Η «Αποπλάνηση» (Εκδόσεις Κάκτος) είναι το πρώτο βιβλίο της Μαρίας Ματσούκα που διαβάζω και το πρώτο που η συγγραφέας το υπογράφει με το όνομά της, αφού έχουν προηγηθεί δύο βιβλία (αναλυτικά παρακάτω) που υπέγραψε με ψευδώνυμο.
Ο λόγος; Δεν ήθελε να ταυτιστεί, συνδεθεί ή θεωρηθεί ευνοημένη λόγω της αδελφής της που είναι η ηθοποιός Δήμητρα Ματσούκα. – Θα μας πει περισσότερα επ΄ αυτού στη συνέντευξη που ακολουθεί.
Η «Αποπλάνηση» είναι ένα ατόφιο αθηναϊκό νουάρ – κοινωνικό μυθιστόρημα που διαβάζεται απνευστί, με κινηματογραφικά πλάνα μιας πόλης σε υπερδιέγερση να «εμφανίζονται» στο μυαλό του αναγνώστη καθώς ο ρυθμός και οι ανατροπές είναι καταιγιστικές. Οι ήρωές της είναι καλοδουλεμένοι και είναι οι φάτσες που συναντάς στους δρόμους της Αθήνας. Η εσωτερική δράση των ηρώων, οι σκέψεις, τα διλήμματα και οι αποφάσεις τους ακολουθούν τον ίδιο γρήγορο ρυθμό που κάνει την ανάγνωση απόλαυση.
Η πόλη- πρωταγωνίστρια είναι για μένα, ως αναγνώστη, ένα στοίχημα και η Μαρία Ματσούκα το έχει κερδίσει με το σπαθί της. Μας δίνει μια πόλη όπως είναι στην πραγματικότητα και όπως τη βιώνουν άνθρωποι που την ξέρουν και τη ζουν αλλά και άλλοι που απλώς «ακούνε» αναπαραγόμενα στερεότυπα για αυτήν!
Τελείωσα το βιβλίο σε μια μέρα και αμέσως μετά προέκυψε η πολύ ενδιαφέρουσα – λόγω απαντήσεων της συγγραφέως – συνέντευξη που θα μας βοηθήσει να γνωρίσουμε τόσο πτυχές του βιβλίου αλλά και την ίδια τη Μαρία Ματσούκα – πού ήδη ετοιμάζει το επόμενο της βιβλίο!
Στεφανία, Τζόσουα, Μόνικα. Ποιον από τους τρεις ήρωες αγάπησες περισσότερο κατά τη διάρκεια της συγγραφής;
Έχω αγαπήσει τον Τζόσουα και τον έχω πονέσει, όμως λάτρεψα και την Στεφανία, είναι πολύ ξεχωριστή!
Αν και στο τέλος του βιβλίου σου μας δίνεις μια εξήγηση για τις αφορμές που γέννησαν την ιστορία της «Αποπλάνησης», θά ΄θελα να μας πεις δυο λόγια για την ιστορία και τι θες να «πεις» μέσα από το βιβλίο σου.
Τι θέλω να πω… Καταρχάς θέλω οι αναγνώστες μου να διαβάσουν κάτι το οποίο θα τους αρέσει, κάτι διαφορετικό αν θες, το οποίο όμως αφορά ένα φλέγον ζήτημα για την σημερινή κοινωνία, το οποίο όμως θέλω να το προσεγγίσω από μια άλλη οπτική. Δηλαδή μέσα από την ιστορία μου. Θα ήταν υπέροχο να μπορέσω να ευαισθητοποιήσω κάποιους ανθρώπους, να δουν τα πράγματα αλλιώς… Όταν κοιτάζουμε έναν άνθρωπο που υποφέρει, έναν άνθρωπο που έχει ταλαιπωρηθεί, να σκεφτόμαστε λίγο πιο βαθιά τους λόγους που τον οδήγησαν σε αυτήν την κατάσταση και αν μπορούμε να βοηθήσουμε να το κάνουμε…
Είσαι στο τρίτο βιβλίο. Πιστεύεις όντως αυτό που λένε ότι ένας συγγραφέας τελικά έχει το ίδιο θέμα στο μυαλό του και κάθε φορά το γράφει με άλλον τρόπο;
Δεν ξέρω τι συμβαίνει στους άλλους συγγραφείς αλλά σε μένα δεν ισχύει. Κάθε φορά καταπιάνομαι με κάτι διαφορετικό.
Και στα τρία μου βιβλία έχω κάποιο κοινωνικό θέμα που με απασχολεί την δεδομένη στιγμή δεν θεωρώ ότι επαναλαμβάνομαι.
Στο πρώτο μου βιβλίο «όλα όσα ψιθυρίσαμε» μιλάω για την πατριαρχεία την γυναικεία χειραφέτηση και ανεξαρτησία.
