Πότε άκουσες τελευταία φορά τον ήχο της πόλης όχι σαν υπόκρουση στις σκέψεις, στα κέφια, στις σκοτούρες, στα άγχη ή δεν ξέρω ΄γω σε τι άλλο;
Πότε μπήκες στον πειρασμό να αφήσεις έξω τον δικό σου εαυτό για να μπεις μέσα στην πόλη σου, ειδικά τώρα που η μετάλλαξη που συντελείται φαίνεται να σε / να μας αφήνει απέξω;
Άκους; Έχεις μάθει να ακούς;
Εσένα, τους άλλους, την πόλη;
(το κείμενο που διαβάζεις δημοσιεύεται στο τελευταίο για το 2025, καθώς ηδη ετοιμάζεται το επόμενο, τεύχος του Lung Fanzine. Βασίζεται σε μια πραγματική στιγμή που έζησα περπατώντας στην οδό Σωκράτους με τον φίλο μου Γιώργο Καραβασίλη στην αρχή του καλοκαιριού του 2025)
Είναι αργά το βράδυ και μόλις πάρκαρα στη Σωκράτους, κοντά στην Ομόνοια. Προορισμός του Ψυρρή. Περπατάω με τον Γιώργο. Ξαφνικά ένας ήχος αρχίζει να γεμίζει την άδεια οδό. Κοιταζόμαστε. Προχωράμε. Ο ήχος είναι μουσική, ένα κάποιο τζαμάρισμα.
«Σα θρίλερ» λέμε με μια φωνή. Στο βάθος κάποια φιγούρα προσπαθεί να βάλει κάτι σε ένα πορτμπαγκάζ. «Πτώμα τακτοποιεί» ξαναλέμε και γελάμε αλλά όταν πλησιάζουμε βλέπουμε ότι προσπαθεί να χωρέσει στο πορτμπαγκάζ μια ντραμς.
Μιλάμε. Μας εξηγεί ότι η μουσική που γεμίζει τον άδειο δρόμο είναι από μουσικούς που για τελευταία βραδιά τζαμάρουν – και μας δείχνει ένα φωτισμένο παράθυρο σε ένα ολοσκότεινο κτίριο. Το οικοδόμημα που τους φιλοξενεί, χρόνια τώρα, παραδίδεται στην ανάπτυξη. Το επόμενο πρωί θα άρχιζε η ανακαίνισή του για να παραδοθεί στους ευκαιριακούς τουρίστες.
Η μουσική δυναμώνει. Χαιρετάμε τον τύπο, περπατάμε και δυο βήματα πιο κάτω βγάζω το κινητό και καταγράφω τον άδειο δρόμο, και κυρίως τη μουσική. Μόλις δύο τυπάκια περνάνε λέγοντας κάτι στη γλώσσα τους, τους βάζω στο πλάνο και ολοκληρώνω τη βιντεοσκόπηση.
Πατάμε play, η μουσική είναι εκεί, την ακούμε με τον Γιώργο και κυριολεκτικά …την ακούσαμε!
Φύγαμε. Πήγαμε ήπιαμε τα ποτά μας, κουβεντιάσαμε και κανά δίωρο μετά επιστρέφοντας στο αυτοκίνητο και με τη Σωκράτους βυθισμένη στη σιωπή βλέπουμε κάτι τύπους με όργανα.
Φυσικά τους πλησίασα. Ήταν οι τελευταίοι μουσικοί από το στούντιο της Σωκράτους. Αυτοί τζάμαραν. Ήταν πολύ συγκινημένοι που το στούντιο τους θα βυθιστεί στη σιωπή.
Σε λίγες μέρες τα ροδάκια από τις βαλίτσες των ερμπιενμπήδων θα γεμίσουν με την δική τους φρικιαστική μελωδία (και) τη Σωκράτους. Όπως συμβαίνει με δεκάδες άλλους δρόμους και γειτονιές της πόλης.
Τους λέω: έχω ένα βίντεο με το τελευταίο σας τζαμάρισμα. Τους το έστειλα και φύγαμε ο καθένας στο δρόμο του. Συγκινημένοι, για διαφορετικούς λόγους ο καθένας μας. Η Σωκράτους όμως, ο δρόμος των μουσικών έμεινε άδεια. Θα γεμίσει αλλά θα είναι άδεια αφού η «γέμιση» είναι περαστική.
Ζούμε σε μια πόλη που μας διώχνει. Ζούμε σε μια πόλη που μετατρέπεται σε μια ντίσνεϊλαντ για τουρίστες – πλούσιους.
Χάνονται εκείνα τα νήματα που συνιστούν τον ιστό της πόλης. Χάνονται τα μικρά μαγαζιά και γίνονται φασέικα πανάκριβα καταστήματα που αγνοούν τους ντόπιους.
Η στέγη, η στέγαση, ένα παλαιό δεδομένο έχει γίνει είδος πολυτελείας και προκαλεί μικρές και μεγάλες ήττες στους ανθρώπους που αναγκάζονται να ξεσπιτωθούν να αλλάξουν γειτονιά, να κόψουν τους δεσμούς τους με το χθες τους!
