«Πού τη θυμήθηκες την Εντολή;» με ρώτησε κάποιος γνωστός.
Και μου ήρθε αμέσως στο μυαλό εκείνη η φράση της Διδώς Σωτηρίου από το βιβλίο, που ακούγεται και στην παράσταση:
«Η Μεσόγειος είναι μια θάλασσα για νεκροφόρες.»
Μια φράση γραμμένη πενήντα χρόνια πριν, που παραμένει ανατριχιαστικά επίκαιρη.
Ίσως κάπως έτσι να τη «θυμήθηκα».
Η ιστορία του Μπελογιάννη – καταχωρημένη στο μυαλό πολλών ως μια ιστορία που αφορά μόνο το κόμμα του οποίου ήταν μέλος και βολικά κλεισμένη σ’ αυτό το “ντουλάπι” – είναι ουσιαστικά μια ιστορία που αφορά τον αγώνα κάθε ελεύθερου ανθρώπου για αξιοπρέπεια, δικαιοσύνη, ανεξαρτησία.
Είναι μια ιστορία που συγκινεί και εμπνέει. Ένας αγώνας που συγκινεί και εμπνέει.
Μέχρι και σήμερα μας γοητεύει η ακλόνητη στάση ενός ανθρώπου που δεν φείδεται του προσωπικού κόστους που χρειάζεται να πληρώσει, προκειμένου να μην μετακινηθεί από τις πεποιθήσεις του.
Του ανθρώπου που έχει να διαλέξει ανάμεσα σε δύο δρόμους· ξέρει ότι ο ένας οδηγεί στον θάνατο, αλλά τον επιλέγει, γιατί ο άλλος έχει ως προαπαιτούμενο να αναιρέσει τον ίδιο του τον εαυτό. Του είναι αδύνατο να επιλέξει μια ζωή χωρίς αξιοπρέπεια.
Ο ίδιος έλεγε:
«Δεκάδες φορές μπήκε μπροστά μου το δίλημμα: Να ζω προδίδοντας τις πεποιθήσεις μου, την ιδεολογία μου, ή να πεθάνω, παραμένοντας πιστός σ’ αυτές. Πάντοτε προτίμησα το δεύτερο δρόμο και σήμερα τον ξαναδιαλέγω.»
Συχνά αναφέρουν πηγές πόσο επιβλητική, γοητευτική και έντονη παρουσία είχε ο Μπελογιάννης· πόσο όμορφα αγόρευε, πόσο ωραίος ήταν ο λόγος και το παράστημά του.
Μα πώς θα μπορούσε να είναι αλλιώς;
Πώς ένας άνθρωπος που μιλά για το δίκιο, για την ελευθερία, για την ομορφιά και τα μεγάλα της ζωής, να μην τα φέρει όλα αυτά επάνω του;
Ο Μπελογιάννης έμεινε στην ιστορία γι’ αυτόν τον αγώνα, για το ανάστημα — για τον τρόπο που στάθηκε απέναντι στον θάνατο, για το χαμόγελό του, για τη γνώση ότι δεν υπερασπιζόταν μόνο μια ιδεολογία, αλλά την ίδια την αξιοπρέπεια του ανθρώπου.
Και σήμερα, σε μια στιγμή της ιστορίας που και πάλι “στενεύουν τα περάσματα”, που το άδικο πληθαίνει, η μορφή του Μπελογιάννη επιστρέφει σαν σημάδι αξιοπρέπειας και δύναμης απέναντι στον φόβο.
Όχι ως ήρωας από το παρελθόν, αλλά ως υπενθύμιση του τι σημαίνει να
μην υποχωρείς.
Σήμερα, πολύ κοντά μας, στα νερά της Μεσογείου, ένας λαός αποκλεισμένος από στεριά και θάλασσα, επίσης μας θυμίζει τι σημαίνει να μην υποχωρείς.
