Πώς χωράω, ως άντρας αναγνώστης, σε ένα τόσο γυναικείο σύμπαν, συμπαγές και ευάλωτο, δυνατό και σε απόγνωση, σμιλεμένο με άγρια βία που μόνο μια γυναίκα μπορεί να καταλάβει;
Έχω κλείσει το βιβλίο και σκέφτομαι πόσο σπουδαίο ήταν αυτό που διάβασα ακριβώς γιατί η Ρέα Βιτάλη στις τρεις ιστορίες και τη μια, τη δική της-την προσωπική κατάθεση, αφήνει χώρο για όλους και κυρίως όσους είμαστε με την πλευρά των γυναικών-θυμάτων μιας νοοτροπίας που δυστυχώς θέλει πολλή δουλειά για να αλλάξει.
«Το ψυχόμετρο» της Ρέας Βιτάλη που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Διόπτρα, είναι, κατά τη γνώμη μου, ο ορισμός μιας πολιτικής, στρατευμένης και αναγκαίας λογοτεχνίας που χωρίς διδακτισμούς βάζει κάθε αναγνώστη μέσα σε ένα σύμπαν οικείο και άγνωστο συγχρόνως.
Τρεις γυναίκες. Τρία θύματα της πατριαρχίας. Τρεις ασθενείς που μάχονται τον καρκίνο τους – κυριολεκτικά γιατί αυτό το εύρημα χρησιμοποιεί ως κοινό στοιχείο στις ηρωίδες του βιβλίου που τις γνώρισε στα υπόγεια των νοσοκομείων που έδινε και τη δική της μάχη. «…τρεις ιστορίες που μου κατέθεσαν σ’ εκείνες τις αίθουσες των μείον των νοσοκομείων…» όπως αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η γυναίκα που μεγαλώνει και τη διδάσκουν ότι μέσω του γάμου κι «ενός καλού παιδιού» θα βρει την ολοκλήρωση και την ευτυχία, η γυναίκα που βιάστηκε από τον παππού και δεν τόλμησε να το πει και να ζητήσει βοήθεια τότε, και η μια γυναίκα που οδηγείται στην κατάθλιψη προσπαθώντας να είναι η καλή σύντροφος είναι το μικρό – μεγάλο μωσαϊκό των χαρακτήρων του βιβλίου που όμως μέσα τους εμπεριέχονται όλες οι γυναίκες και η κοινωνία που τις γεννά και τις «εκπαιδεύει».
Κι αν στις δύο πρώτες ιστορίες η λογοτεχνία της μικρής φόρμας, καλοδουλεμένη, παίζει το ρόλο της για να μας γίνουν πιο αντιληπτές οι ηρωίδες, στην τρίτη ιστορία «Να υπήρχε ψυχόμετρο» η αφηγηματική φόρμα του πρώτου προσώπου με τις κοφτές εκφράσεις που μερικές φορές είναι σαν να μαστιγώνουν τον αναγνώστη, η Ρέα Βιτάλη απογειώνει την ανάγνωση.
Και μετά από αυτή την καταιγίδα της τρίτης ιστορίας, μπαίνουμε στα μύχια της ψυχής της συγγραφέως αφού μας εμπιστεύεται τις δικές της σκέψεις στη δική της μάχη με τον καρκίνο.
Είναι σπουδαία γραφιάς, όπως αποδεικνύεται (και) στο «Ψυχόμετρο» η Ρέα Βιτάλη. Γράφει με ευγένεια προς τις ηρωίδες της, χωρίς να τους χαρίζεται, σαν μια φίλη, που όπως αναφέρει και μέσα στο βιβλίο ξέρει πότε να μιλάει και πότε να σιωπά, ενώ την ίδια ώρα «διαδηλώνει» υπέρ τους!
Ελπίζω να διαβαστεί από όσο το δυνατόν περισσότερους άντρες αυτό το βιβλίο. Οι γυναίκες το περιέχουν – δυστυχώς. Για εμάς τους «απέξω» όμως, που τελικά δεν είμαστε «στην απέξω» είναι σημαντική παρακαταθήκη.
Γιάννης Καφάτος
Υ.Γ Στην εποχή του «Άντε κάνε κανά παιδί» που εκστόμισε ο βουλευτής Δράμας της ΝΔ Δημήτρης Κυριαζίδης το πρόβλημα δεν είναι ο ίδιος όσο το κοινό που τον ακούει και του δίνει δίκιο. Κι όσο υπάρχει τέτοιο κοινό είναι καλό να γράφονται, να διαβάζονται και να διαδίδονται βιβλία όπως «Το ψυχόμετρο».
