30/07/2021

Βύρωνας Κριτζάς: Ο Bod Dylan ενσαρκώνει την ελευθερία – Δεν αυτοπαγιδεύτηκε στους τίτλους που του φόρεσαν

Βύρωνας Κριτζάς: Ο Bod Dylan ενσαρκώνει την ελευθερία

O Bob Dylan είναι κάτι έντελώς διαφορετικό για καθέναν από τα εκατομμύρια ακροατές του. 
Ίσως σου ακούγεται κοινότυπο, αλλά έτσι είμαστε οι ακροατές, οι "φανς". Νομίζουμε ότι ο κάθε καλλιτέχνης γράφει για μας. Για τα δικά μας πάθη, τις αγωνίες, τους έρωτες, τις απογοητεύσεις. Νομίζουμε ότι γράφει για παιανίσει μαζί μας μια κάποια επιτυχία ή "μεγάλη στιγμή'. 
Όμως ο κάθε καλλιτέχνης πρώτα απ' όλα (οφείλει να ) είναι ο εαυτός του. Και ο νομπελίστας – πλέον – Bob Dylan νομίζω ότι είναι ο κατεξοχήν εκπρόσωπος – δεν φτάνουν οι γνώσεις μου για να σου πω ο "μόνος" – των καλλιτεχνών που όχι μόνο χάραξαν έναν δρόμο,αλλά κατάφεραν να ξεφύγουν από αυτόν, ακολουθώντας το μυαλό, και όχι το ρεύμα.

Το πιο μουσικό βιβλίο που διάβασα εδώ και αρκετό καιρό, είναι το βιβλίο του Βύρωνα Κριτζά: " BOB DYLAN – 100 Τραγούδια – Οι ιστορίες πίσω από αυτά και η σημασία τους.
Τον πήρα τηλέφωνο, πριν φτάσω στο τέλος. Ήθελα να γνωρίσω και να σας συστήσω τον άθρωπο που έκανε κάτι το εξαιρετικό για μένα – αναγνώστη αλλά και λάτρη της μουσικής: Με έβαλε κι άκουσα αγαπημένα τραγούδια αλλιώς. 
Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου του Κριτζά, αφουγκράστηκα κάθε νότα από τραγουδια-ύμνους αλλά και άλλα λιγότερο ακουσμένα, λιγότερο "φορεμένα" γεμίζοντας το μυαλό μου εικόνες. 

Το βιβίο του Βύρωνα Κριτζά είναι ένα manual. Όχι από αυτά που με αυστηρές οδηγίες σε κάνουν να φτιάξεις κάτι αλλά από εκείνους τους "οδηγούς" που σε αφήνουν μόνο σου να ξανανακαλύψεις κάτι που αγάπάς. Κι αν δε το ξέρεις να το γνωρίσεις και να το αγαπήσεις!

Είναι ωραίο να σε οδηγούν χωρίς να σε πιέζουν. 
Η γραφή του έχει μια ευγένεια, κάτι που δεν είναι πλέον αυτονόητο στην εποχή μας, κι έχει τόση δημοσιογραφική ματιά, χωρίς να σου χαλάει τη μαγεία! 

Οι "παρεμβάσεις" από σημαντικούς ανρθώπους της μουσικής κάνουν ακόμη πιο "μουσική" την ανάγνωση – λέει πιο κάτω ο Βύρωνας ποιοι μοιράζονται μαζί μας τον "δικό" τους Dylan, μέσα από το αγαπημένο τους κομμάτι.
Το εξώφυλλο και οι ζωγραφιές είναι του ζωγράφου Αχιλλέα Ραζή και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.

Αξίζει να "γνωριστείτε" με τον νομπελίστα τροβαδούρο, κύριο Ζίμερμαν μέσα από το βιβίο του Βύρωνα Κριτζά. 
Ιδού η κουβέντα μας:

Είναι ο Bob Dylan η «φωνή» της ανάγκης για ελευθερία του ακροατή του; Τι είναι ο Bob Dylan για την μουσική, την ποιήση, το νεανικό κίνημα;

ΚΒ Πολλά μου βάζεις! Ναι, νομίζω πως πριν και πάνω απ’ όλα, ο Dylan ενσαρκώνει ένα αίτημα ελευθερίας. Το αίτημα αυτό κορυφώθηκε στα 60’s και όσον αφορά το τραγούδι, ο Dylan το εξέφρασε καλύτερα απ’ όλους. Το γεγονός δε ότι δεν αυτοπαγιδεύτηκε στους τίτλους που του φόρεσαν και εκεί γύρω στο ’64 τράβηξε έναν δικό του, προσωπικό δρόμο προς το άγνωστο, μας δείχνει πως αυτό που υπερασπιζόταν τελικά ήταν η ελευθερία του ατόμου. Στην βαθύτερη και ουσιαστική της έννοια. 

