Οι ακραίες κλιματικές συνθήκες απαιτούν την προστασία της σωματική μας υγείας από ενδεχόμενη θερμοπληξία, αφυδάτωση κι άλλες επιπτώσεις της ζέστης στον ανθρώπινο οργανισμό. Έρευνες, όμως ,έχουν δείξει ότι τα κύματα καύσωνα συνδέονται άμεσα και με την ψυχική μας υγεία καθώς προκαλούν διαταραχή στον ύπνο (υπερυπνία ή αϋπνία), αδυναμία στην συγκέντρωση, ευερεθιστότητα, απώλεια σωματικής ενέργειας, διατροφικές διαταραχές, κακή διάθεση. Αν αναλογιστούμε ότι κάποια από αυτά είναι συμπτώματα κατάθλιψης καταλαβαίνουμε με ποιο τρόπο οι παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες επηρεάζουν δραματικά την ψυχική μας κατάσταση.
Για ποιους λόγους ο καύσωνας μπορεί να επιδεινώσει την ψυχική μας υγεία;
Η υψηλή θερμοκρασία προκαλεί υπεραιμία, μεγαλύτερη δηλαδή ροή αίματος από το φυσιολογικό στο σώμα μας και ιδιαίτερα στο πρόσωπο. Δεν είναι τυχαίο που σε κατάσταση θυμού ή έντονου στρες νιώθουμε να μας ανεβαίνει το αίμα στο κεφάλι. Σύμφωνα με την βιβλιογραφία, η υπερβολική ζέστη συνδέεται με επιθετικότητα κι εκρήξεις θυμού. Αυτές τις μέρες έχουμε όλοι παρατηρήσει ένα γενικό κλίμα εκνευρισμού γύρω μας. Ο θυμός είναι δευτερογενές συναίσθημα, που ακολουθεί ένα πρωτογενές συναίσθημα το οποίο στην συγκεκριμένη περίπτωση είναι η δυσφορία και η αίσθηση της απελπισίας λόγω της αφόρητης ζέστης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να χάνουμε πολύ εύκολα την υπομονή μας και να γινόμαστε επιρρεπείς σε εκρήξεις θυμού
Επιπλέον, οι επιστήμονες λένε ότι το θερμικό στρες συμβαίνει όταν τα φυσικά συστήματα ψύξης του σώματός μας κατακλύζονται από υψηλές θερμοκρασίες προκαλώντας σωματικά και ψυχολογικά συμπτώματα. Οι περιοχές του εγκεφάλου όπου γίνονται οι σύνθετες γνωστικές εργασίες επηρεάζονται από το θερμικό στρες. Έτσι καταλήγουμε να μην έχουμε διαυγή σκέψη, να έχουμε μια αδυναμία στην συγκέντρωση και στη λήψη αποφάσεων.
Επίσης, η σεροτονίνη, η οποία είναι η χημική ουσία του εγκεφάλου που ρυθμίζει τη διάθεση, επηρεάζεται από τις υψηλές θερμοκρασίες. Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, τι συμβαίνει και μεταβάλλεται η διάθεσή μας και κατ΄επέκταση η συμπεριφορά μας. Με βάση αυτά τα στοιχεία μπορούμε ακόμη να καταλάβουμε πόσο επιδεινώνεται η ψυχική κατάσταση ενός ατόμου με κατάθλιψη ή διπολική δαταραχή. Στο συγκεκριμένο άρθρο επικεντρωνόμαστε και εξηγούμε με ποιο τρόπο συνδέεται η ζέστη με την ψυχολογία μας. Αδιαμφισβήτητα οι όποιες ψυχικές διαταραχές είναι πολυπαραγοντικές και δεν οφείλονται εννοείται μόνο στη ζέστη, αλλά εδώ ασχολούμαστε αποκλειστικά με τις συνέπειες των υψηλών θερμοκρασιών.
Σκοπός αυτού του άρθρου είναι να κατανοήσουμε και να αναγνωρίσουμε με ποιες διεργασίες επηρεάζουν οι ακραίες καιρικές συνθήκες τον τρόπο που αισθανόμαστε και συμπεριφερόμαστε. Όπως λοιπόν φροντίζουμε την σωματική μας υγεία και προφυλασσόμαστε από ενδεχόμενη θερμοπληξία είναι πολύ σημαντικό να καταλάβουμε για ποιο λόγο έχουμε διακυμάνσεις στη διάθεσή μας και στο μέτρο του δυνατού να προφυλαχτούμε από ανεπιθύμητες συμπεριφορές είτε δικές μας είτε των άλλων ενεργοποιώντας τεχνικές αυτοφροντίδας.
