30/11/2021

Do you know Elena Ferrante? ή έχει σημασία η ταυτότητα του συγγραφέα;


Τις τελευταίες μέρες το όνομα της Έλενα Φερράντε έχει έρθει στη δημοσιότητα όχι για το έργο της αλλά για την ταυτότητα της συγγραφέως! Μετά από μήνες εξονυχιστικών ερευνών αποκαλύφθηκε το όνομα πίσω από την πετυχημένη συγγραφέα. 

Η συγγραφέας που έγινε γνωστή με το όνομα Έλενα Φερράντε έχει απασχολήσει –δικαιωματικά– πολλές φορές κοινό και κριτικούς σε όλο τον κόσμο χάρη στο μοναδικό λογοτεχνικό ταλέντό της: την ικανότητά της να αποδίδει με ζωντάνια μια ολόκληρη κοινωνική πραγματικότητα με τρόπο που θυμίζει ταινία του νεορεαλιστικού κινηματογράφου, τη διεισδυτική της ματιά στη γυναικεία (και όχι μόνο) ψυχοσύνθεση, την απλή και μεγαλειώδη γραφή της. Δυστυχώς, ο λόγος που τα μέσα ασχολούνται με τη Φερράντε την τελευταία εβδομάδα δεν είναι μόνο «λογοτεχνικός». 

Ο δημοσιογράφος-ερευνητής Κλάουντιο Γκάττι δημοσίευσε την προηγούμενη Κυριακή κείμενο με το οποίο υποτίθεται ότι αποκαλύπτει την «πραγματική ταυτότητα» της συγγραφέα, μετά από μήνες εξονυχιστικών ερευνών. Για τον Γκάττι, η επιτυχία της έκανε την αποκάλυψη της ταυτότητάς της απαραίτητη, αφού το κοινό έχει το δικαίωμα να γνωρίζει ποιος κρύβεται πίσω από την αγαπημένη του συγγραφέα.

Για χιλιάδες όμως αναγνώστες, κανείς δεν κρύβεται από πίσω: 

η πραγματική ταυτότητα της Φερράντε είναι τα βιβλία της καθαυτά. 

Η έρευνα του Γκάττι δεν ήταν παρά μια περιττή και βίαιη εισβολή στην ιδιωτική ζωή ενός ανθρώπου, ο οποίος είχε απλώς επιλέξει να παραμείνει ανώνυμος. Πόσω μάλλον που δε στηρίχθηκε σε στοιχεία από το ίδιο το έργο της, αλλά σε ενδελεχή εξέταση φορολογικών και περιουσιακών δεδομένων της Ανίτα Ράτζα, της ιταλίδας μεταφράστριας που υποτίθεται ότι είναι η αληθινή συγγραφέας των αριστουργηματικών μυθιστορημάτων της Φερράντε. 

Η Έλενα Φερράντε διεκδικεί το δικαίωμα να κρατήσει την ανωνυμία της σε έναν κόσμο που το να κάνεις όνομα για τον εαυτό σου γίνεται αυτοσκοπός. Γιατί ένας συγγραφέας –και εν γένει τα δημόσια πρόσωπα– δε μας χρωστούν παρά μόνο το έργο τους.

Για τους Times Literary Supplement «είναι βεβαίως ακριβώς το γεγονός ότι ζούμε σε μια εποχή στην οποία η φήμη και η διασημότητα είναι τόσο επιθυμητές που καθιστά την επιλογή της Φερράντε να παραμείνει ανώνυμη τόσο σημαντική και –με έναν ιδιαίτερο τρόπο– όμορφη. Τα μυθιστορήματά της μιλούν από μόνα τους· έχουν μια ευγενική σταθερότητα τόπου και χρόνου, δίχως το άβολο εμπόδιο μιας βιογραφίας που τα συσκοτίζει». 

Όπως έγραψε η μεταφράστρια της «Τετραλογίας της Νάπολης» στα ελληνικά Δήμητρα Δότση:

«Όταν το μακρινό 1991 η άγνωστη τότε Έλενα Φερράντε παρέδιδε το χειρόγραφο της Βάναυσης αγάπης με την επιθυμία να παραμείνει ανώνυμη η πραγματική της ταυτότητα, αναμφίβολα δεν περίμενε ότι 25 χρόνια μετά θα δεχόταν αυτή τη βάναυση εισβολή στη ζωή της και μάλιστα από τον δημοσιογράφο μιας οικονομικής εφημερίδας, ο οποίος προφανώς αγνοεί τους άγραφους κανόνες της συγγραφής και εν γένει της λογοτεχνίας.

Αναρωτιέμαι τι μεμπτό υπάρχει στο να θέλει ένας συγγραφέας να αποφύγει την αρένα της δημοσιότητας και να χτίζει τη λογοτεχνική του περσόνα με τους δικούς του όρους, όντας καθ’ όλα νόμιμος. Η βία που υφίσταται μια γυναίκα συγγραφέας παγκοσμίου βεληνεκούς όπως η Έλενα Φερράντε, με την ταυτόχρονη δημοσίευση του άρθρου-«αποκάλυψη» σε 4 χώρες και με ενορχηστρωτή έναν συμπατριώτη της δημοσιογράφο, εντέλει λίγο απέχει από τη βία και την αγριότητα της Καμόρα αλλά και της ίδιας της Νάπολης, από τη βαναυσότητα μιας επαρχιώτικης νοοτροπίας απέναντι στις γυναίκες, βιώματα που κουβαλάνε στον χρόνο η Λίλα και μια άλλη Έλενα, οι πρωταγωνίστριες της "Τετραλογίας της Νάπολης". 
Για τους μύστες της λογοτεχνίας της, η Έλενα Φερράντε έχει το πρόσωπό που της δίνει ο καθένας μας.

Η Έλενα Φερράντε είναι τα ίδια της τα βιβλία, αυτά που θα παραμείνουν ατόφια ακόμη κι όταν θα κοπάσει η βίαιη μιντιακή θύελλα που αναζητά λίγα ψήγματα από την αδάμαστη επιτυχία της». 
 

Το κείμενο αυτό είναι από τις εκδόσεις Πατάκη. 


Διαβάστε πατώντας ΕΔΩ την παρουσιάση στο βιβλίο της Φερράντε "Η Υπέροχη φίλη μου" που έχει γράψει στο viewtag η Κατερίνα Μαλακατέ

(Συνολικές Επισκέψεις 276, 1 επισκέψεις σήμερα)

mm
About Γιάννης Καφάτος 1942 Articles
Γιάννης Καφάτος, Μπαμπάς, δημοσιογράφος, ραδιοφωνικός παραγωγός, tattoer, T-shirt maker, dj, και ποιος ξέρει τι άλλο (ακόμη). Σπούδασε πολιτικές επιστήμες πήρε όμως πτυχίο από το ΡΟΔΟΝ και άλλα συναυλιακά "ιδρύματα". Ταξιδεύει λιγότερο από όσο θα ήθελε.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*