Η 33η Ολυμπιάδα που φιλοξενείται στο Παρίσι είναι γεγονός. Από χθες, η καρδιά των Ολυμπιακών Αγώνων χτυπά στην καρδιά του Παρισιού, της πόλης του έρωτα, της πόλης του φωτός.
100 χρόνια μετά, οι Γάλλοι έφεραν την Ολυμπιάδα στην πόλη που γεννήθηκε ο εμπνευστής της Αναβίωσης των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων, Pierre de Cubertin. Κατά κάποιον τρόπο συνδεόμαστε άρρηκτα για άλλη μια φορά με τους Γάλλους…. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες είναι γέννημα θρέμμα Ελληνικοί αλλά οι Γάλλοι κατάφεραν το 1896 να αναβιώσουν τους αγώνες, τα ιδανικά, το Ευ αγωνίζεσθαι και την προσπάθεια για Ειρήνη σε όλο τον κόσμο.
Φτάσαμε όμως στο 2024, στην 33η Ολυμπιάδα και το Παρίσι. Με μια τελετή έναρξης εντελώς διαφορετική από όλες όσες έχουμε παρακολουθήσει μέχρι σήμερα. Μια τελετή έναρξης που για πρώτη φορά ΔΕΝ πραγματοποιήθηκε μέσα σε ένα στάδιο αλλά χρησιμοποιήθηκε όλη τη εμβληματική πόλη του Παρισιού σαν ένα τεράστιο στάδιο με φυσικά σκηνικά.
Η τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού 2024 ξεκίνησε λίγο μετά τις 20:30 (ώρα Ελλάδας) σε ένα βροχερό σκηνικό. Ναι μεν συνηθισμένο για την πόλη του φωτός πλην όμως όχι τόσο βολικό για τους διοργανωτές της τελετής έναρξης. Τίποτε δεν πτόησε όμως κανέναν από τους συμμετέχοντες που υπό καταρρακτώδη βροχή μας παρουσίασαν μια καταπληκτική έναρξη δομημένη, με πολλούς συμβολισμούς, με ένταση, ρυθμό, παντρέυοντας το χθες με το σήμερα, την τέχνη με την τεχνολογία, το κλασικό με το σύγχρονο.
Μαζί με μια παρέα φίλων αποφασίσαμε να παρακολουθήσουμε την τελετή έναρξης στον φιλόξενο και πάντα εξαιρετικά οργανωμένο κήπο του ΚΠΙΣΝ. Πάνω στο γκαζόν με ένα αεράκι να φυσάει επιτέλους περιμέναμε την έναρξη της μετάδοσης στην γιγάντια οθόνη που είχε στηθεί στο χώρο. Εκεί, μαζί μας και η Σοφία Μπεκατώρου, η χρυσή (2004) και χάλκινη (2008) Ολυμπιονίκης μας, ένα κορίτσι σύμβολο, που με περίσσια αγάπη φωτογραφιζόταν με μικρούς και μεγάλους στο σκηνικό που είχαν τοποθετήσει οι υπέυθυνοι του χώρου.
Η μετάδοση ξεκίνησε ένα βίντεο που έδειχνε τον κωμικό Νταμέλ Ντεμπουζέ (Djamel Debbouze) να μπαίνει στο Stade de France με την Ολυμπιακή Φλόγα πριν τη δώσει σε ένα Γάλλο σύμβολο, τον Ζινεντίν Ζιντάν. Υπό τον ήχο της μουσικής μιας ταινίας του Ζακ Τατί, ο πρώην Νο.10 των «Μπλε» ξεκίνησε μια παριζιάνικη οδύσσεια, συμπεριλαμβανομένου του metro όπου «εγκλωβισμένος» σε ένα βαγόνι, παρέδωσε σε τρία παιδιά την φλόγα για να την μεταφέρουν μέσα από τις υπόγειες στοές του Παρισιού στον τελικό της προορισμό.