Μπορεί οι «άστεγοι» μουσικοί της μικρής ιστορίας που έζησα στο κέντρο της Αθήνας να φαντάζουν μια πολυτέλεια όταν έχεις ζήσει το τηλέφωνο του ιδιοκτήτη που σου ζητάει τα μαλλιά της κεφαλής του ή απλώς σε διώχνει για να μετατρέψει το σπίτι του και εστία σου σε φωτογραφικό στόρι που θα φέρει τους περιστασιακούς τουρίστες με την ελπίδα να του βάλουν πολλά αστεράκια.
Κι εσύ; Κοιτάς τ’ αστέρια, όσα μπορεί να σου δείξει ο ουρανός που πλήττεται και αυτός από τη φωτορύπανση – μη θυμηθώ και την αθλιότητα με τα drone που κατέλαβαν τον ουρανό για να μας δείξουν παπούτσια…
Ξέρεις όταν φύγουμε όλοι από τις γειτονιές μας και οι τουρίστες γεμίσουν τις κάμαρες των παιδιών μας και τα καθιστικά που περνάγαμε μόνοι ή με φίλους, ερωμένες και εραστές η πόλη θα βουβαθεί.
Η σιωπή της πόλης είναι ο θάνατός της. Η πόλη χωρίς εμάς θα χάσει τη μνήμη της και χωρίς τη μνήμη της δεν θα υπάρχει. Η μνήμη χωρίς τη «φωνή» μας δεν υπάρχει. Η σιωπή φέρνει το θάνατο.
Είναι η σιωπή που απλώνεται σαν την πανούκλα, είναι οι βαλίτσες που παίρνουν τη θέση της σακούλας από το φούρνο, της τσάντας με τα παπούτσια από τον τσαγκάρη, της «καλημέρας» στο δρόμο μεταξύ ανθρώπων που γεννήθηκαν, μεγάλωσαν και γέρασαν στη γειτονιά τους.
Και ενώ οι μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις έχουν καταλάβει ότι ο υπερτουρισμός τελικά δεν ευνοεί ούτε το άστυ, ούτε φυσικά την ανάπτυξη και παίρνουν μέτρα, εδώ βιώνουμε την πιο αισχρή απαξίωση των πολιτών και των αναγκών τους, των αναγκών μας. Από τα πιο απλά: την κίνηση μέχρι το έγκλημα της αστεγίας. (Και φυσικά πόσα «επιδόματα» μπορούν να μας …σώσουν…!)
Α – στερητικόν! Ανεργία, Αστεγία η νέα βία που εξαπλώνεται και φτιάχνει τους πολίτες-παρίες που σε λίγο – με το ρυθμό που συμβαίνουν τα πράγματα – δεν θα μπορούμε να κυκλοφορούμε στις γειτονιές που μεγαλώσαμε.
Τα 41 δευτερόλεπτα που κατέγραψα, πριν από τη σιωπή των μουσικών στην οδό Σωκράτους ήταν μια μοναδική στιγμή της πόλης που λατρεύω να περπατάω και να αφουγκράζομαι.
Όταν έμαθα την ιστορία τους, αυτά τα 41 δεύτερα μετατράπηκαν στο κεφάλι μου σαν ένας επιθανάτιος ρόγχος ενός σώματος που οδηγείται στη λήθη μόνο και παρατημένο.
Αν χάσουμε τις πόλεις μας, μαζί με όλες τις απώλειες που έχουμε υποστεί θα έχουμε χάσει κομμάτια της ταυτότητάς μας.
Εύκολα μπορεί κάποιος να διολισθήσει σε ακραίους χαρακτηρισμούς και μάλλον θα συμφωνήσω με τους περισσότερους αλλά ο σκοπός δεν είναι να βρίζουμε μετά. Πρέπει να δούμε πώς μπορούμε να αντιδράσουμε, πριν. Πρέπει να σπάσει αυτό το καλούπι που χρόνια τώρα, μεθοδικά, χτίζεται για το πόσο αδύναμοι είμαστε. Πολιτικοί και μεγάλο κομμάτι των ΜΜΕ έχουν επενδύσει σε πολίτες-χάπατα-θύματα. Αυτό πρέπει να βρούμε τρόπο να αλλάξουμε.
Πρέπει να μάθουμε να ακούμε. Αρχικά ο ένας τον άλλον. Μετά όλοι μαζί τους άλλους, τους αδύναμους και να γίνουμε η φωνή τους. Το ίδιο και με την πόλη, τις πόλεις μας, τις γειτονιές μας. Οφείλουμε να γίνουμε η φωνή που θα φέρει τους μουσικούς πίσω στα στέκια τους για να καλύψουν τον ήχο από τα ροδάκια των αποσκευών στα φαγωμένα και επικίνδυνα πεζοδρόμια!
Γιάννης Καφάτος
ΥΓ: Σκάναρε να ακούσεις τα τελευταία 41 δευτερόλεπτα πριν η μουσική σιωπήσει στην οδό Σωκράτους, μια Τετάρτη του Ιουνίου του 2025
