19/04/2024

Αρνητικές σκέψεις, Άγχος – Πανελλήνιες

Γράφει η Ασημίνα Καραμαλέγκου - Σύμβουλος ψυχικής υγείας - Life Coach

Αρνητικές σκέψεις

Οι Πανελλήνιες εξετάσεις είναι η πρώτη επαφή των παιδιών με ένα τόσο αγχογόνο ζήτημα. Το άγχος μεταβιβάζεται από τα παιδιά στους γονείς και αντιστρόφως.

Ένας από τους παράγοντες που εντείνουν το στρες είναι οι αρνητικές αντιλήψεις που έχουμε για τον εαυτό μας. Οι αντιλήψεις αυτές είναι υπεργενικευμένα και άκαμπτα συμπεράσματα που όμως τα θεωρούμε απόλυτα αληθή. Είναι οι λεγόμενες πυρηνικές πεποιθήσεις που τις έχουμε ενστερνιστεί και συνήθως είναι δυσλειτουργικές γιατί δυσχεραίνουν την καθημερινότητά μας. Συχνά πέφτουμε στην παγίδα να συγκρινόμαστε με άλλους που καλούνται ενδεχομένως να αντιμετωπίσουν την ίδια κατάσταση με εμάς. Ξεχνάμε ότι κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός και με τον δικό του μοναδικό τρόπο αντιλαμβάνεται και διαχειρίζεται καταστάσεις.

Πώς δημιουργούνται οι δυσλειτουργικές πεποιθήσεις;

Σύμφωνα με τον Beck, θεμελιωτή του Γνωσιακού Συμπεριφοριστικού Θεραπευτικού Μοντέλου, τα σχήματα είναι γνωσιακές δομές που περιλαμβάνουν τις πυρηνικές πεποιθήσεις, τις εκτιμήσεις μας και τον τρόπο με τον οποίο επεξεργαζόμαστε πληροφορίες που σχετίζονται με τον εαυτό μας και το κοινωνικό περιβάλλον. Τα σχήματα μπορεί να είναι λειτουργικά ή δυσλειτουργικά. Όταν είναι δυσλειτουργικά επηρεάζουν αρνητικά τις σκέψεις, τα συναισθήματα, τη συμπεριφορά μας και το σώμα μαςΜια τέτοια δυσάρεστη κατάσταση πυροδοτεί το στρες γιατί το άτομο τείνει να έχει αυτόματες αρνητικές σκέψεις που δημιουργούν έντονα συναισθήματα. 

Πώς τροποποιούνται οι δυσλειτουργικές πεποιθήσεις σε λειτουργικές;

 Είναι συνήθως τόσο ριζωμένες αυτές οι αρνητικές σκέψεις που υπάρχει δυσκολία στον εντοπισμό και την αναγνώρισή τους ως δυσλειτουργικές. Το άτομο αρχικά με τη βοήθεια του ειδικού θα πρέπει να εντοπίσει τα δυσλειτουργικά γνωσιακά του σχήματα και να τα αναγνωρίσει. Θα πρέπει να δουλέψει το περιεχόμενο των σχημάτων με τη διερεύνηση των εμπειριών του και τον τρόπο με τον οποίο επεξεργάζεται και ερμηνεύει τις πληροφορίες. Εντοπίζοντας τα δυσλειτουργικά σχήματα και τροποποιώντας τα, το άτομο ανακουφίζεται από το στρες διότι πλέον έχει επικεντρωθεί σε εκείνα μόνο που ελέγχει και υιοθετεί μια νέα θετική ρεαλιστική σκέψη.

Τι μπορώ να κάνω ως γονιός;

Να συμπαρασταθώ επινοώντας τρόπους ώστε να δώσω στο παιδί μου την εναλλακτική λύση της χαράς. Η χαρά ανακουφίζει το άγχος ως αντίδοτο. Δημιουργώ λοιπόν μια ευχάριστη ατμόσφαιρα στο σπίτι ειδικά αυτόν τον τελευταίο μήνα, αντί να το φορτώσω με κουραστικές οδηγίες και συμβουλές. Αν ο γονιός δεν μπορεί να υποστηρίξει με ήρεμη συμπεριφορά το παιδί, είναι προτιμότερο να επιλέξει να μη λέει ΤΙΠΟΤΑ. Κι αυτό το ΤΙΠΟΤΑ όταν συνοδεύεται από αγάπη και απόλυτη κατανόηση έχει τη δική του ανεκτίμητη αξία. Επιστρατεύουμε, λοιπόν, όλη την υπομονή μας και την ψυχική μας δύναμη κι αφουγκραζόμαστε τις ανάγκες και την ιδιαιτερότητα του παιδιού μας.  Δεν πιέζουμε το παιδί, δεν το συγκρίνουμε, έχουμε ρεαλιστικές προσδοκίες, δεν ξεκινάμε προτάσεις με το αρνητικό «μην…». Τέλος, δε χρησιμοποιούμε προστακτική. Παρακινούμε, ενθαρρύνουμε και συμπαραστεκόμαστε με διακριτικότητα. Επικροτούμε την φιλότιμη προσπάθεια και εμπνέουμε το παιδί για κίνητρο. Μια αγαπημένη φράση που συνηθίζω να λέω στους υποψηφίους που παρακολουθώ είναι ότι οι Πανελλήνιες είναι εξετάσεις που άλλα παιδιά συμμετέχουν επιτυχώς και άλλα πιο επιτυχώς.

