Το διάσημο βιβλίο του γενετιστή Bryan Sykes που αφορά το μυτοχονδριακό DNA προτείνει ο Κώστας Φιλίππογλου και ο θίασός του.
Η παράσταση «Οι κόρες της Εύας» που ανεβαίνει για λίγες ακόμα παραστάσεις στο Studio Μαυρομιχάλη, βασίζεται στο ομώνυμο βιβλίο του 2002. Στα ελληνικά κυκλοφόρησε το 2004 από τις εκδόσεις Ωκεανίδα σε μετάφραση Αλέξη Εμμανουήλ. Σε αυτό, γίνεται μια συναρπαστική αφήγηση που ξεκινά από το DNA του Ανθρώπου των Πάγων, για να διαπιστωθεί πως αυτό υπάρχει αναλλοίωτο σε χιλιάδες ανθρώπους ανά τον κόσμο. Προχωρώντας παραπέρα, ο Sykes ανακάλυψε πως οι γυναίκες μεταδίδουν το μυτοχονδριακό DNA τους στα παιδιά τους. Μελετώντας παρά πέρα, ο γενετιστής ανακάλυψε πως οι περισσότεροι άνθρωποι προερχόμαστε γονιδιακά από εφτά γυναίκες, τις λεγόμενες «Οι κόρες της Εύας» κι η διαπίστωση αυτή καταρρίπτει πολλά ρατσιστικά, φυλετικά και σεξιστικά στερεότυπα.
Ο Κώστας Φιλίππογλου προτείνει για πρώτη φορά στην Ελλάδα την θεατρική απόδοση του επιστημονικού έργου, χτίζοντας έναν δραματουργικό κορμό πάνω στην αφήγηση, στις τεχνικές σωματικού θεάτρου που αποτελούν την καλλιτεχνική του σφραγίδα αλλά και τα φωτεινά εφέ. Τη διασκευή του κειμένου έκανε ο ίδιος μαζί με τους ηθοποιούς της παράστασης. Πέραν από τις «μητέρες» του σημερινού πολιτισμού, δίνει στην παράστασή του και τον Bryan Sykes ως ρόλο. Η «παρουσία» του συγγραφέα ως αφηγητή είναι καίρια για το συγκεκριμένο κείμενο, καθώς αποτελεί προσωπική μελέτη κι έρευνα, κι άρα οι «παρεμβάσεις» του στην αφήγηση, κάνουν πιο κατανοητό και προσιτό το επιστημονικό του περιεχόμενο.
Η παραθεατρική επιλογή του κειμένου βέβαια, από τη μία ανοίγει το διάλογο μ’ ένα επιστημονικό πεδίο που συνήθως δεν προτιμάται από τις Παραστατικές Τέχνες κι από την άλλη εξάρει το ενδιαφέρον στο κοινό, γιατί παρακολουθώντας την παράσταση, παράλληλα μαθαίνει γνώσεις για τον ίδιο του τον εαυτό και τον κόσμο.
Η παράσταση
Μετά το Μαύρο Χιόνι που παίχτηκε μια σεζόν και κάτι, ο Κώστας Φιλίππογλου προτείνει κάτι εντελώς διαφορετικό. Έχοντας δίπλα του έναν σχεδόν αποκλειστικά γυναικείο θίασο, που φέρει αρκετά στοιχεία performance. Η παράσταση «Οι κόρες της Εύας» έχει έναν έντονα πειραματικό χαρακτήρα, και δείχνει πτυχές του σκηνοθέτη που δεν είχαμε δει ως τώρα. Βέβαια, σε σημεία μου δόθηκε η εντύπωση πως θα μπορούσε να εξελίξει κι άλλο τις ιδέες του, αν τις είχες αφήσει να ξεδιπλωθούν οργανικά. Είναι εντυπωσιακά τα παιχνίδια που κάνει με το φως και το σκοτάδι, το πώς παρεμβάλλονται τα φωτιστικά εφέ, που σαν πλέγματα φωτός καλύπτουν το σκοτάδι.
Ο θίασος της παράστασης φαίνεται πολύ δοσμένος στη σύμβαση της παράστασης. Οι ηθοποιοί, έχουν η καθεμία, τη δική τους στιγμή, καθώς αφηγούνται την ιστορία των γενετικών τους προγόνων. Οι αφηγήσεις τους είναι ζωντανές κι εξωστρεφείς, ενώ έχουν στοιχεία interactive, που ενδεχομένως θέλουν να δείξουν το πόσο κοντά είμαστε με ανθρώπους που έζησαν χιλιάδες χρόνια και πλέον, πριν από εμάς.
Όσον αφορά το αισθητικό κομμάτι, ακολουθείται μία καθαρή γραμμή. Δεν έχουμε κάτι σε σκηνικό, αλλά ελάχιστα σκηνικά αντικείμενα. Οι ηθοποιοί είναι ντυμένες ανομοιογενώς, πέραν από μία λευκή ιατρική στολή. Χαρακτηριστική είναι στην παράσταση, όπως προείπαμε, η χρήση των οπτικών εφέ (Videomapping: Βασίλης Αποστολάτος). Δίνεται η αίσθηση πως μεταφερόμαστε στο επιστημονικό εργαστήρι του Sykes και πως ταυτόχρονα κάνουμε ένα ταξίδι στον χρόνο.
Καταληκτικά, η παράσταση «Οι κόρες της Εύας», είναι μια ξεχωριστή περίπτωση δραματουργία και έχει αποδοθεί καλά. Παρά τις όποιες δυσκολίες που καβαλά το ανέβασμα του έργου,το αποτέλεσμα παραμένει εξωστρεφές.
Αναστάσης Πινακουλάκης