Η παρέλαση των αθλητών ξεκίνησε από νωρίς και μάλιστα με τον πλέον πρωτότυπο τρόπο όπως είχαμε άλλωστε ενημερωθεί εδώ και μέρες: Ο Σηκουάνας, το εμβληματικό ποτάμι του διαρρέει την πόλη του Παρισιού μετατράπηκε ουσιαστικά σε στάδιο μεταφέροντας από τη γέφυρα Αούστερλιτς (Austerlitz) μέχρι το Τροκαντερό, 6.800 αθλητές και 205 αποστολές, επιβιβασμένες σε 85 σκάφη. Οι αθλητές άρχισαν να κατεβαίνουν το ποτάμι κατά τη διάρκεια μιας άνευ προηγουμένου παρέλασης, κάτω από συνεχή βροχή -που με το πέρασμα της ώρας ολοένα και δυνάμωνε. Η Ελληνική συμμετοχή φυσικά έπλευσε με το πρώτο πλοιάριο και τον Γιάννη Αντετοκουνμπο με την Αντιγόνη Ντισπριώτη σημαιοφόρους της αποστολής μας. Ο γάλλος σκηνοθέτης ωστόσο «έχασε» πλάνο και ο Γιάννης ήταν πίσω από τη σημαία…
Στη γέφυρα που βρίσκεται στα ανατολικά της πρωτεύουσας εμφανίζεται το Ολυμπιακό σύνθημα «Πιο γρήγορα, ψηλότερα, πιο δυνατά, μαζί»
Πίσω από το σκάφος που μετέφερε την ελληνική αποστολή, ακολούθησε εκείνη των προσφύγων, που στο Παρίσι μετράει 37 μέλη και ακολούθησαν όλες οι άλλες αποστολές αλφαβητικά με το γαλλικό αλφάβητικο.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι τα σκάφη που μετέφεραν τους αθλητές ήταν εξοπλισμένα με κάμερες που επέτρεπαν σε όσους παρακολουθούν στην τηλεόραση ή το τηλέφωνό τους να βλέπουν από κοντά. Οι τρεις τελευταίες αποστολές ήταν η Αυστραλία (φιλοξενεί τους Αγώνες του 2032), οι ΗΠΑ (φιλοξενεί το 2026) και τη Γαλλία (χώρα υποδοχής).
Μετά τη γέφυρα Αούστερλιτς, η παρέλαση πέρασε τον καθεδρικό ναό της Παναγίας των Παρισίων (Notre-Dame de Paris) και έφτασε κοντά στον Πύργο του Άιφελ, αφού πέρασε κάτω από γέφυρες και πύλες, συμπεριλαμβανομένων των Πον ντεζ Αρ (Pont des Arts) και Πον νεφ (Pont Neuf), και κοντά σε πολλά από τα ορόσημα της γαλλικής πρωτεύουσας.
Εξαιρετική ήταν η ιδέα των διοργανωτών να «σπάσουν» την παρέλαση σε τμήματα και ενδιάμεσα να εκτυλίσσεται το καλλιτεχνικό πρόγραμμα. Έτσι λοιπόν πριν την συμπλήρωση της πρώτης μισής ώρας των παρελάσεων, εμφανίστηκε στο πρώτο αστέρι της βραδιάς, η υπέρλαμπρη Lady Gaga, τραγουδώντας διασκευασμένο το «My thing in feather» της Zizi Jeanmaire, κοντά στον καθεδρικό ναό της Παναγίας των Παρισίων.
Η μεγάλη έκπληξη έγινε όταν οι Gojira, ένα γαλλικό metal συγκρότημα με διεθνή αύρα, συνεργάστηκαν με τη Γαλλοελβετίδα τραγουδίστρια όπερας Marina Viotti για να ερμηνεύσουν το “Ah! Ca ira”, ένα γαλλικό τραγούδι που χρονολογείται από την εποχή της Γαλλικής Επανάστασης.
