«Αγάπη μου χωρίζουμε! Είμαι ομοφυλόφιλη/λος  και πλέον θέλω να αλλάξω τη ζωή μου»! Και με τα παιδιά… τι γίνεται;

Προφανώς η ομοφυλοφιλία ενός εκ του ζεύγους είναι αιτία χωρισμού εφόσον ο ομομοφυλόφιλος της σχέσης το «ομολογεί», βγάζει τους σκελετούς από την ντουλάπα και τολμάει να αναμετρηθεί με ό,τι προκαλούσε ντροπή! Πώς αυτή η παραδοχή επηρεάζει τα παιδιά;

Ήμουν έφηβος όταν γνώρισα τη σύντροφο της μητέρας φίλου από το κοινωνικό μου περιβάλλον, που όλοι ξέραμε ότι ήταν παιδί χωρισμένων γονιών. Τη λεπτομέρεια αυτή, δηλαδή της αιτίας του χωρισμού, δεν την έκρυβε αλλά ούτε και τη διαφήμιζε. Φυσιολογικά πράγματα δηλαδή, αλλά όχι κοινώς αναμενόμενα και κοινώς αποδεκτά, ειδικά για μια εποχή που το ημερολόγιο είχε ακόμη «19…» μπροστά.
Ακόμη και σήμερα όμως που ελπίζουμε ότι η κοινωνία έχει πάει λίγο πιο μπροστά η παραδοχή ενός εκ του ζευγαριού ότι είναι ομοφυλόφιλος/η  και πλέον δε θέλει να το κρύβει είναι από τα μεγαλύτερα, μάλλον, ταμπού. Δηλαδή δύσκολα ένα παιδί λέει «η μαμά χώρισε με τον μπαμπά γιατί είναι λεσβία» ή «ο μπαμπάς χώρισε με τη μαμά γιατί είναι gay»!
Επειδή όμως, το παραπάνω μπορεί να συμβεί και  είναι τελικά μια πραγματικότητα που επηρεάζει τις σχέσεις του ζευγαριού αλλά και των παιδιών – εφόσον υπάρχουν  – ζητήσαμε την επιστημονική άποψη για το θέμα από τον κύριο Βασίλη Κωνσταντινίδη που ως Ψυχίατρος-Ψυχοθεραπευτής και Σεξολόγος έχει εμπειρία από το χειρισμό παρεμφερών περιστατικών.

Πώς λέει μια γυναίκα και αντίστοιχα ένας άντρας στα παιδιά τους ότι χωρίζουν γιατί πλέον είναι ομοφυλόφιλοι;

Εξαρτάται από την ηλικία των παιδιών. Πρώτα απ’ όλα, θα πρέπει να επικοινωνηθεί στα παιδιά όσο μικρά και να είναι ότι η μαμά με τον μπαμπά δε θα μένουν πια μαζί στο σπίτι, όπως τώρα, επειδή αποφασίσανε ότι για να είναι ευτυχισμένοι, καλύτερο θα ήταν να μένουν σε διαφορετικά σπίτια. Αυτό, σαφώς, δεν θα πρέπει να λεχθεί τελευταία στιγμή, αλλά όσο γίνεται νωρίτερα, επειδή πρόκειται για μια μεγάλη αλλαγή στη ζωή του παιδιού. Το κομμάτι της ομοφυλοφιλίας ως φαινομένου, οφείλουμε να το θέσουμε στα παιδιά σε αρκετά μικρή ηλικία, ακόμα και όταν δεν μπορούν να το αντιληφθούν, αφού έτσι κι αλλιώς πολύ γρήγορα θα το βρουν μπροστά τους. Επομένως, αν η μαμά ερωτευτεί μια γυναίκα, μπορούμε να πούμε : “Αποφασίσαμε, για να είμαστε πιο χαρούμενοι, να είμαστε σε διαφορετικά σπίτια και η μαμά θα μείνει με τη φίλη της”. (Είναι κάτι απλό, δε χρειάζεται επεξηγήσεις και εμπεριέχει την προηγούμενη ενημέρωση ότι οι γυναίκες μπορούν να συμβιώνουν ως ζευγάρια και με άντρες και με γυναίκες). “Η μαμά θα είναι με εσάς, όπως πριν, θα κάνετε τα ίδια πράγματα, θα χαίρεστε ίσως και πιο πολύ, όταν βρίσκεστε και θα έχετε και δύο σπίτια να κοιμάστε τώρα, αυτό που έχετε τώρα και το καινούριο της μαμάς”.

Πώς προετοιμάζει τα παιδιά του/της για μια τέτοιου μεγέθους αποκάλυψη;

Όλα τα παιδιά θα πρέπει να είναι ενημερωμένα από πριν για το φαινόμενο της ομοφυλοφιλίας. Όπως οι ετεροφυλοφιλικές σχέσεις βιώνονται ως κάτι σύμφυτο με την ύπαρξη του ανθρώπου, έτσι θα βιώνονται και οι ομοφυλοφιλικές. Αφού έτσι και είναι και θα πρέπει να είναι. Επομένως, αυτόματα η τέτοιου μεγέθους αποκάλυψη δε θα αποτελεί τελικά αποκάλυψη τόσο μεγάλους μεγέθους. Ακόμα κι αν δε χρειαστεί να το αντιμετωπίσουν στους κόλπους της δικής τους οικογένειας, θα το συναντήσουν συχνά σε οικογένειες φίλων τους. “Κάποιοι άνθρωποι είναι χαρούμενοι με ανθρώπους του ίδιου φύλου, κάποιοι άλλοι με του αντίθετου”.

