30/09/2023

Αντρέα Καμιλλέρι, «Γράμμα στη Ματίλντα», Βιβλιοκριτική από τον Γιάννη Καφάτο

Καμιλλέρι

Μπορεί ένα μικρό βιβλίο να είναι μεγάλο, μπορεί να είναι βαθιά πολιτικό και με έναν αριστοτεχνικό συναισθηματισμό να απευθύνεται ακόμη και σε ένα μικρό παιδί;
Ο λαμπρός Ιταλός διανοούμενος, Αντρέα Καμιλλέρι το καταφέρνει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Το «γράμμα στη Ματίλντα» (Εκδόσεις Πατάκη) είναι ένα ανάγνωσμα-έμπνευση.

Ο Αντρέα Καμιλλέρι είναι γνωστός στους περισσότερους ως ο πνευματικός πατέρας του επιθεωρητή Μονταλμπάνο, μέσα από το βιβλίο – επιστολή προς την δισέγγονή του Ματίλντα ο αναγνώστης έχει την ευκαιρία να γνωρίσει τον ίδιο, την πολιτική ιστορία της Ιταλίας και κατά συνέπεια της Ευρώπης.

Το βιβλίο το έγραψε λίγο πριν πεθάνει (2019) και ενώ είχε χάσει την όρασή του. Πιο σωστά το υπαγόρευσε, όπως λέει και ο ίδιος στην εισαγωγή του. Κι όμως ο 90χρονος Σικελός διανοούμενος περιγράφει όχι μόνο τα περασμένα αλλά και τα τωρινά μιας Ιταλίας και μιας Ευρώπης με μια διορατικότητα και οξυδερκή ματιά.

«Αυτές οι αράδες μου θέλουν να είναι ένα φτωχό υποκατάστατο του διαλόγου που ποτέ δε θα γίνει  μεταξύ μας».

Ο παππούς Αντρέα μιλάει γλώσσα κατανοητή ακόμη κι όταν περιγράφει δύσκολες πολιτικές διεργασίες, με τον τρόπο που δηλαδή που ακόμη κι ένα παιδί μπορεί να αντιληφθεί τα πράγματα. Δεν μιλάει παιδιάστικα, όπως συνηθίζουν κάποιοι να απευθύνονται στα παιδιά.

Μιλάει για το παρελθόν αλλά παρά τα 92 του χρόνια κοιτάζει στο μέλλον. Το μέλλον που δε θα ζήσει, το μέλλον που τον φοβίζει και το μέλλον που του δίνει ελπίδα αν τα παιδιά γίνουν άνθρωποι που γνωρίζουν, «θάψουν τους πεθαμένους», όπως αναφέρει και πάρουν τον κόσμο στα χέρια τους.

Οι αναφορές του Καμιλλέρι στο φασιστικό του παιδικό παρελθόν, μια κατάσταση που δεν μπορούσε να αποφύγει και η μεταστροφή του σε έναν αριστερό ουμανισμό που τον διακρίνει  είναι αριστοτεχνικές.

Η Ενωμένη Ευρώπη που βίασε την Ελλάδα την εποχή της κρίσης, η άνοδος του Μπερλουσκόνι και του μπερλουσκονισμού, η αμερικανική επιβολή μιας παγκόσμιας τρομοκρατίας για την καταπολέμηση της …τρομοκρατίας, η μαφία, το μέλλον της Ευρώπης περιέχονται στο βιβλίο-επιστολή προς τη μικρή Ματίλντα και δείχνουν το μέγεθος του σπουδαίου Αντρέα Καμιλέρι.

«Το τελευταίο πράγμα που έχω μάθει είναι ότι πρέπει οπωσδήποτε να έχεις άποψη, μπορείς να την ονομάσεις και ιδανικό και να στηρίζεσαι γερά πάνω της αλλά χωρίς φανατισμό, θ’ ακούς πάντα τις διαφορετικές ιδέες των άλλων και θα υποστηρίζεις με πάθος τις δικές σου, εξηγώντας τες και, γιατί όχι, αλλάζοντάς τες ενίοτε.
Να θυμάσαι ότι, ηττημένη ή νικηφόρα, δεν υπάρχει σημαία που να μην ξεθωριάζει στον ήλιο.

Και τώρα μίλα μου για σένα.»

Αυτές είναι οι τελευταίες φράσεις του βιβλίου. Είναι οι συμβουλές ενός παππού στην δισέγγονη του. Είναι η σοφία ενός σπουδαίου ανθρώπου που υπηρέτησε το θέατρο, την ποίηση και, μετά τα 60 του χρόνια, τη λογοτεχνία με τον καλύτερο τρόπο.

Το βιβλίο του Αντρέα Καμιλλέρι αξίζει να διαβαστεί και ως εγχειρίδιο απεύθυνσης μεγαλύτερων στους νεότερους, ως πολιτικό δοκίμιο και ως μια βιογραφία ενός κόσμου που αλλάζει.

Η μετάφραση είναι της Φωτεινής Ζερβού.

Γιάννης Καφάτος


mm
About Γιάννης Καφάτος 2124 Articles
Γιάννης Καφάτος, Μπαμπάς, δημοσιογράφος, ραδιοφωνικός παραγωγός, tattoer, T-shirt maker, dj, και ποιος ξέρει τι άλλο (ακόμη). Σπούδασε πολιτικές επιστήμες πήρε όμως πτυχίο από το ΡΟΔΟΝ και άλλα συναυλιακά "ιδρύματα". Ταξιδεύει λιγότερο από όσο θα ήθελε.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*