Μερικές φορές η ζωή μας αλλάζει, μπολιάζεται από τις ζωές των άλλων που αγαπήσαμε, λατρέψαμε, λαχταρίσαμε, χάσαμε.
Διάβασα το βιβλίο «Ο κλέφτης των τετραδίων» του Gianni Solla (Εκδόσεις Πατάκη) σε μετάφραση Δήμητρας Δότση σε λιγότερο από 20 ώρες. Πήγα στο γραφείο πιο αργά από την ώρα που συνήθως φτάνω γιατί δεν μπορούσα να το κλείσω. Ο κόσμος και τα συναισθήματα που γέννησε η φαντασία του συγγραφέα δεν… συγχωρούν αποχωρήσεις!
Η σκληράδα του μικρού χωριού συμβαδίζει με την απλότητα στη σκληρή καθημερινότητα των πιστών στο φασιστικό κόμμα χωρικών. Το πόσο «φασίστες» είναι θα φανεί στην πορεία της ανάγνωσης. Εκείνο όμως που έχει σημασία είναι ότι αγράμματοι άνθρωποι πιστεύουν και δέχονται αυτό που τους λένε. Πιστεύουν κι ας ότι οι Εβραίοι έχουν γαμψές μύτες όπως τους έλεγαν στα σχετικά φυλλάδια. Γιατί στο Τόρα ε Πιτσίλλι το καθεστώς Μουσολίνι έφερε μια ομάδα Εβραίων από τη Νάπολη, που φυσικά είδαν όλοι ότι δεν έχουν γαμψές μύτες.
Ποια η συνάφεια των ιστορικά αποσυνάγωγων Εβραίων, την εποχή που ο Χίτλερ ετοίμαζε την «τελική λύση» στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, με τον μοναχικό, κουτσό φύλακα των γουρουνιών, το νεαρό αγόρι που ο πατέρας του μείωνε και ταπείνωνε σε κάθε ευκαιρία;
Ο Νίκολας, ο όμορφος νεαρός Εβραίος που εκτοπίζεται με τον πατέρα του στο χωριό γίνεται αχώριστος φίλος με τον Ντάβιντε, τον μικρό, κουτσό φύλακα των γουρουνιών, και την Τερέζα, τη δυναμική κόρη του ιδιοκτήτη του μικρού εργοστασίου κατασκευής σχοινιών.
Μια τριάδα που εύκολα τη λες και «αγία» αφού αγάπη και η τρυφερότητα που αναπτύσσεται μεταξύ τους, τους καθιστά μια από τις καλύτερες λογοτεχνικές παρέες που μου έχει παρουσιαστεί εδώ και πολλά χρόνια σε σελίδες βιβλίου.
Ο Gianni Solla φτιάχνει τόσο ζωντανούς χαρακτήρες, πλούσιους σε συναισθήματα και στήνει μια σπουδαία ιστορία αγάπης, αποδοχής και φιλίας.
Το περιβάλλον φυσικό αλλά και κοινωνικό καθορίζει τους χαρακτήρες ή έχουν περιθώριο επιλογών που θα τους κάνουν τους άλλους ανθρώπους που μεταμορφώνονται όσο προχωράει ο χρόνος, ή αν θέλετε η πλοκή.
Ο συγγραφέας με μαεστρία στήνει τους κεντρικούς χαρακτήρες ενώ την ίδια ώρα μιλάει για την πολιτική, κοινωνική και αισθητική κατάσταση της μεταπολεμικής Νάπολης.
«Ο κλέφτης των τετραδίων» αν ήταν ταινία θα έπρεπε να γυριστεί ως ένα αριστούργημα του Ιταλικού ρεαλισμού. Η λογοτεχνία συνομιλεί με τον θεατρικό λόγο και τελικά έχουμε ένα βιβλίο που είναι προκλητικά αληθινό χωρίς προκλητικά φτιασιδώματα. Οι ανατροπές προκύπτουν φυσικά. Δεν πρόκειται για ανατροπές τύπου σαρωτικών αστυνομικών μυθιστορημάτων. Είναι οι αλλαγές που κι εσύ κι εγώ υφιστάμεθα όσο περνάει ο καιρός και αλλάζουμε. Μας εκπλήσσουν αλλά είναι φυσιολογικές.
Έλεγα στην αρχή ότι μερικές φορές η ζωή μας αλλάζει, μπολιάζεται από τις ζωές των άλλων που αγαπήσαμε, λατρέψαμε, λαχταρίσαμε, χάσαμε. «Ο κλέφτης των τετραδίων» είναι τρεις ιστορίες που τελικά αποτελούν τη ζωή του κεντρικού ήρωα που κουβαλάει μέσα του τους άλλους δύο.
Τρυφερό, νοσταλγικό, χειμαρρώδες, άγριο και ονειρικό. Αυτό είναι το μυθιστόρημα του Gianni Sollap που απολαμβάνουμε χάρη στην πηγαία μετάφραση της Δήμητρας Δότση (πρόσφατα βραβευμένης με το Κρατικό βραβείο Μετάφρασης 2026).
Αφεθείτε στη μαγεία της αλήθειας του κλέφτη των τετραδίων.
Γιάννης Καφάτος
Διαβάστε ένα απόσπασμα:
kleftis-ton-tetradion-
