Από τις πρώτες σελίδες του βιβλίου «Μποκανέρα» της Μισέλ Πεντινιελί (Εκδόσεις Πόλις) καταλαβαίνεις ότι κάτι πολύ ζωντανό και καινούργιο στο μεσογειακό νουάρ έρχεται να σε συντροφεύσει ως αναγνώστη και λάτρη της καλής λογοτεχνίας, πέραν των ετικετών που τής βάζουμε. Προφανώς είναι ήδη στη βαλίτσα των διακοπών (όσων πάνε, οι υπόλοιποι μπορούμε να το απολαύσουμε και στο άστυ!)!
Η ντετέκτιβ πλέον, αφού άφησε την αστυνομία και τον πρώην άντρα της, Ντιου Μποκανέρα έχει τον αέρα μιας δυναμικής γυναίκας που αφουγκράζεται την κοινωνία και που εύκολα καταλαβαίνουμε ότι οι νόρμες και τα καλούπια δεν τη χωράνε.
Κινείται σε κάθε γωνιά της πόλης με άνεση είτε βρίσκεται σε ένα ακριβό μέρος είτε σε ένα κέντρο με drag queens, αλλά αυτό που τη χαρακτηρίζει είναι η κοινωνική ματιά που καταγράφει όλα τα στρεβλά που ζούμε κι εμείς, χωρίς να πρωταγωνιστούμε σε μυθιστόρημα, στην καθημερινότητα μας σε ένα κοινωνικοπολιτικό περιβάλλον που στρεβλώνεται εις βάρος μας καθημερινά από μια εξουσία που όλο και απλώνεται. Η πόλη της Νίκαιας που είναι η έδρα της ηρωίδας προσφέρεται ώστε η συγγραφέας να αναδείξει ακριβώς τη στρέβλωση που υφίσταται ο πολίτης σήμερα εκτός όλων των άλλων και από το φαινόμενο του υπερτουρισμού.
Έχει σημασία ποιος δολοφόνησε τους gay ήρωες του βιβλίου αλλά μεγαλύτερη σημασία έχει πώς ο δολοφόνος σχεδίασε τις πράξεις του. Είναι εγκλήματα πάθους, είναι επιχειρηματικοί λόγοι, είναι έκφραση φονικής ομοφοβίας;
Σε κάθε σελίδα του βιβλίου της Παντινιελί οι κοινωνικές ανισότητες, ο κοινωνικός αποκλεισμός, το μεταναστευτικό, η άνοδος της ακροδεξιάς,το δημόσιο σύστημα υγείας, ο ακραίος πλούτος σε αντιδιαστολή με την ακραία φτώχεια περιγράφονται με εκείνο το φίλτρο της γυναίκας-ηρωίδας που έχει ανοίξει πόλεμο με την κατάσταση «ωχ αδελφέ» και δεν ησυχάζει αν δε φτάσει το στόχο της προκειμένου να σπάσουν τα στερεότυπα (όπως ότι «μια αδερφή τη σκότωσε κάποιος πάνω στο άγριο σεξ»).
Την ίδια ώρα η συγγραφέας μας παραδίδει μια γυναίκα που έχει να αναμετρηθεί με τους δικούς της εφιάλτες και ανημπόριες.
Η Ντιου Μποκανέρα δεν είναι μια σούπερ-γούμαν που λύνει γρίφους και φτάνει στον δολοφόνο. Είναι μια ενεργή πολίτης που παρατηρεί και συναισθάνεται ότι οι αλλαγές που έρχονται στις πόλεις και τις ζωές μας είναι ένας εν δυνάμει «ένοχος» – «δολοφόνος» με θύματα πολύ περισσότερους από τα πραγματικά θύματα αυτής της πρώτης ιστορίας.