Εξαιρετική επίσης η στιγμή που 60 μουσικοί από τη ορχήστρα της Γαλλικής Ρεπουμπλικανικής Φρουράς και 36 ερμηνευτές από τη χορωδία του γαλλικού στρατού, η Γαλλίδα σουπερ ποπ σταρ Άγια Νακαμούρα -στην οποία είχε επιτεθεί η Μαρί Λεπέν – παρουσιάστηκε στην στη Pont des Arts, μια γέφυρα που συνδέει το Ινστιτούτο της Γαλλίας με το Μουσείο του Λούβρου, ενώνοντας τον ακαδημαϊκό κόσμο και τις τέχνες, συνδέοντας το κλασικό με το σύγχρονο τραγούδι. Ντυμένη με ένα χρυσό φόρεμα του οίκου Dior, ξεκίνησε «παντρεύοντας» δύο επιτυχίες του Σαρλ Αζναβούρ, For me formidable και το La Bohême.
Εκπληκτικό ήταν το επόμενο στάδιο της τελετής… Στον καθεδρικό ναό της Παναγίας των Παρισίων, που καταστράφηκε από μια γιγαντιαία πυρκαγιά το 2019, παρουσιάστηκε μια μοναδική παράσταση. Καλλιτέχνες χόρεψαν πάνω στις σκαλωσιές του καθεδρικού ναού που πρόκειται να ανοίξει ξανά τις πόρτες του στις 8 Δεκεμβρίου 2024 μετά από μεγάλες εργασίες αποκατάστασης θέλοντας με αυτόν τον τρόπο να εντάξουν οι διοργανωτές τη θέληση του Γαλλικού λαού αλλά και να μην «κρύψουν» το γιγαντιαίο έργο για την αποκατάσταση του σπουδαίου ναού.
H σκηνή Sororité ήταν η έκτη της βραδιάς η οποία άνοιξε με την mezzo soprano Αξέλ Σεν Σιλέ τραγούδώντας την Μασσαλιώτιδα, τον εθνικό ύμνο της Γαλλιάς από την κορυφή ενός ακόμα εμβληματικού κτιριού, κρατώντας μια σημαία με το μπλε και το λευκό χρώμα ενώ το φόρεμά της «συμπλήρωνε με λευκό και κόκκινο τα χρώματα της Γαλλικής σημαίας!
Στην πορεία εμφανίστηκαν από το «σκοτάδι στο φως» δέκα αγάλματα γυναικών σε χρυσό, όπως η Αλις Μιλιάτ, Ζιζέλ Χαλιμί ή η Σιμόν ντε Μποβουάρ.
Οι παρελάσεις των αθλητών συνεχίζονταν με διαλλείματα κρατώντας έτσι το ενδιαφέρον των εκατομμυρίων τηλεθεατών αλλά και των πάνω από 300.000 θεατών που βρέθηκαν κατά μήκος του Σικουάνα για να παρακολουθήσουν αυτήν την εξαιρετικά πρωτότυπη τελετή έναρξης παρόλο που – επαναλαμβάνουμε – η βροχή έπεφτε με δύναμη ακατάπαυστα.
Την εμφάνισή του έκανε και ο rapper της δεκαετίας του ’90 Rim’K ενώ σίγουρα ξεχωριστή στιγμή ήταν το video στο οποίο εμφανίστηκαν τα διάσημα Minions να κλέβουν τη «Μόνα Λίζα», ενώ υπήρξε μια ιδιαίτερη επιδειξη μόδας κατά μήκος της γέφυρας των Τεχνών. Νέοι σχεδιαστές μόδας παρουσίαζαν τις δημιουργίες τους δίνοντας με το δικό τους τρόπο το «παρόν» στην τελετή έναρξης. Οι διοργανωτές μας έδειξαν επίσης την Ολυμπιακή φλόγα να περνά μέσα από τα εργαστήρια της LUIS VUITTON όπου κατασκευάστηκαν ειδικά κουτιά όπου μέσα σε αυτά θα παραδίδονται τα Ολυμπιακά μετάλλια ενώ στη συνέχεια μας έδειξαν και το εργαστήριο όπου ετοιμάστηκαν όλα τα μετάλλια, το ίδιο εργαστήριο που δημιουργήθηκαν τα μετάλλια για τις Ολυμπιάδες του 1896 (Αθήνα), του 1900 (Παρίσι) και του 1924 (Παρίσι)! Τα φετινά μετάλλιά περιέχουν μάιστα ψήγματα από το μέταλλο του Πύργου του Eiffel!
Στη συνέχεια από άλλο σημείο του ποτάμού παρακολουθήσαμε απεικονίσεις της Γαλλίας που μοιάζουν με καρτ ποστάλ, ενώ σε μία τεράστια σειρά στις όχθες του Σηκουάνα υπήρχαν χορευτές καμπαρέ Μουλεν Ρουζ (Moulin Rouge).
Η τελετή συνεχίστηκε και το τελευταίο της τμήμα ήταν πραγματικά μυσταγωγικό. Ένα μεταλλικό άλογο «έτρεχε» πάνω από τα νερά του Σικουάνα με έναν μυστηριώδη αναβάτη να φτάνει στο Τροκαντερό και να παραδίδει την Ολυμπιακή σημαία στην επιτροπή. Ο Ολυμπιακός Ύμνος με τους στίχους του Κωστή Παλαμά σε μουσική που συνέθεσε ο Σπύρος Σαμάρας για τους πρώτους συγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896 τραγουδήθηκε μεταφέροντας το μύνημα σε όλο τον πλανήτη ενώ ακολούθησαν οι καθιερωμένες ομιλίες των διοργανωτών, του Προέδρου της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής αλλά και του Προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν.
Ο Ζιντάν παρέδωσε την φλόγα στον «πιο Γάλλο ξένο» τενίστα Ράφα Ναδάλ ο οποίος μπήκε σε σκάφος και μαζί με την Σερένα Γουίλιαμς, τον Καρλ Λιούις και την εμβληματική Νάντια Κομανέτσι την μετέφεραν στην προκυμαία δίπλα στο Λούβρο και την παρέδωσαν στην γαλλίδα ΝΟ1 τενίστρια Αμελί Μορεσμό. Από εκείνο το σημείο 24 λαμπαδηδρόμοι κράτησαν την Ολυμπιακή φλόγα, (Τόνι Πάρκερ, Κεϊτά, Χανκινκάν, Μικαέλ Γκιβού και αρκετοί ακόμα αθλητές) για να την παραδώσουν σε μια απίστευτα συγκινητική στιγμή στον γηραιότερο εν ζωή Γάλλος Ολυμπιονίκη της ποδηλασίας, ηλικίας 100 ετών, Σαρλ Κοστ για να φτάσουμε στο εντυπωσιακό φινάλε! Οι Γάλλοι είχαν κρατήσει επτασφράγιστο μυστικό το ποιος θα άναβε την ολυμπιακή φλόγα. Τελικά, οι Μαρί-Ζοσέ Περέκ (πρώην αθλήτρια στίβου, κορυφαία ολυμπιονίκης της χώρας) και Τέντι Ρινέ (τζουντόκα) ήταν αυτοί που το έπραξαν από κοινού στον κήπο του Κεραμεικού (Tuileries). Το άναμμα της φλόγας ήταν εξίσου εντυπωσιακό! Ο βωμός ήταν ένα αερόστατο που ανέβηκε στον ουρανού του Παρισιού, μόλις οι τελευταίοι λαμπαδηδρόμοι άναψαν τη φλόγα. Μια εξαιρετική, εμπνευσμένη ιδέα από τους γάλλους διοργανωτές που πραγματικά μας άφησε άφωνους!Η Ολυμπιακή φλόγα θα φωτίζει τον ουρανό του Παρισιού κάθε βράδυ για τις επόμενες 16 ημέρες! Ο κήπος του Κεραμεικού είναι ένας δημόσιος κήπος που βρίσκεται ανάμεσα στο Λούβρο και την πλατεία Κονκόρντ στο 1ο διαμέρισμα του Παρισιού της Γαλλίας. Δημιουργήθηκε από την Αικατερίνη των Μεδίκων ως κήπος του παλατιού του Κεραμεικού το 1564 και άνοιξε για το κοινό το 1667.