Εκατομμύρια άνθρωποι βγήκαν πρόσφατα στους δρόμους για να σταθούν στο πλευρό της Παλαιστίνης· της Παλαιστίνης που φαντάζει αδύναμη, ετοιμόρροπη, αποκλεισμένη και αβοήθητη, αλλά στέκεται όρθια.
Ίσως πολλοί απ’ αυτούς, μέχρι χθες, να μην γνώριζαν τι ακριβώς συμβαίνει εκεί.
Αλλά σήμερα κάτι τους συγκίνησε, κάτι τους ξύπνησε.
Τι μπορεί να είναι αυτό;
Ότι στέκεται όρθια. Ότι δεν υποχωρεί.
Γιατί πάντα θα μας αγγίζει η γενναιότητα του αδύναμου απέναντι στον πανίσχυρο — εκείνου που τολμά να σταθεί, να μιλήσει, να ρισκάρει, ακόμη κι όταν ξέρει πως μπορεί να χάσει.
Εκείνου που δεν ψαλιδίζει τις πεποιθήσεις του για να χωρέσει σ’ έναν κόσμο πιο βολικό.
Εκείνου που πιστεύει στη νίκη, στο δίκαιο, εκείνου που χαμογελά απέναντι στον θάνατο.
Έτσι κάπως τη θυμήθηκα την Εντολή.
Η Μεσόγειος παραμένει μια θάλασσα για νεκροφόρες, κι ενώ τα άδικα συστήματα μας γεμίζουν ηττοπάθεια, απέναντι στο καλά ενορχηστρωμένο άδικο, αναζητούμε, ελπίζουμε, θαυμάζουμε και εμπνεόμαστε από τους Μπελογιάννηδες.
Γιατί στρέφουμε πάντα τα μάτια στο φως.
Νάντια Δαλκυριάδου
Info:
Διδώ Σωτηρίου
“Εντολή”
Διασκευή – Σκηνοθεσία:
Νάντια Δαλκυριάδου
2η χρονιά παραστάσεων
Πρεμιέρα:
Σάββατο 8 Νοεμβρίου στις 21.15
Παραστάσεις:
Σάββατο 21:15 και Κυριακή 20:15
Θέατρο Noūs – Creative space
(Τροίας 34, Αθήνα)
Ηλεκτρονική προπώληση:
https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/entoli-tis-didos-sotiriou-2os-xronos
Προσφορά Προπώλησης: 10€
[για τα 100 πρώτα εισιτήρια]
Η «Εντολή», μια παράσταση που άφησε έντονο αποτύπωμα κατά την περασμένη χειμερινή καλλιτεχνική περίοδο και έφερε στο προσκήνιο συζητήσεις γύρω από την ιστορία και την πολιτική, επιστρέφει από 8 Νοεμβρίου στη σκηνή του θεάτρου Nous.
Τη σκηνοθεσία και τη θεατρική διασκευή του εμβληματικού έργου της σπουδαίας Διδώς Σωτηρίου υπογράφει η Νάντια Δαλκυριάδου.
Το βιβλίο της Διδώς Σωτηρίου βασίζεται σε αυτοβιογραφικό υλικό και έχει ως κεντρικό θέμα τη σύλληψη, τις δύο δίκες και την εκτέλεση του Νίκου Μπελογιάννη με την κατηγορία της κατασκοπείας. H ιστορία ξεκινά όταν η Διδώ Σωτηρίου μέσα σε συνθήκες παρανομίας έρχεται σε επαφή με τον Μπελογιάννη με τον οποίο διατηρεί σχέση η αδερφή της Έλλη Παππά. Γρήγορα όμως η Διδώ Σωτηρίου παραμερίζει τη μυθιστορηματική αφήγηση και προχωράει στην δημοσιογραφική κάλυψη της δίκης, με πρακτικά, επιστολές και άρθρα εφημερίδων της εποχής.
