Ο εθισμός είναι μια συμπεριφορά σύμφωνα με την οποία το άτομο εκδηλώνει εξάρτηση είτε σε δραστηριότητες (διαδίκτυο, τζόγος) είτε σε ουσίες (τσιγάρο, ναρκωτικά, χάπια, αλκοόλ). Η συμπεριφορά αυτή μετατρέπεται σταδιακά σε τρόπο ζωής και δυσχεραίνει τη λειτουργικότητα του ατόμου. Ο εθισμένος άνθρωπος εγκλωβίζεται στην καταστροφική του συνήθεια και χάνοντας τον έλεγχο πάνω σε αυτή τη συνήθεια δυσκολεύει την καθημερινότητά του.
Η συμπεριφορά μας στη δεδομένη στιγμή είναι το αποτέλεσμα μιας κατάστασης. Αυτό που πρέπει να αλλάξω είναι το αίτιο που κρύβεται πίσω από αυτή τη συμπεριφορά.
Γιατί συνεχίζω να καπνίζω;
Γιατί συνεχίζω να πίνω;
Γιατί δεν σταματάω να καπνίζω;
Γιατί δεν σταματάω να πίνω;
Εσκεμμένα χρησιμοποιώ το ρήμα σταματάω και όχι κόβω. Μπορώ πιο εύκολα να σταματήσω μια συνήθεια από το να την κόψω. Το «κόβω» έχει μια επιθετική χροιά. Το «σταματάω» περιλαμβάνει τον έλεγχό μου πάνω σε αυτή τη συνήθεια.
Αναζητώντας, λοιπόν, το αίτιο ανακαλύπτω ότι αυτό που με ελέγχει είναι δύο βασικά συναισθήματα: ο πόνος και η ευχαρίστηση. Πιο συγκεκριμένα η εσωτερική δύναμη που με ελέγχει είναι η θέληση για αποφυγή του πόνου και ο διακαής πόθος για εξασφάλιση ευχαρίστησης.
Με πιο απλά λόγια: θέλουμε να διώξουμε τον πόνο από τη ζωή μας και να νιώσουμε την ευχαρίστηση. Η παγίδα είναι ότι η ευχαρίστηση είναι πρόσκαιρη. Διαρκεί όσο διαρκεί και η εξάρτηση. Μετά έρχονται οι σωματικές συνέπειες (ανεπανόρθωτες βλάβες στον οργανισμό μας) αλλά και οι ψυχολογικές συνέπειες (ενοχές, φόβος, άγχος). Εθιζόμαστε γιατί διαπραγματευόμαστε ανάμεσα στον πόνο και την ευχαρίστηση με αποτέλεσμα να εγκλωβιζόμαστε ψυχαναγκαστικά στην εξάρτησή μας. Το άτομο που δεν ελέγχει την παρόρμησή του αναπτύσσει εξαρτητική συμπεριφορά, την οποία επαναλαμβάνει εμμονικά και ψυχαναγκαστικά. Συνεχίζει αυτή την εξαρτητική συμπεριφορά ακόμη και όταν δεν τον ευχαριστεί ή ακόμη και όταν δεν το επιθυμεί. Για ποιο λόγο συμβαίνει αυτό; Το εθισμένο άτομο αποζητά συνέχεια την επανάληψη της εξάρτησής του για να καταφέρει να αποφύγει τον πόνο που νιώθει σε σημαντικές στιγμές της ζωής του είτε στον προσωπικό είτε τον επαγγελματικό τομέα.
