Αναστάσης Πινακουλάκης

Είδα: «Φαύστα», τι απήχηση μπορεί να έχει ο Μποστ σήμερα; – Γράφει ο Αναστάσης Πινακουλάκης

November 27, 2024

Favorite

Η νέα δουλειά του Τάσου Πυργιέρη καταπιάστηκε με το αριστούργημα Φαύστα του Μποστ.

Για λίγες μόνο παραστάσεις θα παρουσιαστεί ακόμα η Φαύστα σε σκηνοθεσία Τάσου Πυργιέρη στο Β’ Υποσκήνιο του Μεγάρου Μουσικής. Για όσους δεν το γνωρίζουν, το Υποσκήνιο Β είναι κάτι σαν το black box του Μεγάρου και βρίσκεται στο γκαράζ του στο -2. Για την παράσταση έγραψε πρωτότυπη μουσική ο Θέμης Καραμουρατίδης. Το ανέβασμα του έργου συμπίπτει με την 60ετη επέτειο του έργου (πρωτοκυκλοφόρησε το 1964), ενώ στην παράσταση εμφανίζεται η εγγονή του Μέντη Μποστ, Θαλασσινή Βοσταντζόγλου ως Ριτσάκι. Στην πρεμιέρα μάλιστα της παράστασης, είδαμε τον Γιάννη Μποσταντζόγλου, σαν μια οικογενειακή συνάντηση τριών γενεών.

Υπόθεση

Η Φαύστα και ο Γιάννης χάνουν το τετραετές κοριτσάκι τους, το Ριτσάκι, στη θάλασσα. Όμως, η αναζήτησή τους είναι μάταιη, αφού το έχει καταπιεί ένα «θαλάσσιον κήτος-ένα θαλάσσιον τέρας». Χρόνια μετά, το Ριτσάκι θα βρεθεί στην κοιλιά ενός ψαριού… που θα ψαρέψει ο πατέρας της! Μόνο που η χαρά της επιστροφής της «απωλεσθείς κόρης» δεν θα κρατήσει πολύ. Θα τη φάνε… οι γάτοι, επειδή μυρίζει ψαρίλα! Έτσι, το «πρωτοποριακό» queer ζεύγος Ιατρού, το οποίο ζητά το Ριτσάκι σε γάμο ‒με συνοικέσιο‒ για λογαριασμό του ομοιοπαθούς υιού τους, αναχωρεί άπραγο από την οικία της Φαύστας.

Η παράσταση

Ο Τάσος Πυργιέρης έχει καταθέσει πολλά καλαίσθητα δείγματα της σκηνοθετικής του ματιάς και μάλιστα σε έργα σταθμούς της ελληνικής δραματουργίας ή σε έργα που παρουσιάζονται για πρώτη φορά. Ανεβάζοντας τη Φαύστα, ο σκηνοθέτης ήταν πλήρως συνειδητοποιημένος του έργου, του χαρακτηριστικού γλωσσικού ύφους με τον ιαμβικό δεκαπεντασύλλαβο, τις μεταθέσεις γενών, τα λογοπαίγνια, τις ευφάνταστες εικόνες του και την κοινωνική σάτιρα που ενέχει.

Σκηνοθέτης και θίασος δούλεψαν σχολαστικά με σεβασμό προς τον ιδιότυπο στίχο του Μποστ και κατόρθωσαν να περάσει ο λόγος του στην πλατεία χωρίς να φαίνεται ξένος αλλά και δίχως να αλλοιωθεί. Αυτή η λεξιλαγνεία που διακατέχει τον Μποστ και σήμερα φαίνεται ξένη τόσο στην ελληνική όσο και στην παγκόσμια δραματουργία και ο τρόπος που έκανε σχόλιο μέσω της γλώσσας, είναι κάτι που διατηρήθηκε ανά τα χρόνια. Κλειδί της παράστασης είναι και η παρουσία της μουσικής, που ενισχύει τη μουσικότητα που ενέχει ούτως ή άλλως το έργο του Μποστ λόγω του στίχου.