Έξι αυτόπτες μάρτυρες της ιστορίας μας μεταφέρουν από τις ανέμελες κουβέντες και τις πολιτικές διαφωνίες ως τις υπόγειες φυλακές, τους δρόμους της Αθήνας, τις αίθουσες δικαστηρίων και τις εκτελέσεις.
250.000 γραπτά μηνύματα, τηλεγραφήματα και επιστολές, μέσα σε μια εβδομάδα απ’ όλο τον κόσμο για να αποτραπεί η εκτέλεση του “ανθρώπου με το γαρύφαλλο”. Του ανθρώπου που “δεν θυσίασε τίποτα από την τιμή και την ελπίδα μας για ένα αύριο φωτεινό. Χαμογελούσε…”.
“Το χαμόγελο σου Νίκο Μπελογιάννη δε θα μπορέσει κανείς να μας το πάρει πίσω. Δεν ήσουν ένας άνθρωπος, μα μια γενιά. Ένα κίνημα που νίκησε την ήττα του.”
Σκηνοθετικό Σημείωμα
Γιατί σήμερα η ιστορία του Μπελογιάννη; Πιστεύω πως σήμερα, σε έναν κόσμο διαρκώς μεταβαλλόμενο ως προς τις αξίες και τα ιδανικά του, η ιστορία του Μπελογιάννη θέτει το υψηλό ερώτημα αν αξίζει να παραμείνει κανείς αλύγιστος, αμετανόητος και ανυποχώρητος τη στιγμή μάλιστα που η ήττα φαίνεται σίγουρη. Η ιστορία του Μπελογιάννη είναι συγκλονιστική καθώς μας παρουσιάζει πως οι δυνάμεις που επικράτησαν στη μετεμφυλιακή Ελλάδα χρησιμοποίησαν κάθε τρόπο για να τον εξοντώσουν κι αυτός βάδισε προς το εκτελεστικό απόσπασμα με σταθερό βήμα, χαμογελώντας στη ζωή με περηφάνια.
Στο πρόσωπό του βλέπουμε μια γενιά που νίκησε την ήττα της. Νομίζω πως δεν είναι τυχαίο, ότι 70 χρόνια μετά από την εκτέλεσή του, η προσωπικότητα του Μπελογιάννη εμπνέει και συγκινεί.
Με το βλέμμα στραμμένο στο μεγάλο, το ωραίο, το συγκλονιστικό.
“Το μεγάλο, μου ‘γραφε, είναι να βρίσκεσαι μέσα στον αγώνα για μια καλύτερη ζωή, να αγωνίζεσαι στην πρώτη γραμμή. Όποιος δεν το κάνει, σέρνεται πίσω απ’ τη ζωή δειλά κι αναποφάσιστα. Το ωραίο είναι η δημιουργία και καθετί που πλουτίζει τη ζωή, η τέχνη, η επιστήμη. Το συγκλονιστικό είναι μια αγάπη σαν τη δική μας.”
