορία του νεαρού Γερμανού Ντάνιελ που στέλνεται στην Ελλάδα για να εκτίσει την ποινή του σε μια κοινότητα αγωγής ανηλίκων στον Έβρο και ζει τραγικές καταστάσεις και πρωτόγνωρα συναισθήματα, παίρνει μαζί της πέρα από το ενήλικο και το εφηβικό κοινό που τoυ λείπουν “δικές του”, όπως αυτή, ταινίες.

Ενώ το βραβείο για ταινία του Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου, το κοινό το έδωσε στην «Οδύσσεια του Βάση» του Βασίλη Παπαθεοχάρη, κάνοντας παρέα στο ταξίδι ζωής των πρωταγωνιστών της από την Ισπανία στην Ελλάδα, μέσω Γαλλίας, Ιταλίας και Αλβανίας.

Τέλος, το καθόλου αμελητέο βραβείο του ΕΚΚ, Best Location, σε location manager ταινίας πρωτοεμφανιζόμενου δημιουργού με πρεμιέρα στο επίσημο πρόγραμμα, απονεμήθηκε στον Βασίλη Ντινόπουλο, για την ταινία «Kala Azar», «έναν στοχασμό πάνω στο παράδοξο του κύκλου της ζωής και τις σχέσεις ανάμεσα σε όντα που ανήκουν σε διαφορετικά είδη», της σκηνοθέτη και εικαστικού Τζάνις Ραφαηλίδου, η οποία είχε ήδη περάσει από το επίσημο διαγωνιστικό πρόγραμμα του Ρότερνταμ.

Όμως, πέρα από τα βραβεία που πήραν οι ελληνικές ταινίες στα διάφορα τμήματα του Φεστιβάλ, σημασία έχει πώς η φετινή σοδειά ήταν πραγματικά καλή και πώς ο εγχώριος κινηματογράφος προχωρά εδώ και αρκετά χρόνια μέσα και, ιδιαίτερα, έξω από τα σύνορα, χωρίς τη στάμπα του «ελληνικού» μπροστά από τη λέξη ταινία -κάτι που κάποτε αποτελούσε μαύρη κηλίδα του. Το Φεστιβάλ, έχει συμβάλει σε αυτό τόσο με την αγάπη του όσο και με την εξαιρετική δουλειά στα διάφορα τμήματά του –το ελληνικό τμήμα και η Αγορά του έχουν στηρίξει πραγματικά  τους Έλληνες δημιουργούς και έχουν βάλει σημαντικό λιθαράκι στα θεμέλια της ανάπτυξής του.

Τα καλύτερα έρχονται παρά την πανδημία –άλλωστε συχνά έχουμε δει την καλλιτεχνική δημιουργία να ανθεί στα δύσκολα, οπλισμένη με πείσμα. Και το πλατύ κοινό, που ακόμη διστάζει να εμπιστευτεί στη μεγάλη οθόνη τον ελληνικό τίτλο, και η Πολιτεία, καλό θα είναι να ανοίξουν περισσότερο τα μάτια τους σε αυτό το πολύτιμο «προϊόν» που, ουσιαστικά, αναπτύσσεται μόνο του.

Αυτές τις μέρες, στον απόηχο του φεστιβάλ, το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, ανακοίνωσε τη στήριξή του στην ελληνική κινηματογραφία και την κινηματογραφική αίθουσα, με 1.350.000 ευρώ, λόγω της πανδημίας. Κύριος όρος η αίθουσα (πλην των multiplex) να έχει παίξει ή να παίξει στη νέα σεζόν, τουλάχιστον μία ελληνική ταινία για τουλάχιστον μία εβδομάδα. Βεβαίως και η αίθουσα πρέπει να ενισχυθεί –πράγμα που έκανε και το Υπουργείο Οικονομικών πιο πριν, με την επιδότηση θέσεων, δηλ. την αγορά ικανού αριθμού εισιτηρίων στις αίθουσες. Όμως πόσο ενισχύεται η ίδια η ελληνική κινηματογραφία με αυτό το πραγματικά φτωχό μέτρο υποστήριξής της –μία ταινία σε αίθουσα για μία εβδομάδα!-, χλωμό. Η ελληνική ταινία –δηλαδή η ελληνική κινηματογραφική παραγωγή- χρειάζεται άμεσα οικονομική υποστήριξη.

 Όπως χρειάζεται άμεσα δυναμική στρατηγική και οργανωμένο σχέδιο στην προώθηση, τη διανομή και την πορεία της στην αίθουσα. Το Ειδικό Πρόγραμμα Χρηματοδότησης Covid-19, που είχε ανακοινωθεί τον προηγούμενο μήνα, ενισχύοντας σενάρια, ταινίες animation, μικρού μήκους και ντοκιμαντέρ και το οποίο μάλιστα έβγαλε και συμπληρωματικό πρόγραμμα ενίσχυσης λίγο αργότερα, μετά από κόντρες και παραιτήσεις, επίσης καλό είναι. Όμως αυτά  δεν φτάνουν, καθώς το πρόβλημα είναι πολύ μεγαλύτερο και η κινηματογραφική κοινότητα επίσης πολύ μεγάλη.

Ως τώρα, λόγια για ενίσχυση της παραγωγής και της ταινίας μεγάλου μήκους, που αποτελεί και το βαρύ πυροβολικό μας στο εξωτερικό, δεν έχουμε ακούσει. Και πρέπει να δοθεί λύση άμεσα. Γιατί, αναρωτιόμαστε, πώς είναι δυνατόν να βγαίνει  ανακοίνωση για ενίσχυση –και πολύ καλώς- των εποπτευόμενων από το ΥΠΠΟΑ πολιτιστικών οργανισμών της Θεσσαλονίκης με 4.260.000 ευρώ, καθώς «η πόλη», όπως σωστά δηλώνει η Υπουργός κ. Μενδώνη «έχει πληγεί περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη» από την πανδημία, με το ΚΘΒΕ μόνο, έναν οργανισμό δηλαδή, να παίρνει τα 2.300.000 από αυτά;

Την ίδια στιγμή που ο ελληνικός κινηματογράφος με εκατοντάδες εργαζόμενους, καλλιτέχνες, τεχνικούς, φυτοζωεί αλλά μεγαλουργεί, βασισμένος κατά κύριο λόγο σε ιδιωτικά κεφάλαια ή ευρωπαϊκά προγράμματα και συμπαραγωγές. Ας ελπίζουμε λοιπόν πως η ώρα που το ΥΠΠΟΑ θα ανακοινώσει μια ενίσχυση ύψους αρκετών εκατομμυρίων  ευρώ στην ελληνική κινηματογραφία και την ταινία μεγάλου μήκους ειδικότερα, δεν αργεί.

Έφη Παπαζαχαρίου

(Συνολικές Επισκέψεις 180, 1 επισκέψεις σήμερα)
MARINA «MAN’S WORLD», το Τραγούδι της Δευτέρας (Video)
Ναγκόρνο-Καραμπάχ*

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*