Πώς μπορεί ο υποψήφιος έφηβος να διαχειριστεί το άγχος του;            

          Πέρα από τις γνωσιακές τεχνικές που αναλύσαμε παραπάνω με τις αρνητικές σκέψεις όπου ο υποψήφιος θα ασχολείται μόνο με αυτά που ελέγχει , συμπεριφοριστικά θα πρέπει να ακολουθεί ένα σταθερά δομημένο πρόγραμμα μελέτης, που θα είναι η ρουτίνα του. Καλό θα είναι να ενταχθούν σε αυτό το πρόγραμμα επαναλήψεις και συχνά σταθερά διαλείμματα. Η επαφή με φίλους και ένας χαλαρός περίπατος  είναι ευχάριστες συνήθειες που αποφορτίζουν τα παιδιά.  Σε αυτή την περίπτωση το ήδη υπάρχον άγχος μετατρέπεται σε παραγωγικό άγχος. Με την ολοκλήρωση του στόχου των πανελληνίων έρχεται η μετάβαση του εφήβου στην ενήλικη ζωή. Αυτή η μετάβαση ουσιαστικά είναι η μετάβαση του ατόμου σε μια νέα ζωή πιο ελεύθερη και πιο ουσιαστική όσον αφορά στο κυνήγι του οράματός του, ανεξάρτητα από την επίδοσή του στις εξετάσεις. Και μόνο η συμμετοχή του σε αυτές και η ολοκλήρωση της διαδικασίας είναι μια ΝΙΚΗ!

 

Ποια η διαφορά στρες και άγχους;

Το στρες είναι η συναισθηματική εκείνη κατάσταση όπου το άτομο έχει την αίσθηση ότι αδυνατεί να ανταπεξέλθει διότι οι απαιτήσεις είναι μεγαλύτερες από τις δυνατότητές του. Το άγχος είναι ένα αίσθημα φόβου που δεν έχει σαφές αντικείμενο, σε αντίθεση με τη φοβία όπου το άτομο φοβάται και αποφεύγει κάτι πολύ συγκεκριμένο. Το άγχος είναι αίσθημα ανασφάλειας που οφείλεται στον γενικό φόβο ότι κάτι μπορεί να συμβεί. Στρες και άγχος είναι διαφορετικές έννοιες που σχετίζονται μεταξύ τους αφού το ένα μπορεί να προκαλέσει το άλλο. Η ειδοποιός διαφορά τους είναι ότι το άγχος είναι ενδογενές συναίσθημα φόβου ενώ το στρες είναι μια κατάσταση που οφείλεται σε εξωγενείς παράγοντες. Αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να έχουμε τον έλεγχο στο άγχος μας δουλεύοντας τις άμυνές μας στις αγχογόνες καταστάσεις, αποδομώντας τις δυσλειτουργικές μας πεποιθήσεις που σχετίζονται με το αγχογόνο ερέθισμα. Στην περίπτωση του στρες, μη έχοντας τον έλεγχο στις εξωγενείς καταστάσεις, βιώνουμε το αίσθημα του αβοήθητου.  Οι περισσότεροι από εμάς αν όχι όλοι νιώθουμε στρες για κάποιο λόγο για κάποιο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Σημασία έχει να έχουμε και όχι να υποφέρουμε από στρες. Το να έχουμε συντελεί αποτελεσματικά στην παραγωγικότητά μας και στις άμεσες αποφάσεις που πρέπει να πάρουμε για να είμαστε λειτουργικοί και να φέρουμε εις πέρας ένα έργο. Αν υποφέρουμε υπάρχει πιθανότητα να μπλοκάρουμε ακόμη και για πράγματα που αντιμετωπίζουμε στην καθημερινότητά μας.
Υπάρχουν μέθοδοι να ανακουφιστούμε από το στρες μας και να μην το αφήσουμε να γίνει τροχοπέδη στη χαρά και την ποιότητα της ζωής μας. Δουλεύοντας με την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και της αυτοεκτίμησής μας βελτιώνουμε την αυτοεικόνα μας και συνειδητοποιούμε ότι δεν μας εξυπηρετεί να συγκρινόμαστε με τους άλλους γιατί οδηγούμαστε στην αυτοαμφισβήτηση.  Συγκεντρώνουμε όλη μας την προσοχή σε αυτά που μπορούμε να καταφέρουμε εμείς και όχι οι άλλοι.

Ασημίνα Καραμαλέγκου – Σύμβουλος ψυχικής υγείας – Life Coach
Ασημίνα Καραμαλέγκου/Facebook


mm
About Ασημίνα Καραμαλέγκου 112 Articles
Ασημίνα Καραμαλέγκου, 22 χρόνια μάνα του Αλέξανδρου και 18 χρόνια μάνα της Θεανώς, σπούδασα ψυχολογία με μεταπτυχιακό στις ψυχαναλυτικές μελέτες στο Kent της Αγγλίας και συνέχισα με το ταξίδι στην αυτογνωσία ολοκληρώνοντας τα προγράμματα Life Coaching και Certificate in Coaching στο Καποδιστριακό. Μότο μου «όπου βάζεις ψυχή κι αυθεντικότητα, πετυχαίνεις». Εργάζομαι με την ίδια ψυχή και στο μαγαζί μας και ως σύμβουλος ψυχικής υγείας – life coach.
Contact: Facebook

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*