24/05/2019

«Ένας ανεπαίσθητος πόνος» του Χάρολντ Πίντερ σε σκηνοθεσία Χριστίνας Χριστοφή

«Ένας ανεπαίσθητος πόνος» του Χάρολντ Πίντερ

Ο πολυβραβευμένος συγγραφέας Χάρολντ Πίντερ, γνωστός στο ευρύ κοινό από τα έργα του «Πάρτυ γενεθλίων» (1957), «Παλιοί Καιροί» (1970), «Νεκρή Ζώνη» (1974), «Προδοσία» (1978) κ.α., τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 2005, ενώ δύο χρόνια αργότερα λαμβάνει την τιμητική διάκριση της Γαλλίας, Légion d’honneur.

Το έργο του, που παρακολουθήσαμε στο Θέατρο ΜΠΙΠ, «Ένας ανεπαίσθητος πόνος» σε σκηνοθεσία Χριστίνας Χριστοφή, είναι από τα λιγότερο γνωστά στην Ελλάδα έργα του, γράφτηκε το 1958 με πρωτότυπο τίτλο «A Slight Ache» και διατηρεί τα χαρακτηριστικά της γραφής του Πίντερ, φλεγματικότητα, υπαινιγμοί, σαρκασμός, ειρωνεία, ανατροπές, αγγλικό χιούμορ και κυρίως αλληγορία, συμβολισμοί. Αυτό που φαίνεται δεν είναι απαραίτητο να είναι στην πραγματικότητα.

Σε αυτό το σημείο φαίνεται η αξία του συγγραφέα που θέτει υπαρξιακά ζητήματα και καθιστά διαχρονικό ένα έργο που γράφτηκε εξήντα χρόνια πίσω για το κοινό της Αγγλίας και εντούτοις είναι αναγνωρίσιμο και λειτουργικό στην Ελλάδα του 2019. Είναι εμφανές ότι το έργο του Πίντερ έχει σημαδευτεί ανεξίτηλα από την επιρροή που δέχτηκε από το έργο του επιστήθιου φίλου του, επίσης νομπελίστα, Σάμιουελ Μπέκετ (1969) και θα μπορούσε κανείς να πει ότι διαθέτει στοιχεία από το θέατρο του παραλόγου.

«Ένας ανεπαίσθητος πόνος» του Χάρολντ Πίντερ

Ο Πίντερ είναι απλός στη γραφή του, αλλά όχι απλοïκός. Πίσω απ΄τα γραφόμενα του κρύβεται το πάθος, η επιθυμία, η ανάγκη για επικοινωνία, ο σαρκασμός για τον κόσμο μας που έχει την τάση να προβάλλει προς τα έξω μια κίβδηλη τελειότητα, όπως συμβαίνει και στο έργο «Ένας ανεπαίσθητος πόνος» στη σχέση του ζευγαριού Έντουαρντ και Φλώρας. Ένα όμορφο πρωινό Σαββάτου, τη μεγαλύτερη μέρα του χρόνου, ένα ζευγάρι που είναι χρόνια μαζί, πίνει το τσάι του στη βεράντα του σπιτιού του, ενώ όλα γύρω είναι ήσυχα και το μόνο που ακούγεται είναι το κελάηδισμα των πουλιών. Ο άντρας είναι απορροφημένος στην εφημερίδα του, η γυναίκα ενθουσιασμένη από την ανθισμένη φύση.

Τίποτα δε δηλώνει την ανατροπή που θα ακολουθήσει. Μια σφήκα αρχικά εισβάλλει και τους αναστατώνει, ειδικά τον Έντουαρντ που επιδίδεται σε μια μάχη εγκλωβισμού της στο βαζάκι με τη μαρμελάδα, δηλώνοντας έτσι το φόβο του. Φοβάται, δε θέλει όμως να έρθει αντιμέτωπος με το φόβο του. Απ΄την άλλη η Φλώρα φαίνεται υπόδειγμα συζύγου, η εμφάνιση όμως του πλανώδιου πωλητή σπίρτων γίνεται αφορμή να εξωτερικεύσει καταπιεσμένες επιθυμίες της. Ο ένας ενοχλείται, φοβάται και ο άλλος επιθυμεί, προσδοκεί. Δύο ακραίες συνθήκες.

Στον Πίντερ τίποτα δεν είναι τυχαία τοποθετημένο, από την επιλογή των ονομάτων (Φλώρα- λουλούδια) μέχρι την τοποθέτηση του έργου στην πιο μεγάλη μέρα του χρόνου, που φέρει συμβολισμούς. Για το Βόρειο ημισφαίριο, το θερινό ηλιοστάσιο σηματοδοτεί το ξεκίνημα του Καλοκαιριού, ενώ για το Νότιο, σημαίνει Χειμώνας. Το ίδιο συμβαίνει και με τους ανθρώπους, την ίδια συνθήκη άλλοι τη βιώνουν ως Αναγέννηση (Φλώρα) και άλλοι ως θάνατο (Έντουαρντ).

Ο Έντουαρντ την έλευση του πλανώδιου πωλητή την εκλαμβάνει ως ενόχληση στην ιδιωτικότητα του «Δεν είναι ένας απλός πλανώδιος πωλητής, είναι απατεώνας», λέει, και η Φλώρα τον δέχεται ως πρόκληση «Θα σε λέω Barnabas». Όνομα όχι τυχαία επιλεγμένο όπως προείπα, μια και ο Άγιος Βαρνάβας (Saint Barnabas) είναι ο Άγιος της Ανακούφισης.

Το μήνυμα του έργου είναι πικρό έως ενοχλητικό. Η αποξένωση του ζευγαριού που έχει περάσει τη ζωή του μαζί σε μια σχέση από καιρό τελειωμένη. Διακρίνεται η έλλειψη επικοινωνίας και αγάπης και μια ύστατη προσπάθεια μονομερής, της Φλώρας να ζήσει να αισθανθεί ξανά ζωντανή.Είναι ένα έργο που προβληματίζει και γίεται αναφορά για ποικίλες συζητήσεις.

Η παράσταση στο Θέατρο ΜΠΙΠ, σκηνοθετημένη από τη Χριστίνα Χριστοφή δίνει αρχικά την ατμόσφαιρα της αγγλικής εξοχής. Η πλοκή εκτυλίσσεται σε μία βεράντα  ένα καλοκαιρινό πρωινό. Η σκηνοθέτης δεν προσπαθεί να μεταχειριστεί καινοτόμα τεχνάσματα στη δουλειά της, δουλεύει με τους ηθοποιούς της στρωτά και τους αξιοποιεί στο μέγιστο βαθμό. Η τοποθέτηση ενός πανιού που φωτίζεται και δείχνει τις σκιές των ηθοποιών όταν βρίσκονται στο εσωτερικό του σπιτιού είναι λειτουργικό εύρημα και εξυπηρετεί λόγω του περιορισμένου χώρου της σκηνής και δημιουργεί μια εντύπωση προοπτικής. Αφήνει στο θεατή το δικαίωμα να ερμηνεύσει το έργο σύμφωνα με τη δική του αισθητική και αντίληψη και δεν το «πειράζει».

Ο Δημοσθένης Φίλιππας  στο ρόλο του Έντουαρντ ενσαρκώνει αριστοτεχνικά τον εγκλωβισμένο στους φόβους του ήρωα του και καταφέρνει να μας πείσει σε όλες τις μεταπτώσεις του. Πρόκειται ουσιαστικά για έναν άνθρωπο που έχει εγκαταλείψει τη ζωή και τελικά αντικαθίσταται από τον πλανώδιο πωλητή. Τα εκφραστικά μέσα που χρησιμοποιεί είναι εύστοχα.

Η Μαρία Μπρανίδου, η Φλώρα της παράστασης, διαθέτει εύπλαστη κίνηση, φωνή με διακυμάνσεις, παύσεις ουσιαστικές και γλυκίτητα εκεί που χρειάζεται. Στην αρχή φαίνεται ήρεμη, ευγενική και στη συνέχεια παθιασμένη με δίψα για ζωή. Οι καταπιεσμένες επιθυμίες βγαίνουν προς τα έξω και οδηγείται στη λύτρωση.

Νατάσα Κωνσταντινίδη

(Συνολικές Επισκέψεις 306, 1 επισκέψεις σήμερα)
Τζούλιαν Ασάνζ: Γι' αυτό το βίντεο δεν θα τον συγχωρήσουν ποτέ οι ΗΠΑ (Video)
PARTNER «ANGEL'S WING», το τραγούδι της Παρασκευής (Video)

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*