Κι όμως το φινάλε της βραδιάς έκρυβε κάτι ακόμα πιο συγκινητικό… Η Celine Dion τραγούδησε πάνω στον Πύργο του Άιφελ, 28 χρόνια μετά την ερμηνεία της στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ατλάντα. Η Καναδή ντίβα ντυμένη στα λευκά, ερμήνευσε την «Ωδή στην αγάπη» της Εντίθ Πιάφ δημιουργώντας ίσως την πιο συγκινητική στιγμή της τελετής έναρξης, θα τολμούσα να πω και την πιο σημειολογική. Είναι η πρώτη φορά που εμφανίστηκε σε κοινό (σε ολόκληρο τον πλανήτη για την ακρίβεια..) μετά την ανακοίνωση της κατάστασης της υγείας της… Μοναδικά συγκινητική στιγμή, δεν σταματήσαμε να δακρύζουμε παρακολουθώντας την!
Τελικά, τι έχω να πω για την τελετή; Τι να πει κανείς για την ιδέα, τη σύλλυψη, την υλοποίηση… Οι Γάλλοι κατάφεραν – υπό τρομοκρατικών απειλών μην το ξεχνάμε – να ετοιμάσουν ένα υπερθέαμα σημειολογίας, τέχνης, τεχνολογίας, ιστορίας, συναισθημάτων. Πάντρεψαν το χθες με το σήμερα, εκμεταλλεύτηκαν το μοναδικό σκηνικό της ίδιας της πόλης των Παρισίων για να μας παρουσιάσουν πραγματικά το Παρίσι που αγαπάμε. Τόλμησαν να βγάλουν τους Ολυμπιακούς αγώνες εκτός σταδίου με την πρωτότυπη πλωτή παρέλαση και με βασικό σκηνικό τον εμβληματικό πύργο του Αιφελ, την αιωρούμενη Ολυμπιακή φλόγα έδωσαν μαθήματα πολιτισμού σε ολόκληρο τον πλανήτη. Δεν χρειάζεται να κάνουμε μονίμως συγκρίσεις με την τελετή έναρξης που παρουσιάσε ο Δημήτρης Παπαϊωάννου στην Αθήνα το 2004. Δεν το βρίσκω ούτε σωστό, ούτε δίκαιο. Κάθε πόλη, κάθε πολιτισμός είναι διαφορετικός. Οι Ολυμπιακοί αγώνες είναι το ύψιστο αθλητικό γεγονός του πλανήτη. Πέρα από οποιαδήποτε άλλη «κριτική» θα ήταν καλύτερο να αναρωτηθούμε για τα βασικά ιδεώδη: Να υπάρχει εκεχειρία κατά τη διάρκεια των Αγώνων στους πολέμους που επικρατούν ανά τον πλανήτη, να τηρείται ο όρκος των αθλητών για το ευ αγωνίζεσθαι, την απαγόρευση ουσιών, να μην γίνεται μικροπολιτική με αφορμή τους αγώνες, να μην υπάρχουν τρομοκρατικές ενέργειες, να είναι προσβάσιμοι οι αγώνες σε όλους τους πολίτες. Εν τέλει να είναι μια πραγματική γιορτή του αθλητισμού…
Λουκάς Φωτόπουλος
Οι φωτο του άρθρου είναι απο το Instagram Celine Dion & Γιάννης Αντετοκούνμπο