Πώς αντιμετωπίζουν τα παιδιά μια τέτοια εκδοχή των γονιών τους; Είναι ανεκτικά ή αυστηρά (μπαίνοντας στον ρόλο του «προστάτη» του άλλου γονιού;)

Αν έχει γίνει σωστή προετοιμασία του παιδιού σχετικά με την ομοφυλοφιλία, το κομμάτι αυτό θα προσπεραστεί άμεσα. Αυτό που είναι πιο δύσκολο είναι ο χωρισμός ως γεγονός. Το ζευγάρι των γονιών που το έχουν συνηθίσει να δρα μαζί, χωρίζει και δε θα μπορούν τις περισσότερες φορές να απολαύσουν την παρέα και των δύο μαζί. Η αγάπη μεταξύ των γονιών τους που φάνταζε σταθερά, λιμάνι και αποκούμπι, κλονίζεται. Φυσικά, λόγω προηγούμενου ασυνείδητου ανταγωνισμού με τον έναν ή και με τους δύο γονείς, είναι εύκολο να μπουν σε παιχνίδι με ρόλο προστάτη του ενός γονιού και κριτή του άλλου γονέα. Σε αυτό, έχει ευθύνη κυρίως ο γονιός που θα μένει στο ίδιο σπίτι μαζί τους να αποκρούσει συνεχώς τα κύματα μομφής που έρχονται από τα παιδιά για τον γονιό που φεύγει. Ασφαλώς, θα υπάρξει μεγάλη αναστάτωση στην αρχή, μετά όμως θα ξεπεραστεί και θα βιωθεί ως η νέα κανονικότητα.

Από τη δική σας εμπειρία ποιοι είναι πιο εύκολο να κάνουν coming out στα παιδιά τους, οι άντρες ή γυναίκες; Και από τι επηρεάζεται αυτό;

Από τα περιστατικά που έχω δει, σίγουρα το πιο δύσκολο έργο έχουν τα το φέρουν εις πέρας οι άνδρες. Λόγω του διαχρονικού σεξισμού και ομοφοβικού ρατσισμού που μας έχει διαποτίσει, η εικόνα ενός άντρα που κάνει σεξ με άντρα, είναι πιο δύσκολο να κατανοηθεί από το μέσο μικροαστικό μάτι. Επομένως, έχουμε να παλέψουμε με τον ίδιο μας τον εαυτό που ντρέπεται γι’ αυτό που κάνει όσο και να το έχει δουλέψει και να το έχει αποδεχτεί, αφού έχει να μπει σε μάχη με το συλλογικό ασυνείδητο. Κι ενώ η σεξουαλικότητα της γυναίκας θεωρείται παραδοσιακά ταμπού, ακόμα πιο απαγορευμένη θεωρείται η σεξουαλικότητα του άντρα που προσανατολίζεται σε αρσενικό αντικείμενο. Σ΄ αυτή την περίπτωση, ο άντρας πρέπει να κοιτάξει βαθιά μέσα του και να σπάσει αλυσίδες κακώς δομημένου υπερεγώ που έχει χτιστεί από μια βαθιά ρατσιστική παράδοση.

Υπάρχουν περιπτώσεις που ο γάμος παραμένει  και «ανέχεται» μια κρυφή δεύτερη σεξουαλική ζωή του άντρα ή της γυναίκας προς χάριν των παιδιών;

Το “προς χάριν των παιδιών” είναι ψέμα. Κανείς δε μένει σε μια σχέση, για να κάνει το χατίρι των παιδιών. Έτσι λέει στους άλλους και στον ίδιο τον εαυτό του. Έτσι λειτουργεί ο ασυνείδητος μηχανισμός άμυνας της άρνησης. Εκείνος που δηλώνει το παραπάνω, μένει σε μια τελειωμένη σχέση, γιατί παγιδεύεται από δικούς του εξαρτητικούς μηχανισμούς και κάνει αντίσταση στην αλλαγή. Προτιμάει να κάνει ότι δε βλέπει την κρυφή σεξουαλική ζωή του συντρόφου, παρά να βρει το θάρρος να εγκαταλείψει μια πεθαμένη σχέση.

Εσείς τι θα συμβουλεύατε έναν άντρα ή μια γυναίκα αυτής της συνθήκης;

Ειλικρίνεια. Αρχικά προς τον εαυτό. Να δει τι θέλει, γιατί μπαίνει σε διλήμματα, γιατί δεν είναι ξεκάθαρος με κανέναν. Να μιλήσει με τον αρχικό σύντροφο, να του εκθέσει τους προβληματισμούς και να προσπαθεί να είναι ξεκάθαρος με τους ανθρώπους που σχετίζεται. Ειλικρίνεια και ξεκάθαρο μήνυμα προς όλες τις κατευθύνσεις και κυρίως προς τα παιδιά, χωρίς παράλληλες αντικρουόμενες συμπεριφορές.

Γιάννης Καφάτος

Info: O Bασίλης Κωνσταντίδης MD, MSc είναι Ψυχίατρος-Ψυχοθεραπευτής Σεξολόγος με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Αττικόν «Διασυνδετική Ψυχιατρική». Έχει ασκήσει το επάγγελμα του σε δημόσιες δομές και πλέον ιδιωτεύει. Είναι συγγραφέας 4 βιβλίων και στα σόσιαλ μίντια «Κυκλοφορεί» με το ψευδώνυμο hippocratespsycho

Σχόλια

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Διαβάστε ακόμα

Scroll to Top