Συνολικά είναι μια παράσταση με ισχυρή και άρτια εικαστική άποψη στην κάθε της λεπτομέρεια. Τα σκηνικά και τα κοστούμια ανέλαβε η Ελίνα Δράκου. Το χαρακτηριστικό λευκό σκηνικό, δίνει την αίσθηση μιας τρισδιάστατης εικόνας που ζωντανεύει, να ξεπηδούν οι ήρωες από τα σκίτσα του συγγραφέα. Μου άρεσε που δεν ήταν ένα ρεαλιστικό σκηνικό, παρά το μοντέρνο καθιστικό και την αίσθηση σπιτιού.

Οι ερμηνείες

Η Τζίνη Παπαδοπούλου έρχεται να συμπληρώσει μια μακρά παράδοση ερμηνειών της Φαύστας, με πιο πρόσφατες τη Λήδα Πρωτοψάλτη και την Ελένη Κοκκίδου. Η χαρισματική ηθοποιός διακρίνεται για την φωνή της, πολύτιμο εργαλείο στην απόδοση του χαρακτήρα του Μποστ. Χωρίς να είμαι σε θέση να γνωρίζω πόσο δούλεψε για τον συγκεκριμένο ρόλο, η ερμηνεία της φαίνεται αβίαστη και σπαρταριστή, αποδίδοντας υποδειγματικά τη Φαύστα.

Εξαιρετική ερμηνεία και η Βασιλική Δέλιου, η πιστή υπηρέτρια του σπιτιού, με ατόφια κωμικότητα. Στον ρόλο του Γιάννη, ο Πέτρος Σκαρμέας -τον είχαμε δει πέρσι και στα Παγόνια που σκηνοθέτησε ο Πυργιέρης- κεντάει σε όλες του τις σκηνές με τη Φαύστα. Την κόρη τους υποδύεται όπως προείπαμε, η Θαλασσινή Βοσταντζόγλου, σε μια πιο αποδομένη προσέγγιση, που δείχνει την ανατρεπτικότητα του Μποστ και την ξεχωριστή του ικανότητα να σχολιάζει την κοινωνία.

Αυτό φαίνεται και από το πρώιμο queer ζευγάρι, τους κυρίους Ιατρού (Χρήστος Σταθούσης, Βασίλης Αθανασόπουλος) που έρχονται για να παντρέψουν τον γιο τους (Γιάννης Σιάμπαλας) με το Ριτσάκι. Το κοινό ξεκαρδίστηκε στην ανάγνωση της είδησης για τους ομόφυλους γάμους, που μόλις φέτος νομιμοποιήθηκε, αλλά 60 χρόνια πριν υπονοούταν στο έργο του Μποστ.

Υποσκήνιο

Δε θα μπορούσα να φανταστώ ιδανικότερο χώρο να συμβεί η συγκεκριμένη παράσταση από το Μέγαρο Μουσικής, έστω και στον υπόγειο χώρο του. Συμβουλευτικά για το μέλλον, θα ήταν χρήσιμο να υπάρχει περισσότερη οπτική σήμανση που να κατευθύνει προς την αίθουσα, καθώς δεν είναι ευκρινές αλλά δεν ρωτήσεις το προσωπικό του Μεγάρου. Το προσωπικό ήταν επαρκέστατο, αλλά για άτομα με αναπηρίες ή μεσήλικες, η πρόσβαση φαινόταν ακατανόητη χωρίς έξτρα βοήθεια.

Τελικά, τι απήχηση έχει ο Μποστ σήμερα; Όχι όσο μεγάλη είχε παλιότερα, αλλά το κοινό που άφησε στην ελληνική λογοτεχνία δεν αναπληρώθηκε από τους μεταγενέστερους συγγραφείς. Δεν είναι ένα μουσειακό έργο, καθώς η ελληνική γλώσσα και οι μεταγραφές της, παραμένουν πολιτισμικά παρούσες. Αν θέλετε να παρακολουθήσετε την παράσταση, έχετε χρόνο μέχρι την Κυριακή 1 Δεκεμβρίου.

Ταυτότητα της παράστασης: