07/07/2022

Γιατί τα μνημόνια (και οι τράπεζες) αγαπούν τους νέοπλουτους


Διαβάζω πολύ συχνά – αν και 7 χρόνια θα έπρεπε να έχει λιώσει αυτή η καραμέλα- ότι "οι Έλληνες ζούσαν πάνω από τις δυνατότητές τους" και για τα φαινόμενα νεοπλουτισμού και επίδειξης, που όντως έβλεπε ο καθένας δίπλα του, εδώ και δεκαετίες. Επιχείρημα που καταλήγει συνήθως στο συμπέρασμα ότι "δεν μας φταίνε οι ξένοι" ή ότι τα μνημόνια είναι μια αυτονόητη τιμωρία, ενός είδους κάθαρση.

Το μοντέλο "ανάπτυξης" της χώρας- και όχι μόνο της Ελλάδας, αλλά όλου του πλανήτη- βασίστηκε στην κατανάλωση. Είναι βασικό συστατικό στοιχείο του ίδιου του συστήματος η υπερκατανάλωση, δεν είναι μία "λόξα" των Ελλήνων. Η αλματώδης αύξηση του ιδιωτικού δανεισμού είναι παγκόσμιο φαινόμενο. Η εύκολη εκταμίευση δανείων λέγεται "πιστωτική επέκταση" και θεωρείται δείγμα ενός "ρωμαλέου" τραπεζικού οργανισμού.

Ένας μισθωτός των 800 ευρώ, προ κρίσης, ήταν αδύνατο να αποταμιεύσει για να αγοράσει ένα αυτοκίνητο. Ή θα έπρεπε να περιμένει περίπου μια 10ετία για να συγκεντρώσει τα χρήματα. Η τράπεζα του τα πρόσφερε και έτσι και αυτή δάνειζε, άρα ήταν "υγιής και ταχέως εξελισσόμενη επιχείρηση" και ο μισθωτός είχε αυτοκίνητο, δεμένος όμως για μία δεκαετία. Το τραπεζικό δόγμα "δανείζω, άρα υπάρχω" ήταν όρος λειτουργίας του ίδιου του συστήματος. Και με τη βοήθεια εκατονάδων ΜΜΕ που δημιουργούσαν νέες "ανάγκες" ο δανεισμός γινόταν ακόμα μεγαλύτερος, δημιουργώντας ουσιαστικά μια φούσκα, που ήταν αναμενόμενο να σκάσει. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η παγκόσμια φούσκα της αγορά ακινήτων, κάτι που φυσικά δεν παρέλειψε την Ελλάδα από τον χάρτη. Η τιμή της γης και των ακινήτων αυξάνεται με αλματώδεις ρυθμούς γιατί βολεύει το ίδιο το σύστημα. Ένα τριάρι στους Αμπελόκηπους προφανώς είναι παράλογο να κοστίζει 250.000 ευρώ, αλλά αυτό βολεύει τις τράπεζες που δανείζουν αφειδώς και στη συνέχεια "πωλούν" την προσδοκία των εσόδων τους για τα επόμενα 40 χρόνια, ως δείγμα δυναμικής. Ώσπου σκάει η φούσκα και αντί να δούμε ότι αυτή η φούσκα είναι δομικό στοιχείο του ίδιου του συστήματος, κατηγορούμε αυτόν που αγόρασε το ακίνητο γιατί ήταν «πάνω από τις δυνατότητές του»

Θα πει κανείς "καλά όλα αυτά, αλλά δεν υπήρχε υπερκατανάλωση, έπαρση, νεοπλουτίστικα καραγκιοζιλίκια;". Προφανώς και υπήρξαν και σε ένα βαθμό συνεχίζουν να υπάρχουν. Αλλά ας μου πει κάποιος με ποια πρόβλεψη των μνημονίων αμβλύνθηκαν αυτές οι συμπεριφορές. Με το κόψιμο του ΕΚΑΣ; Με την μείωση του βασικού μισθού; Με τον περιορισμό του κοινωνικού κράτους; Με το τσαλάκωμα κάθε εργασιακού δικαιώματος; Προφανώς όχι. Πρόκειται για μία ηθικολογική προσέγγιση ενός φαινόμενου, το οποίο κανένα μνημόνιο δεν καταπολεμά. Μετά από 7 χρόνια μνημονίων θα πρέπει κάποιος να είναι κλινικά ηλίθιος για να μη βλέπει ότι βάλλονται οι φτωχότεροι. Ας σκεφτούμε ποιο είναι το "όραμα" για την έξοδο από την κρίση. Να βγούμε στις αγορές, δηλαδή να δανειστούμε, να λειτουργήσει ομαλά το τραπεζικό σύστημα, δηλαδή να αρχίσει να ξαναδανείζει. Ο δανεισμός είναι το "όραμα". Βέβαια υπάρχει η διαβεβαίωση ότι αυτό θα γίνει σε πιο "υγιείς" βάσεις. Μπούρδες. Η επανάκαμψη της υπερκατανάλωσης είναι ο στόχος. Οι "επενδύσεις", η "καινοτομία" είναι λέξεις κενές περιεχομένου, αφού ερμηνεύονται οι μεν επενδύσεις ως πώληση περιουσιακών στοιχείων του Δημοσίου, η δε "καινοτομία" ρέπει συχνά προς την φαιδρότητα. Ποιος πιστεύει άλλωστε ότι η δημιουργία ενός "έξυπνου" παγοκόφτη ή ενός application που σου κατεβάζει τα ρολά του σπιτιού εξ αποστάσεως θα βγάλει τη χώρα από την κρίση; Ωραίες ιστορίες για να περνάς ευχάριστα στα TeDX, αλλά καμία σχέση με «πρόγραμμα εξόδου από την κρίση»

Το ίδιο το σύστημα, η ίδια η πρωτοκαθεδρία των τραπεζών στο οικονομικό σύστημα προκρίνει και το δανεισμό και την υπερκατανάλωση και τον νεοπλουτισμό και την έπαρση. Κανείς νεόπλουτος, καταναλωτής γαρυφάλλων σε σκυλάδια ή ιδιοκτήτης πολυτελούς τζιπ δεν θα αλλάξει στάση επειδή μειώθηκε ο βασικός μισθός. Δεν αποκλείεται μάλιστα μέρος των γαρυφάλλων να πληρώνονται από τα λεφτά που εξοικονόμησε από τις μειώσεις μισθών που έκανε στην επιχείρησή του. Οι ηθικολογίες είναι ενδεχομένως αποτελεσματικές στο κήρυγμα των ιερέων μετά την λειτουργία της Κυριακής, όχι όμως για μια ασθμαίνουσα οικονομία και κυρίως για μία διαλυμένη χώρα, που έχει φτωχοποιηθεί βίαια.

(Συνολικές Επισκέψεις 3,306, 1 επισκέψεις σήμερα)

mm
About Δημήτρης Σούλτας 575 Articles
Ο Δημήτρης Σούλτας εγεννήθη στη Θεσσαλονίκη, λίγο μετά την άφιξη του ηλεκτρισμού και μετά από 19 χρόνια κατέβηκε στην Αθήνα, με το τρένο το οποίο δεν είχε ανακαλύψει τον ηλεκτρισμό ακόμα και σήμερα. Είναι ιδρυτής του κινήματος του υπαρκτού σουλταφερτισμού και δημοσιογράφος που πιστεύει ότι ο κόσμος θα αλλάξει, απλώς δεν έχει βρει ακόμα το κατάλληλο δοκιμαστήριο.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*