Στο δεύτερο βιβλίο μου «Επικίνδυνη» για τα παιδικά τραύματα και πως αυτά καθορίζουν την ενήλικη ζωή μας.
Και τώρα στην «Αποπλάνηση» για την μετανάστευση, τον εθισμό και την ηθική.
Στο βιβλίο μάλιστα που γράφω τώρα μιλάω για ένα κοινωνικό θέμα το οποίο είναι σοκαριστικό!
Βέβαια εγώ γράφω μυθιστορήματα, δεν γράφω χρονογραφήματα, Δημιουργώ ιστορίες καθημερινές, που υπάρχει ο έρωτας, οι ανατροπές, η αγωνία, το σκοτάδι και το φως.
Ποια στερεότυπα, πιστεύεις ότι καταρρίπτεις με το βιβλίο σου για την Αθήνα, τους μετανάστες και τους βολεμένους;
Ότι τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται
Δε θα κάνω σπόιλερ του φινάλε του βιβλίου αλλά σκέφτηκες αντί του τέλους που επέλεξες να διαλέξεις κάποιο άλλο, με άλλους …πρωταγωνιστές;
Είχα κάποιες σκέψεις στην αρχή, στον σκελετό ας πούμε που είχα φτιάξει. Όμως δεν ακολούθησα το σχεδιάγραμμα. Ποτέ δεν το κάνω. Δεν μπαίνω σε κουτάκια. Οι ήρωες ζουν μέσα από μένα, αφήνομαι στη ροή και με καθοδηγούν. Εμπιστεύομαι το ένστικτο μου. Ένα βιβλίο είναι ταξίδι όχι μόνο για αυτόν που το διαβάζει αλλά και για αυτόν που το γράφει.
Έχεις συναντήσει στη ζωή σου ανθρώπους όπως η Μόνικα, γεμάτους ανασφάλειες και κακοποιητικούς απέναντι στους άλλους; Και πώς τους έχεις αντιμετωπίσει;
Έχω συναντήσει τοξικούς ανθρώπους. Πλέον έχω μάθει να απομακρύνομαι αμέσως. Παλιά ήθελα να τους αλλάξω προς το καλύτερο. Πλέον ξέρω ότι δεν γίνεται αυτό. Όχι επειδή δεν είναι εφικτή η αλλαγή, φυσικά και είναι, αλλά πρέπει να γίνει με δική τους θέληση. Δεν είμαι σωτήρας κανενός και κανείς μας δεν είναι. Είναι λάθος να μπαίνουμε σε αυτόν τον ρόλο.
Άκουσα την παλιά σου συνέντευξη στη Ναταλία Γερμανού και μου έκανε εντύπωση ότι αναφέρθηκες στο πώς ο άντρας και πατέρας του γιου σας, «είδε» σε σένα κάτι που εσύ που δεν το είχες συνειδητοποιήσει και σε ώθησε στο γράψιμο. Γιατί πιστεύεις ότι όλοι μας συχνά δεν «βλέπουμε» στοιχεία του εαυτού μας και χρειαζόμαστε αυτή την ώθηση από κάποιον άλλο;
Η ανασφάλεια, ο φόβος, η χαμηλή αυτοεκτίμηση μπορεί να σε κάνει να μη δεις το ταλέντο που ενδεχομένως να έχεις. Έτσι συνέβη και σε μένα. Είμαι αληθινά ευλογημένη που ο σύζυγος μου είδε το ταλέντο μου, νιώθω απέραντη ευγνωμοσύνη σε εκείνον! Μόλις μου πρότεινε να πάω στα μαθήματα δημιουργικής γραφής κάτι ξεκλείδωσε μέσα μου. Άρπαξα την ευκαιρία και έκτοτε άλλαξε η ζωη μου! Χρειαζόμουν μια ώθηση!
Η «Αποπλάνηση» είναι ό,τι πρέπει για μια μια μίνι σειρά 6 ή οκτώ επεισοδίων στην τηλεόραση. Το έχεις σκεφτεί να την δώσεις;
Η ΑΠΟΠΛΑΝΗΣΗ θα γινόταν εξαιρετικό σήριαλ όπως και ταινία φεστιβαλικών προδιαγραφών, θα μπορούσε να κάνει καριέρα στο εξωτερικό! Είναι το θέμα τέτοιο, το μεταναστευτικό όπως φυσικά κεντρικό ρόλο παίζει στο βιβλίο και ο κλεμμένος πίνακας του Ρέμπραντ, οποίος στην πραγματικότητα ακόμα αγνοείται… Το εύχομαι να συμβεί
Ποιους ηθοποιούς θα ήθελες για τους πρωταγωνιστικούς ρόλους;
Σίγουρα θα ήθελα η αδελφή μου να κάνει την Ελένη, για τους άλλους ηθοποιούς θα δούμε όταν έρθει η ώρα.
