Λίγο πριν την πρεμιέρα της παράστασης «Τέλματα/Νεκροταφείο» του Κωνσταντίνου Αβράμη, στις 21 Μαρτίου στο ΠΛΥΦΑ, μιλήσαμε με την ηθοποιό Ελένη Νιωτάκη για το ιδιαίτερο αυτό σκηνικό εγχείρημα.
Η ίδια μάς αποκάλυψε τον τρόπο δουλειάς της παράστασης, τη σχέση της με τα κείμενα του Γάλλου νομπελίστα ποιητή, ενώ μοιράστηκε μαζί μας τα όνειρά της.
Συστήσου μας… Πώς ήσουν σαν παιδί, τι ήθελες να γίνεις όταν μεγαλώσεις, ποιες ήταν οι πρώτες σου θεατρικές εμπειρίες;
Τι σε συγκινεί στα κείμενα του André Gide;
Η περίπλοκη απλότητά τους. Αισθάνομαι πως όταν κανείς διαβάζει τα κείμενά του, αυτά φαίνονται σαν απλές ιστορίες, απολύτως κατανοητές όπως τα παραμύθια. Κι αυτό γιατί με την ιδιοφυή γραφή του, ο Gide καταφέρνει να κάνει τον καθένα κοινωνό των φιλοσοφικών κόσμων στους οποίους κατοικεί, χωρίς να απαιτεί κάποια προσπάθεια από εμάς. Με το κλείσιμο του βιβλίου ο αναγνώστης του δεν νιώθει ανόητος, ανεπαρκής ή εξαπατημένος, αλλά κινημένος με έναν τρόπο και σε έναν τόπο που δεν πρόλαβε να αντιληφθεί.
Ως παιδί ήμουν πολύ δραστήρια και πίστευα ότι στη ζωή καθένας μπορεί να πραγματοποιήσει όλα του τα όνειρα. Ήθελα να έχω καθημερινά ένα γεμάτο πρόγραμμα, να δοκιμάζω και να δοκιμάζομαι σε διάφορες δραστηριότητες, ενώ συγχρόνως μου άρεσε πολύ και το σχολείο. Από το πρώτο μάθημα θεατρικού παιχνιδιού που έκανα στο νηπιαγωγείο ανακοίνωσα στην οικογένειά μου πως όταν μεγαλώσω θα γίνω ηθοποιός και κάτι ακόμα που θα αποφάσιζα στη συνέχεια (για την ακρίβεια το αποφάσισα στην α’ γυμνασίου όταν ερωτεύτηκα τα αρχαία). Από τη θεατρική ομάδα του σχολείου, μεταπήδησα κατά τα φοιτητικά μου χρόνια στη θεατρική ομάδα “ΔρΥς” του ΕΚΠΑ και εν συνεχεία στη Δραματική Σχολή του Θεάτρου Τέχνης Καρόλου Κουν.
Τελειώνοντας τη σχολή είχα την πολύ μεγάλη χαρά να συμμετέχω στην παράσταση “Εκκλησιάζουσες – Η λαϊκή οπερέτα”, σε μετάφραση, λιμπρέτο και μουσική Σταμάτη Κραουνάκη και σκηνοθεσία Μαριάννας Κάλμπαρη, στη Λυρική Σκηνή. Μεταξύ άλλων επαγγελματικών συμμετοχών, το επόμενο καθοριστικό βήμα για μένα υπήρξε η έναρξη της συνεργασίας μας με τον Κωνσταντίνο Αβράμη και την παράσταση “αγωνία ιερή – στον αργαλειό της Εύας Palmer Σικελιανού”.
Πώς δούλεψες με τον σκηνοθέτη σου;
Με τον Κωνσταντίνο είναι η τρίτη μας συνεργασία μετά την “αγωνία ιερή” και το “/oRt I.” και λίγο πολύ έχουμε αποκτήσει, πλέον, έναν κοινό κώδικα. Για τα “ΤΕΛΜΑΤΑ/ΝΑΚΡΟΤΑΦΕΙΟ” ξεκινήσαμε από τον Νοέμβριο την ανάλυση/σύνθεση των κειμένων του Gide, των μεταφράσεων του Σεφέρη, των διακειμένων, της θεωρίας για να καταλάβουμε τι “λέμε” και τι θέλουμε να “πούμε”με αυτό το έργο. Έπειτα, ξεκινήσαμε μία μακρά διαδικασία δοκιμών-αναιρέσεων-νέων δοκιμών κ.ο.κ. πάνω στο λόγο, τις κινήσεις και τις χειρονομίες, στοιχεία που ενδιαφέρουν πολύ τον Κωνσταντίνο και αποτελούν για τη δουλειά του εργαλεία αστείρευτου πειραματισμού, με τη λογική της μεθόδου “δοκιμής-σφάλματος”. Ταυτόχρονα, το κομμάτι της σκηνογραφίας/ενδυματολογίας λειτούργησε για ακόμη μία φορά σαν ένας γρίφος που έπρεπε να λύσουμε για να καταλάβουμε τον “μύθο”. Καθετί που επιλέγεται να βρίσκεται επί σκηνής, τοποθετείται για να προσθέσει, να εξηγήσει, να φωτίσει από ανάγκη και όχι από φλυαρία. Το ίδιο συμβαίνει και με την μουσική, γι’ αυτό και ο Φάνης είχε ενεργή συμμετοχή στις συναντήσεις μας από την πρώτη ανάγνωση του κειμένου. Αυτό, όμως, που χαρακτηρίζει περισσότερο απ’ όλα τον τρόπο δουλειάς μας συνολικά, είναι ότι σε κάθε στάδιο της έρευνας δεν παύουμε να αμφισβητούμε και να επαναδιαπραγματευόμαστε όλες τις επιλογές μας, ώστε, στο τέλος -αν μπορούμε να πούμε ότι αυτό υπάρχει- όλα τα κομμάτια του παζλ να ενώνονται αρμονικά, δημιουργώντας μία προσεγμένη, εναργή, καθαρή εικόνα.