Συντελεστές:
Διασκευή – Σκηνοθεσία – Δραματουργία: Νάντια Δαλκυριάδου
Βοηθός Σκηνοθέτη: Μαρία Απατσίδου
Β’ Βοηθός Σκηνοθέτη: Ελένη Παναγιωτακοπούλου
Σκηνικά – Κοστούμια: Γεωργία Μπούρδα
Φωτισμοί: Γιώργος Ψυχράμης
Επιμέλεια Κίνησης και χορογραφία: Μαρίνα Μαυρογένη
Βοηθός χορογράφου: Μαριάννα Σολωμονίδου
Μουσική επιμέλεια και σύνθεση: Οδυσσέας Γκάλλιος
Σχεδιασμός Αφίσας: Στέφανος Μιχαηλίδης
Φωτογραφίες: Αγάπη Καλογιάννη
Τρέιλερ: Φανούριος Καζάκης, Αγάπη Καλογιάννη
Υπεύθυνοι Επικοινωνίας: Μαριάννα Παπάκη, Νώντας Δουζίνας Παραγωγή: ΚΑΡΑΚ ΑΜΚΕ
Ηθοποιοί: Ξένια Αλεξίου, Ειρήνη Αμπουμόγλι, Άρης Μπαταγιάννης, Σταύρος Μόσχης, Ήρα Ρόκου/Δώρα Χάγιου (διπλή διανομή), Δημήτρης Χατζημιχαηλίδης
Έγραψαν για την παράσταση:
«Η ερμηνευτική δεινότητα των ηθοποιών γίνεται σαφής κυρίως στα σημεία που οι ήρωες συντρίβονται – χωρίς να συνθλιβούν – υπό το βάρος των καταιγιστικών γεγονότων.» [palcoscenico.gr, Διονύσης Μαλαπέτσας]
«Η παράσταση διατηρεί το ενδιαφέρον του θεατή και εμπνέει με τις εξαιρετικές σκηνές της έναρξης, του χορού με τα φορέματα, αλλά και την δραματική παράσταση του δημοτικού τραγουδιού “Ο Δήμος και το καριοφίλι του”». [Νάγια Παπαπάνου, Boem Radio]
«Κάθε στιγμή στο έργο είναι μια υπαρξιακή μάχη, όπου η συλλογική μνήμη και η ατομική ευθύνη μπλέκονται σε έναν διαρκή χορό…» [thessculture.gr, Ευθύμιος Ιωαννίδης]
«…Έξι αυτόπτες μάρτυρες … μετατρέπονται σε ιστορικά πρόσωπα με απίστευτη ερμηνευτική ευλυγισία, αλλάζουν ρόλους, κινούνται με φυσικότητα…» [Theatromania.gr]
«Η σκηνοθετική της γραμμή ζωντανή και ρέουσα, γεμάτη φαντασία κι ευρηματικότητα… μετατρέπει τις ξύλινες κατασκευές σε φυλακές, σε πάρκα, σε δάση και σε βουνά…» [θέατρο.gr, Λένα Σάββα]
«…η Νάντια Δαλκυριάδου… προσθέτει στοιχεία από την αρχαία ελληνική τραγωδία, πλαισιωμένα στο σήμερα και κεντρίζει το νευρικό σύστημα του θεατή… μέσω της διαρκούς κίνησης και της πίστης στην ιδέα των ηθοποιών.» [zeitgeist.gr, Άλκης Φιτσόπουλος]
«Σε επίπεδο σκηνοθεσίας, η άξια Νάντια Δαλκυριάδου που επίσης επιμελήθηκε τη δραματουργική επεξεργασία, προσέγγισε το έργο με σύγχρονη, αφαιρετική ματιά, προσφέροντας ένα ενδιαφέρον σκηνικά αποτέλεσμα με προσωπική σφραγίδα» [kulturosupa.gr, Πίτσα Στασινοπούλου]
«Εξαιρετική σκηνοθεσία και εξαιρετικές ερμηνείες σε μία άκρως απαιτητική παράσταση. Απαιτητική και από σωματική και από πνευματική πλευρά» [koukidaki.gr, Εύη Ρούτουλα]
Info:
Τοποθεσία: Θέατρο Noūs – Creative space, Τροίας 34, Αθήνα
Ημερομηνία: Πρεμιέρα: Σάββατο 8 Νοεμβρίου 2025, ώρα: 21.15. Ημέρες και ώρες: Σάββατο 21:15 και Κυριακή 20:15
Πληροφορίες: Τηλ.: 2108237333, 6944189698, 6943224305
Τιμές εισιτηρίων: 15€ κανονικό, 12€ Φοιτητικό, Ανέργων, 60+, 10€ ομαδικές κρατήσεις άνω των 10 ατόμων
Προσφορά Προπώλησης: 10€
[για τα 100 πρώτα εισιτήρια]
Ηλεκτρονική προπώληση: More.com
https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/entoli-tis-didos-sotiriou-2os-xronos