Πότε έγινε το «κλικ» κι έφυγε το ψευδώνυμο Μαρία Μαρσέλου, με το οποίο υπέγραψες τα δύο πρώτα σου βιβλία (Όλα όσα ψιθυρίσαμε & Επικίνδυνη – εκδ. Ψυχογιός) και πλέον υπέγραψες με το δικό σου όνομα την «Αποπλάνηση» (Εκδόσεις Κάκτος);
Η Μαρία Κουκουβίνου και ο Γιάννης Λεβέντης εκδότης μου, ο άντρας μου και η αδελφή μου ήταν εκείνοι που με έπεισαν να υπογράφω με το αληθινό μου όνομα για να είμαι ειλικρινής. Εγώ ήθελα να κρατήσω και το Μαρσέλου. Δηλαδή Μαρία Ματσούκα Μαρσέλου. Όμως μου είπαν ότι δεν το χρειάζομαι. Το σκέφτηκα αρκετά και επέλεξα να ακολουθήσω την συμβουλή τους Χαίρομαι που τους άκουσα και εντέλει πήρα αυτήν την απόφαση !
Και μια και ρωτούσα πριν για «στερεότυπα». Ποια στερεότυπα προσπαθείς να μην περάσεις στην ανατροφή του γιου σου;
Το παιδί μου θέλω να είναι καλό παιδί. Να βοηθάει, να μην κρίνει, να μην εκμεταλλεύεται τους αδύναμους. Γενικά δεν θέλω να βάζει ταμπέλες στους ανθρώπους και στην διαφορετικότητα.
Έχεις τον γιόκα και τη δουλειά σου. Πότε γράφεις;
Γράφω όταν το παιδί είναι σχολείο και όταν κοιμάται το βράδυ, όλη την υπόλοιπη μέρα είμαι με τον γιο μου αποκλειστικά ! Όταν δεν έχει σχολείο είμαστε συνεχώς μαζί. Έχω ρυθμίσει έτσι την ζωή μου ώστε να είμαι full time mom και είμαι περήφανη για αυτό.
Ποια συμβουλή που σου έδιναν κι εσένα, ως παιδί, δίνεις στο γιο σου;
Να είμαι καλός άνθρωπο, να μοιράζομαι, να βοηθάω.
Ποιο είναι το αγαπημένο παραμύθι που έλεγες στο γιο σου όταν ήταν πιο μικρός;
Ακόμα διαβάζουμε κάθε βράδυ πριν κοιμηθεί! Αλώστε είναι μικρούλης ακόμα τον Απρίλη θα γίνει τεσσάρων! Τώρα διαβάζουμε «τα παιδιά διαβάζουν αρχαίους» από τις Εκδόσεις Κάκτος και την Δόνα Τερηδόνα.
Ποιο βιβλίο είναι αυτό που καταφεύγεις ξανά και ξανά, αν έχεις κάποιο τέτοιο.
Συνήθως διαβαζω βιβλία μόνο μια φορά. Θα τα ξαναδιαβάσω αν έχουν περάσει χρόνια και τα έχω ξεχάσει. Εχω διαβάσει δυο φορές του Γιάλομ το, όταν έκλαψε ο Νίτσε, το εκατό χρόνια μοναξιάς του Μαρκές και ο Χριστός ξανασταυρώνεται του Καζαντζάκη
Θα μας «συστηθείς» μέσα από πέντε βιβλία και πέντε μουσικές;
Θα σου μιλήσω για συγγραφείς, Αυτους που προανέφερα και μου αρέσει πολύ ο Γκουτιέρεζ ο ρεαλισμός του με συγκλονίζει, ο Φίλιπ Ροθ, ο Κάρβερ και τόσοι άλλοι… Μουσική, λατρεύω την αγγλική σκηνή των 80s the Smiths, Cure , The Clash, Επίσης αγαπώ την ραπ τον 2pac, τον Dre. Όμως αγαπώ και τον Ibrahim Maalouf, τους buena vista social club. Γενικά μου αρέσει να ακούω μουσική του κόσμου, δηλαδή από κουβανέζικα, και πανκ ποπ ροκ μέχρι γαλλικό ραπ και ηπειρώτικα
Ti φοβάσαι και πώς καταπολεμάς τους φόβους σου;
Φοβάμαι τα αεροπλάνα. Το ξεπερνάω με το να μπαίνω σε αεροπλάνα. Feel the fear and do it anyway ( επίσης ωραίο βιβλίο για το πώς να ξεπεράσουμε τους φόβους μας) επιπλέον κοιτάζω να κάνω όμορφες σκέψεις, διαλογισμό και περπάτημα. Το περπάτημα είναι θεραπεία για όλα! Τα βιβλία μου τα έχω γράψει «περπατώντας» για ώρες μόνη μου, όταν περπατάω στο μυαλό μου είναι μόνο οι ήρωες μου…
Γιάννης Καφάτος