Τι έχει να πει σε έναν πιτσιρικά σήμερα ο Dylan;

ΚΒ Ό,τι έχει να πει και σε έναν γέρο, ή ό,τι είχε να πει σε έναν πιτσιρικά στα 60’s. Πολλοί μου λένε «περίεργο που έχεις κόλλημα με τον Dylan, νέος άνθρωπος». Φανταστείτε τι θα ακούνε αυτοί που μελετούν Σαίξπηρ, Μότσαρτ ή τους αρχαίους τραγωδούς…

Αν το κάναμε «στιλ lifestyle»: Ποιος τύπος Έλληνα ακούει σήμερα Dylan;

ΚΒ Νομίζω πολλοί τύποι, ας μην τους κατηγοριοποιήσουμε… Κοίταξε, το όνομα Bob Dylan το ξέρουνε κι οι πέτρες. Τώρα, από το να γνωρίζεις ότι ένας καλλιτέχνης είναι σημαντικός μέχρι το να γνωρίζεις το γιατί, υπάρχει τεράστια απόσταση. Αυτή την απόσταση φιλοδοξώ να καλύψω με το βιβλίο μου. Γι’  αυτό και βάζω στο επίκεντρο το έργο και όχι τον άνθρωπο ή τη «σχέση» μου μαζί του.

Πώς επέλεξες τα «εκατό» τραγούδια, πώς δούλεψες το εγχείρημα;

ΚΒ Διάλεξα 100 τραγούδια από όλη την πορεία του, τα οποία θεωρώ ότι είναι τα πιο σημαντικά. Έγραψα για τις ιστορίες πίσω αυτά, για την αξία τους, έβαλα πράγματα από βιβλία που είχα διαβάσει, έβαλα και την άποψή μου. Όλα αυτά τα έκανα πολύ ευχάριστα, χωρίς να γνωρίζω αν θα ενδιαφερθεί κανείς να εκδώσει το βιβλίο. Συμπληρωματικά, ζήτησα από ανθρώπους της μουσικής να επιλέξουν το αγαπημένο τους κομμάτι από τα 100 και να μιλήσουν γι’ αυτό. Είναι οι: Γιάννης Αγγελάκας, Φοίβος Δεληβοριάς, Αργύρης Ζήλος, Πάνος Κατσιμίχας, Κατερίνα Καφεντζή (Kafka), Μάκης Μηλάτος, Γιάννης Πετρίδης, Νίκος Πορτοκάλογλου, Διονύσης Σαββόπουλος και Χάρης Συμβουλίδης.

Κι εκεί που ετοίμαζες το βιβλίο ήρθε κι ένα Νόμπελ. Σκέφτηκες ότι το σύμπαν συνωμοτεί υπέρ σου;

ΚΒ Εντάξει, σίγουρα ήμουν τυχερός, δεν το συζητώ. Από την άλλη, όταν η τύχη σου χτυπήσει την πόρτα, καλό είναι να σε βρει στο γραφείο σου και όχι, ας πούμε, στο σούπερ μάρκετ…

Θυμάσαι τι ένιωσες, τι… έπαθες όταν άκουσες πρώτη φορά Dylan. Ποιο ήταν το πρώτο τραγούδι που σου άνοιξε το δρόμο;

ΚΒ Το πρώτο τραγούδι που άκουσα ήταν το “Hurricane”. 14 χρονών. Θυμάμαι βρισκόμουν στο καθιστικό του πατρικού μου και είχα μπροστά μου το φυλλαδιάκι του cd. Μου είχε κάνει εντύπωση το έυρος των στίχων. Μιλάμε για κανονικό διήγημα, κανονική ιστορία με συνοδεία μουσικής! Είχα ήδη περάσει απ’ τους Beatles, αλλά αυτό μου ακουγόταν σαν κάτι άλλο. Και πράγματι ήταν.