Ποιος είναι ο κεντρικός προβληματισμός της παράστασης;
Όλα τα ερωτήματα που εγείρονται γύρω από το ζήτημα του εαυτού που μας κατατρώγει.
Ο τίτλος της παράστασης φέρει ειρωνεία για το αδιέξοδο της ανθρωπότητας;
Ακριβώς. Η παράσταση, πέραν του ότι αφορά τη σύγκρουση δύο κόσμων, του σαλονιού με την ύπαιθρο, του καθωσπρεπισμού με τις ζωώδεις ενορμήσεις, του απολλώνιου με το διονυσιακό, τρέχει και σε δύο επίπεδα, αυτό των ακίνητων Τελμάτων και αυτό του Νεκροταφείου που λειτουργεί άλλοτε μεταφορικά και άλλοτε κυριολεκτικά, υποδεχόμενο οτιδήποτε παράγεται από τις μη προβλεπόμενες κινήσεις των Τελμάτων. Το ζήτημα τού αν είναι ηθελημένο, τεχνητό ή και αυθυποβαλλόμενο το αδιέξοδο που οδηγεί κάθε προσπάθεια (από)δράσης σε “θάνατο”, ή υπεράνθρωπα αναπόδραστο, παραμένει ανοιχτό.
Πώς ονειρεύεσαι τον εαυτό σου καλλιτεχνικά σε δέκα χρόνια;
Ασυμβίβαστο, δια βίου μαθητευόμενο και μετατοπισμένο. Θέλω να πιστεύω πως συν τω χρόνω δεν θα απωλέσω ούτε και θα παραβλέψω την ανάγκη μου να “λέω” μαζί με άλλους ιστορίες που προκύπτουν χάριν μιας εσωτερικής ταραχής, αμφισβήτησης και ώθησης, που στο επίπεδο τόσο του περιεχομένου όσο και της παράστασής τους αφορούν και απασχολούν τους αποδέκτες τους και καταφέρνουν -έστω και ανεπαίσθητα- να τους μετακινούν.
Τέλματα – Νεκροταφείο – Πληροφορίες:
Πρεμιέρα Παρασκευή 21 Μαρτίου 2025
και για 12 μόνο παραστάσεις μέχρι 13/4
Ημέρες και ώρες: Παρασκευή και Σάββατο στις 21:00, Κυριακή στις 20:00
στο ΠΛΥΦΑ 7Γ (Κορυτσάς 39, Βοτανικός)
διάρκεια: 90 λεπτά
εισιτήρια: κανονικό 16€, μειωμένο 13€
Προπώληση: https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/telmata/nekrotafeio/
Συντελεστές:
Έρευνα, Δραματουργία, Σκηνοθεσία: Κωνσταντίνος Αβράμης
Βοηθός σκηνοθέτη: Ελένη Νιωτάκη
Μουσική, Sound design: Φάνης Σακελλαρίου
Φωτογραφίες, βιντεοσκόπηση, light design: Χαράλαμπος Ιωαννόπουλος
Σκηνογραφία, Ενδυματολογία: Ραφαηλία Γύφτου, Ελένη Νιωτάκη
Διαχείριση social media: Κατερίνα Κυπραίου
Επικοινωνία: Γιώτα Δημητριάδη
Βοηθός παραγωγής: Ναταλία Λουιζάκη
Παραγωγή: Εταιρεία Θεάτρου Πρόταση
Ερμηνεύουν: Αλίκη Αχνιώτου, Κώστας Γκόζιας, Θανάσης Κεφαλάς, Κατερίνα Κυπραίου, Νίκος Μαρνάς, Ελένη Νιωτάκη
Η παράσταση δεν επιχορηγείται από κανέναν δημόσιο ή ιδιωτικό φορέα.
Ευχαριστούμε τη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη για την φιλοξενία και την παραχώρηση πρόσβασης στο αρχείο Γιώργου Σεφέρη.
Υπό την αιγίδα του Γαλλικού Ινστιτούτου.
