«Η αγάπη είναι μεγάλη όταν την περιμένουμε ή όταν τη χάνουμε.»
Ο Νίκος χάνει την επί 40 χρόνια σύντροφό του. Και τότε αρχίζει να επανεφευρίσκει τον εαυτό του και το νόημα της ζωής γιατί υποχρεούται να «συντροφεύσει τη μοναξιά του.»
Πρέπει να συνεχίσει να ζει, μετρώντας τις μέρες που εκείνη βρίσκεται μακριά του και την πάροδο του χρόνου με συχνό κριτήριο την κατάσταση της υγείας του ή φαινομενικά μηχανιστικές διαδικασίες όπως η εκταφή της, που κουβαλούν το βάρος της απώλειας με το οποίο καλείται να συμφιλιωθεί. Βασικός σύντροφος σε κάθε σκαλοπάτι της ζωής του που ανεβαίνει με δυσκολία έπειτα από τον χαμό της είναι οι μνήμες.
Θραύσματα μνήμης που ενώνοντάς τα συντίθεται το ψηφιδωτό μιας ατόφιας αγάπης που αποτελεί ικανό έρεισμα για να καταφέρει να προχωρήσει τη ζοφερή –χωρίς εκείνη- καθημερινότητα, που μόνο τα εγγόνια του μπορούν να «φωτίσουν».
Πότε γίνεται πραγματικά αντιληπτή η αίσθηση της απώλειας; Ποιες κοινές συνήθειες, όπως τα ταξίδια, μοιάζουν κενές όταν η μοναξιά κυριαρχήσει;
Και πάλι όμως, τι νόημα έχουν όλα αυτά; Αφού η ζωή είτε σε εκατό, είτε σε χίλια χρόνια θα παραμένει ίδια και θα είναι το ίδιο δύσκολη.
Μπορεί η εν λόγω ιστορία να εκκινεί το 1997, με τον χαμό της γυναίκας του Νίκου, αλλά το συναισθηματικό βάθος, οι υπαρξιακές αγωνίες και τα τραγικά αδιέξοδα αποκτούν πανανθρώπινη διάσταση, εγγράφοντας την αφήγηση σε έναν διαχρονικό και οικουμενικό ορίζοντα εμπειρίας.
Μια μουσικοθεατρική παράσταση- ωδή στα γηρατειά, τον θάνατο και το «ανήμερο θεριό» που λέγεται αγάπη
Η παράσταση «Μικρές Ταπεινώσεις» που παρουσιάζεται κάθε Δευτέρα και Τρίτη στον βιομηχανικό χώρο Baumstrasse αποτελεί την παρθενική συνεργασία των Πάνου Παπαδόπουλου και Νεφέλης Φασούλη. Αφορμώμενος από το πλούσιο υλικό που του παρείχαν τα ημερολόγια του παππού του, ο ηθοποιός Πάνος Παπαδόπουλος και η μελοποιός-τραγουδίστρια Νεφέλη Φασούλη, δημιουργούν μια ωδή όχι μόνο στον θάνατο και τα γηρατειά, αλλά κυρίως στην τρυφερότητα και την ευαισθησία που διατρέχουν την ανθρώπινη φύση.
Πρόκειται για μια μουσικοθεατρική παράσταση που, μέσα σε σχεδόν μία ώρα, μακριά από περιττές φαμφάρες και με υπερ-λιτα σκηνικά μέσα απεμπολεί την ανάγκη επίδειξης βαρύγδουπων μηνυμάτων ή οποιουδήποτε διδακτισμού. Σαν μια απόπειρα διερεύνησης της ανθρώπινης ουσίας, μέσα από ρωγμές που αποκαλύπτουν την ευαλωτότητα και την ευθραυστότητα που κρύβουμε μέσα μας ή δυσκολευόμαστε να εκφράσουμε μπροστά στο «ανήμερο θεριό», την αγάπη.
Ο ηθοποιός με σπάνια εκφραστικότητα, πηγαίο χιούμορ και αμεσότητα, Πάνος Παπαδόπουλος, και η αισθαντική Νεφέλη Φασούλη με την ιδιαίτερη χροιά που σε ταξιδεύει με τρόπο εκρηκτικό τόσο στα μουσικά μέρη, όσο και στην πρόζα, έχουν σκηνική χημεία, αυθεντικότητα και αλήθεια σε κάθε βλέμμα επί σκηνής καθώς ξεφυλλίζουν τις σελίδες του ημερολογίου.
Οι ερμηνευτές και οι μουσικοί ντυμένοι στα μαύρα (Κοστούμια: Αλεξάνδρα-Αναστασία Φτούλη), με φόντο μια κατακόκκινη κουρτίνα-αυλαία θεάτρου, σαν το δίπολο θανάτου και έρωτα να διατρέχει και χρωματικά τον χώρο.
Κατά τις κωμικές παραβάσεις που διακόπτουν τη ροή της αφήγησης των ημερολογίων ελαφρύνεται το κλίμα μέσα από ευφυή, καυστικά έως και κυνικά σχόλια πάνω σε καίρια σημεία του υλικού αυτού μέσα από τα μάτια του εγγονού του, Πάνου.
Από τον «Απόκληρο» του Βαγγέλη Γερμανού και την «Πλατεία Αμερικής» της Αρλέτας, μέχρι το “Sunrise, sunset” από τον «Βιολιστή στη Στέγη» και το ”Both Sides Now” της Joni Mitchell, τα τραγούδια της παράστασης που ερμηνεύουν άλλοτε ως ντουέτο κι άλλοτε η Νεφέλη Φασούλη μόνη της, είναι άρτια επιλεγμένα και εύστοχα, υπογραμμίζοντας κάθε συναίσθημα και κάθε ιστορία.
Κάθε απόσπασμα του ημερολογίου διανθίζεται μοναδικά με τη μουσική των Κωστή Χριστοδούλου (Πιάνο) και Κίμωνα Καρούτζου (Κοντραμπάσο).
Η «Μικρή Ταπείνωση» πίσω από την κτητική αντωνυμία
Συμπερασματικά, η παράσταση στέκεται ως αφορμή για να αναστοχαστούμε τον τρόπο με τον οποίο απευθυνόμαστε στους ηλικιωμένους στην καθημερινότητά μας. Οι τυπικότητες και η επιτηδευμένη ευγένεια χωρίς ενσυναίσθηση του τι κουβαλά ο κάθε ένας από αυτούς τους ανθρώπους είναι όχι μόνο περιττές αλλά και λανθασμένες. Ίσως γιατί ακόμη δεν σκεφτήκαμε ότι εκείνοι είμαστε εμείς οι ίδιοι στην μετέπειτα εκδοχή του εαυτού μας.
Μέσα από τη δική του “έκθεση”, ο Πάνος Παπαδόπουλος δίνει τελικά χώρο και ανοίγει τον δρόμο για όλους εμάς ώστε να βροντοφωνάξουμε “Παππού ΜΟΥ”, χωρίς καθόλου να φοβηθούμε ή να κομπιάσουμε μπροστά στην δύναμη της κτητικότητας που ενέχει αυτή η αντωνυμία. Δεν είναι κι αυτό μία από τις «μικρές ταπεινώσεις» της ζωής που αξίζει να βιώσουμε άλλωστε;
Λυδία Τριγώνη