Η μετάφραση του Γιάννη Καυκιά είναι ουσιαστική για την σκιάγραφηση αυτής της χάρτινης αλλά και τελικά τόσο χειροπιαστής ηρωίδας που είμαι σίγουρος ότι θα μας συντροφεύσει αναγνωστικώς τι επόμενο διάστημα.
(Οι επεξηγήσεις ονομάτων που βρίσκονται στο τέλος του βιβλίου προσωπικά θα προτιμούσα να είναι στο κάτω μέρος της σελίδας. Αυτό το «πήγαιν’ έλα» τελικά μ’ έκανε να μην ασχοληθώ καθόλου μέχρι να τελειώσω την ανάγνωση.)
Το «Μποκανέρα» είναι σαν ένα βότσαλο που ταράζει τα στάσιμα νερά σε ένα λογοτεχνικό είδος που προτιμούν εκατομμύρια αναγνώστες σε όλον τον κόσμο. Πραγματικά πιστεύω ότι οι περιπέτειες της «Μποκανέρα» δίνουν μια νέα πνοή στο Μεσογειακό νουάρ. Η Μισέλ Πεντινιελί είναι η καινούργια μας φίλη που μας προσφέρει με μετρημένες δόσεις σασπένς, χιούμορ, και κοινωνικής παρατήρησης την πρώτη της αυτή ιστορία και μας βάζει στο τριπάκι να περιμένουμε τα επόμενα.
Γιάννης Καφάτος
Πληροφορίες από το οπισθόφυλλο του βιβλίου
Λίγα λόγια για το βιβλίο
Αν πιστέψουμε τους κατοίκους της υπόλοιπης Γαλλίας, στη Νίκαια βρίσκουμε ήλιο, θάλασσα, τουρίστες, συνταξιούχους και φασίστες. Συναντάμε όμως και την Ντιου Μποκανέρα. Πενηντάρα, χωρίς παιδιά, αγαπά τον καφέ και πάσχει από αϋπνίες. Είναι ιδιωτική ντετέκτιβ και φορά αρβύλες, είναι αστεία και θαρραλέα, με μια δόση μελαγχολίας. Μια μέρα, ένας άντρας με αγγελική μορφή τής ζητά να ερευνήσει τον θάνατο του συντρόφου του. Λίγες μέρες μετά, δολοφονείται και ο ίδιος. Η Ντιου Μποκανέρα θα κάνει άνω-κάτω την πόλη για να ανακαλύψει τον ένοχο. Μια πόλη πλουσίων σε πλήρη ανοικοδόμηση, με μεγάλη οικονομική ανάπτυξη και βαθιές κοινωνικές αντιθέσεις, όπου οι γκέι, οι φτωχοί και οι μετανάστες, παρά τις μορφές αλληλεγγύης που αναπτύσσονται, έρχονται αντιμέτωποι με την καχυποψία και την εχθρότητα.
Λίγα λόγια για τη συγγραφέα
Η Μισέλ Πεντινιελί, ιταλο-κορσικανικής καταγωγής, γεννήθηκε στη Νίκαια της Γαλλίας το 1968. Εργάστηκε για χρόνια ως δημοσιογράφος στο Παρίσι. Ζει στη Νίκαια. Το Μποκανέρα, που τιμήθηκε με το βραβείο Lion Noir στο φεστιβάλ αστυνομικού βιβλίου του Neuilly-Plaisance, είναι το πρώτο βιβλίο της σειράς νουάρ μυθιστορημάτων σε πολιτικό φόντο, με πρωταγωνίστρια την ιδιωτική ντετέκτιβ Ντιου Μποκανέρα. Με ύφος χιουμοριστικό καθώς και έντονα κριτικό για τα κακώς κείμενα της πόλης της, η συγγραφέας μιλά για τις ανισότητες, την ομοφοβία, την πατριαρχική βία, την Άκρα Δεξιά, τους μετανάστες, αλλά και τις εστίες αντίστασης και αλληλεγγύης που δημιουργούνται.
H φωτογραφία της συγγραφέως είναι από το Instagram
