Δεν κερδίζεις τίποτα σκοτώνοντας έναν νεκρό ινδιάνο του Ντεϊβιντ Τρουερ
Ένα βιβλίο , με συρραφές ιστοριών (που εμπλέκονται μεταξύ τους), ένα πανόραμα ολοζώντανων και ρεαλιστικών εικόνων της ζωής των ινδιάνων της βορείου Αμερικής όπως αυτές εξελίσσονται διαδοχικά από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα και σε ένα φάσμα περίπου επτά δεκαετιών.
Ο συγγραφέας είναι ανθρωπολόγος, απόγονος της φυλής Οτζίμπουε, γεννήθηκε το 1971 και συμμετέχει στην προσπάθεια της διαφύλαξης του γλωσσικού τους ιδιώματος. Οι ιστορίες που διηγείται αφορούν βίους ανθρώπων, που όλοι έχουν κάποια σχέση με την Ειδική Περιοχή Διαβίωσης Λιτς Λέικ στη βόρεια Μινεσότα. Τα πρόσωπα για τα οποία διαβάζουμε είναι πολλά και οι περισσότερες αφηγήσεις είναι σε πρώτο πρόσωπο.
Κάθε μια έχει τον δικό της παλμό, συνυφασμένο όμως πάντα με την <<κεντρική ένταση>> του έργου, μια δηλαδή ποιητική εξιστόρηση πράξεων, σκέψεων και συναισθημάτων. Η γραφή που είναι εξαιρετική και ορμητική σε όλο το έργο δίνει την αίσθηση της κίνησης στην (κόψη του ξυραφιού), από την εφιαλτική πραγματικότητα ως τα οράματα των ηρώων του συγγραφέα. (Θα ήθελα να καθίσω στην κουζίνα μιας λευκής γυναίκας τρώγοντας πορτοκάλι, με τα μάτια κλειστά, ακούγοντας τις ακρίδες και τα βροχοπούλια. Και ύστερα ν’ ανοίξω τα μάτια και να δω τους αγαπημένους μου διδύμους να στέκονται από την άλλη πλευρά της πόρτας στην πίσω βεράντα. Να στέκονται με μουτζουρωμένα ρούχα και μπερδεμένα μαλλιά, κρατώντας ένα βρόμικο καρβέλι και ένα σχισμένο πάπλωμα. Θα ήθελα να τους δώ, τον καθένα ένα ακριβές αντίγραφο του άλλου, με μάτια υγρά σαν να πρόκειται να κλάψουν. σελ. 54 του βιβλίου).
Το βιβλίο, εύστοχα μας πηγαίνει από την ύπαιθρο στην Ειδική Περιοχή Διαβίωσης και στα αστικά κέντρα, σε ένα σκηνικό που αλλάζει με την πάροδο των ετών. Οι αλλαγές τον αιώνα που διαδραματίζεται η πλοκή είναι συναρπαστικές σε όλα τα επίπεδα. Σαρωτικές όμως εδώ, ιδωμένες μέσα από τα μάτια των Ινδιάνων μελών ενός Έθνους αυτοχθόνων, που διαβαίνουν τον απόλυτα δύσβατο δρόμο της επιβίωσης τους, διασταυρωμένο με το φάσμα της βιολογικής και της ψυχικής τους εξαφάνισης. Ενός λαού με την δική του αρχαία, πατρογονική και θεμελιωμένη (στο κάθε άτομο) κοσμοαντίληψη.
Οι προσπάθειες τους αφορούν πρώτιστα στην διατήρηση της ύπαρξης τους και μόνο, μέσα σε ένα κράτος που αναπτύσσεται στη γη τους και είναι παντελώς ξένο προς όσα έχουν ως τρόπο σκέψης και όσα ορίζουν σαν δικό τους πολιτισμό. Φανερώνονται ανάγλυφα οι κόποι τους για συμμετοχή και επαφή αλλά και οι αντιδράσεις, η τριβή και το δράμα που αναπτύσσεται αδιάκοπα. Μέσα σε όλα αυτά παρασύρονται και ορίζονται οι ζωές όχι μόνο των ίδιων αλλά και άλλων που θα εμπλακούν μαζί τους. Αυτές όμως οι συνθήκες δεν περιγράφονται πουθενά λόγια ή με τρόπο διεκπεραιωτικό αλλά όπως ήδη αναφέραμε, μέσα από τις πολλές και εξαιρετικές σε ένταση προσωπικές ιστορίες. Δένονται πάντα με μία ιδιαίτερη αίσθηση που δίνει ο συγγραφέας, σαν να πλάθει μικρές ερμηνείες για το πώς συναρμόζουν οι πρωταγωνιστές του την ασφυκτική πάλη του εαυτού τους με τα όσα συμβαίνουν εξωτερικά. (Κουνούσαμε τα πόδια μας πέρα δώθε στην πλατφόρμα, ενώ παρακολουθούσαμε το φελλό να ταξιδεύει και ύστερα από λίγο να τεμπελιάζει άσκοπα κάτω από τον ήλιο.
Πιο πέρα, οι αλκυόνες πετούσαν ορμητικά και τσιμπολογούσαν από το ποτάμι ψάρια που δεν μπορούσαμε να δούμε. Έκοβαν τον αέρα, τον μαχαίρωναν με τα φτερά τους, πάλευαν μαζί του, όπως βγάζεις το χέρι σου έξω από το παράθυρο του αυτοκινήτου και στο σπρώχνει με δύναμη ο αέρας. σελ.116 του βιβλίου).
Τέτοιες σκηνές, μιας εύθραυστης ηρεμίας ακολουθούν κατ’ επανάληψη άλλες πραγματικά ποτισμένες από σπαραχτικά έντονη αγωνία, σε ένα μυθιστόρημα σπάνιας ευαισθησίας και μεγάλης λογοτεχνικής και όχι μόνο αξίας.
Αντρέας Χατζηνικολάου
Τίτλος πρωτοτύπου :Little,
τίτλος βιβλίου:Δεν κερδίζεις τίποτα σκοτώνοντας έναν νεκρό Ινδιάνο, συγγραφέας David Treuer, εκδόσεις “ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΕΚΔΟΤΙΚΗ”, παρούσα έκδοση Απρίλιος 2017, σελ 254.
τίτλος βιβλίου:Δεν κερδίζεις τίποτα σκοτώνοντας έναν νεκρό Ινδιάνο, συγγραφέας David Treuer, εκδόσεις “ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΕΚΔΟΤΙΚΗ”, παρούσα έκδοση Απρίλιος 2017, σελ 254.
* Ο Αντρέας Χατζηνικολάου Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1980. Είναι συγγραφέας. Έχει πίστη στην αγνότητα του Αττικού ουρανού και είναι λάτρης του πάλαι ποτέ Αθηναϊκού ρομαντισμού. Γράφει και για κάποια από τα βιβλία που διάβασε, του άρεσαν και θέλει να μιλάει σε σχέση με αυτά.