Θα ήθελες να τον γνωρίσεις;

ΚΒ Ναι, αλλά δεν είμαι σίγουρος αν θα ήθελε αυτός.

Αν είχες μόνο μια ερώτηση να του απευθύνεις ποια θα ήταν;

ΚΒ Θα τον ρωτούσα για τη γυναίκα της ζωής του, τη Sara, με την οποία χώρισαν το 1977. Μιλάτε ακόμα; Τη σκέφτεσαι; Την αγαπάς;

Τι μουσική ακούς; Ποιο είναι το top 5 σου για τη χρονιά που πέρασε;

ΚΒ Ακούω μουσική πολλές ώρες καθημερινά, ελληνική και ξένη, καινούργια και παλιά. Κυρίως τα τραγούδια με στίχους αγαπάω. Λοιπόν, το top5 μου για το 2016 είναι:

Radiohead – “Present Tense”,

The Last Shadow Puppets – “The Dream Synopsis”,

David Bowie – Lazarus,

Kanye West – “Famous”,

Nick Cave & The Bad Seeds – “Rings of Saturn”.

Ποιο βιβλίο διαβάζεις;

ΚΒ Προσπαθώ να τελειώσω το «Γιούγκερμαν» του Καραγάτση. Πολύ ωραίο, αλλά μεγάλο βρε παιδί μου.

Πόσο καιρό έχεις να ακούσεις τραγούδι του Dylan στο ελληνικό ραδιόφωνο; Και ποιο ήταν αυτό;

ΚΒ Δεν ακούω πολύ ραδιόφωνο, αλλά νομίζω η Κατερίνα Καφεντζή (Kafka) του EnLefko τον τιμά αρκετά συχνά. Κομμάτια όπως το “Things Ηave Changed”, το “Gotta Serve Somebody” ή το “When the Night Comes Falling from the Sky”, τα έχω ακούσει αρκετές φορές στην εκπομπή της με τον Τζούμα.

Εκτός Dylan ποιο είναι το τραγούδι που περιέχει «περισσότερο» Βύρωνα ;

ΚΒ Πάρα πολλά. Είμαι όλος τραγούδια. Αλλά αν διάλεγα ένα, θα ήταν το “That’s How People Grow Up” του Morrissey.

Βύρωνας Κριτζάς: Ο Bod Dylan ενσαρκώνει την ελευθερία

Το «Bob Dylan – 100 τραγούδια» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη. Η πρώτη παρουσίασή του θα γίνει στο Public Συντάγματος, στις 25/1 και ώρα 21.00, με ομιλητές τον Φοίβο Δεληβοριά και τον Αργύρη Ζήλο. Θα ακολουθήσουν παρουσιάσεις σε Θεσσαλονίκη (2/2) και Ηράκλειο (3/2).

Γιάννης Καφάτος

ΥΓ Άλλη μια (προσωπική) κοινοτυπία: δεν υπάρχει πιτσιρικάς που έπιασε μια κιθάρα και δεν γρατζούνισε μουσική του Dylan. Κι εγώ. Κι αν υποθέσουμε ότι κάτι κατάφερα να παιξω στην κιθάρα, δεν κατάφερα να βγάλω όυτε μια νότα από την φυσαρμόνικα. Οπότε χάρισα και τη φυσαρμόνικα και τη βάση που είχα πάρει για να παίζω κίθαρα συγχρόνως.  – Το θυμήθηκα αυτό το περιστατικό διαβάζοντας την ανάμνηση του Πάνου Κατσιμίχα που έπαιξε support  στο live  του Dylan στον (αγαπημένο μας) Λυκαβηττό.

(Συνολικές Επισκέψεις 468, 1 επισκέψεις σήμερα)

mm
About Γιάννης Καφάτος 1929 Articles
Γιάννης Καφάτος, Μπαμπάς, δημοσιογράφος, ραδιοφωνικός παραγωγός, tattoer, T-shirt maker, dj, και ποιος ξέρει τι άλλο (ακόμη). Σπούδασε πολιτικές επιστήμες πήρε όμως πτυχίο από το ΡΟΔΟΝ και άλλα συναυλιακά "ιδρύματα". Ταξιδεύει λιγότερο από όσο θα ήθελε.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*