Με αφορμή την παράσταση Φάλαινα και τη συζήτηση γύρω από τη μεταμόρφωση του Δαδακαρίδη για τον ρόλο, παραθέτω μερικές σκέψεις.
Ο ρόλος του Τσάρλι είναι ένας αυτοκαταστροφικός ομοφυλόφιλος άντρας, ο οποίος αδύναμος να διαχειριστεί το πένθος που βιώνει μετά τον χαμό του συντρόφου του, Άλαν πριν δέκα χρόνια, έχει βρει διέξοδο στο φαγητό. Το έργο τον συναντά λίγο πριν το τέλος της ζωής του, έχοντας παραπάνω από 200 κιλά. Για την ερμηνεία του συγκεκριμένου ρόλου, ο Πυγμαλίων Δαδακαρίδης φοράει προσθετικά βάρους (fat suit) και ακολουθεί με χρονοβόρα διαδικασία make up. Οι φωτογραφίες που κυκλοφόρησαν έχουν ξεσηκώσει μια συζήτηση με τους περισσότερους να επικροτούν την «μεταμόρφωση» του ηθοποιού, αλλά και με διάφορες φωνές να κατακρίνουν την εικόνα ενός ηθοποιού με προσθετικά αντί για την ανάθεση του ρόλου σε υπέρβαρο ηθοποιό. Αλήθεια πόσοι ηθοποιοί με πάνω από 200 κιλά δραστηριοποιούνται στο θέατρο και μάλιστα έχουν την πείρα που απαιτεί ο εν λόγω ρόλος;
Κατά τη γνώμη μου, αυτή η συζήτηση είναι ιδιαιτέρως παρωχημένη και άδικη, αφού παγκοσμίως ασκείται η πρακτική, όπου ηθοποιοί «μεταμορφώνονται» με προσθετικά βάρους ή αλλάζουν την όψη τους με make up. Στο εξωτερικό ίσως οι ηθοποιοί έχουν περισσότερο χρόνο, τεχνικές και προσωπικό που τους δίνει την πολυτέλεια να προετοιμαστούν για τον ρόλο τους ή ακόμα και να τροποποιήσουν τη φυσική τους κατάσταση όπως έκανε ο Χουακίν Φοίνιξ για τον Joker. Στην Ελλάδα από την άλλη, οι ηθοποιοί μπορούν σε μια μόνο σεζόν να έχουν γυρίσματα για σειρά, κινηματογράφο και να παίζουν σε 2-3 παραστάσεις. Το να «μεταμορφωνόταν» φυσικά ένας ηθοποιός θα ήταν αδύνατο και επιζήμιο για την καριέρα του.
Ποιος όμως θα ορίσει ποιος ηθοποιός «επιτρέπεται» να ερμηνεύσει συγκεκριμένους ρόλους;
Δεν έχουμε άντρες να υποδύονται με επιτυχία γυναικείους ρόλους και το αντίστοιχο; Δεν έχουμε δει ενήλικες να υποδύονται ρόλους εφήβων ή παιδιών; Ο Σαίξπηρ έγραψε τον Οθέλλο ως μαύρο, σε πόσα ανεβάσματα έχουμε δει να προσλαμβάνεται ηθοποιός σεβόμενος την καταγωγή του εκ γραφής; Στο Ποιος σκότωσε τον σκύλο τα μεσάνυχτα, όπου ο Κρίστοφερ έχει Άσπεργκερ, βλέπουμε να υποδύονται τον χαρακτήρα ηθοποιοί που φέρουν τη συγκεκριμένη ΔΑΦ; Τους queer χαρακτήρες πρέπει να τους υποδύονται μόνο queer άτομα ή τους straight χαρακτήρες απαγορεύεται να τους υποδύονται queer άτομα;
Όλη αυτή η συζήτηση προσπαθεί να εξορθολογήσει σε μη λειτουργικό βαθμό την ανάθεση ρόλων συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων. Καταλαβαίνω πως κάποιοι ρόλοι μπορούν να υποστηριχτούν καλύτερα από ηθοποιούς με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, όπως η Στρέλλα από τρανς ηθοποιό (Εναλλακτική Λυρική Σκηνή) ή η Ιουλιέτα από έφηβη ηθοποιό (Πάνθεον), αλλά αυτό δεν αποκλείει την δουλειά του κάθε ηθοποιό που αναλαμβάνει έναν συγκεκριμένο ρόλο.
Οι ηθοποιοί κρίνονται από τη δουλειά τους, τη μελέτη και την ερμηνεία που κατασκευάζουν και όχι για τη φυσιολογία του σώματός του, την σεξουαλική τους ταυτότητα ή την ηλικία τους.
Προτείνω να κρίνουμε την κάθε παράσταση και τις επιλογές της διανομής, αφού έχουμε δει μια παράσταση και να μην προσπαθούμε να επιβάλλουμε την άποψή μας για το ποιος πρέπει ή δεν πρέπει να υποδυθεί έναν ρόλο. Το θέατρο είναι πράξη.
Αναστάσης Πινακουλάκης
